TÜBİTAK Proje Yayınında Haksız Yazarlık ve Yürütmenin Durdurulması

TÜBİTAK projesinden üretilen yayında projede yer alan araştırmacılardan birine ya da birkaçına yazarlık hakkı verilmemesi halinde gündeme gelebilir.

TÜBİTAK Proje Yayınında Haksız Yazarlık

TÜBİTAK Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu Yönetmeliği, haksız yazarlığı üç başlıkta değerlendirmektedir. Mevzuata göre birden fazla araştırmacıyla yapılan araştırmanın sunumunda veya yayımında, yazarlık sıfatını hak edecek düzeyde katkısı bulunanın isminin çıkarılması, bu sıfatı hak etmeyenin yazar olarak eklenmesi veya yazar sıralamasının uygun olmayan biçimde düzenlenmesi etik kurala aykırı davranış sayılır.

Haksız yazarlık etik ihlalinin vücut bulup bulmadığında ölçü, kişinin yayının dayandığı araştırmada yazarlık sıfatını hak edecek katkı bulunup bulunmadığıdır. Katkı varsa katkı veren ismin yayından çıkarılması haksız yazarlık, katkı yoksa katkı vermeyen kişinin isminin yayına eklenmesi ise hediye yazarlık etik ihlalini oluşturur.

Büromuzca takip edilen bir dosyada da, yayının dayandığı TÜBİTAK projesindeki deneyleri yürüten ve sonuçlandırarak müvekkilimizin ismine bu projeden türetilen makalede yer verilmemesidir. Somut uyuşmazlıkta TÜBİTAK AYEK, müvekkilimizin şikayetine rağmen proje yürütücüsü hakkında yaptırım uygulamamış, etik ihlali bulunmadığına karar vermiştir. Karara karşı büromuzca dava açılmış ve inceleme neticesinde müvekkilin yayınlanan makalede yer alan verilerin elde edilmesinde katkısının bulunduğu, başka bir Mühendislik bölümünde görev yapan proje yürütücüsünün ve makalede ismi geçen diğer yazarların bu türden verileri elde edebilecek durumda olmadığı hususları da gözetilerek TÜBİTAK AYEK kararının yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.

Karar metnine buradan ulaşabilirsiniz:

Büromuzun davacı vekilliğini yürüttüğü bu kararda müvekkilimize ilişkin özel bilgiler yer alması nedeniyle kararın bir kısmı yayınlanmamış-sansürlenmiş olup, disiplin cezası mahiyetinde olmayan yazılı uyarı işlemleri  konusunda ayrıntılı bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Üniversite disiplin cezası ayrı bir kanundur. Aylıktan kesme veya benzeri bir disiplin cezası bu kararın konusu değildir. Üniversite tarafından yürütülen disiplin soruşturmaları Haksız yazarlık cezası ve iptal davası yazımızda ayrıntılarıyla açıklanmıştır.

AYEK Kararına Karşı İptal Davası Nasıl Açılır?

AYEK kararına karşı açılacak iptal davalarında dava süresi, özel kanunda ayrı bir süre gösterilmeyen hâllerde, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlayarak altmış gündür. Süre AYEK kararının ilgilisine tebliği ile işlemeye başlar. Ayrıca AYEK kararına karşı itiraz yoluna başvurmak da mümkündür. AYEK kararına itiraz da kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içinde yapılmalıdır. Konunun ayrıntıları TÜBİTAK AYEK Kararına İtiraz ve İptal Davası makalemizde ele alınmıştır.

AYEK Kararının Yürütmesinin Durdurulması

İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 27, yürütmenin durdurulmasını iki şartın birlikte gerçekleşmesine bağlar. İşlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğmalıdır. İşlem açıkça hukuka aykırı olmalıdır. Kural olarak idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra, gerekçe gösterilerek karar verilebilir. Gerekçede, açıklığın hangi nedenle kurulduğu ve zararın ne olduğu yazılır.

Büromuzca takip edilen dosyada da idareden savunma alınmıştır. İdare, ehliyet ve esas yönünden davanın reddini istemiştir. Bilirkişi raporuna da itiraz etmiştir. Mahkeme bu aşamadan sonra karar vermiştir. Kararda işlemin açık hukuka aykırılığı, AYEK'in "ihlal yoktur" kararının müvekkilin katkı durumu ile bağdaşmamasına dayandırılmış, telafisi güç zarar, işlemin müvekkilin fikri haklarına ilişkin olmasıyla kurulmuştur.

Sık Sorulan Sorular

Proje yayınında haksız yazarlık nedir?

TÜBİTAK Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu Yönetmeliği m. 9/1-f, yazarlık sıfatını hak edecek katkısı bulunanın isminin çıkarılmasını, bu sıfatı hak etmeyenin eklenmesini ve yazar sıralamasının uygun olmayan biçimde düzenlenmesini haksız yazarlık sayar.

AYEK etik ihlal yoktur derse ne yapılabilir?

Sonuç şikâyetçiye yazılı bildirilmişse, yazının tebliğinden itibaren özel süre yoksa altmış gün içinde iptal davası ve yürütmenin durdurulması istemi değerlendirilir. On beş günlük itiraz, yönetmelikte incelenen kişiye bağlanmıştır. Şikâyetçiye aynı süre kendiliğinden yazılmaz.

Projeden çıkarılmak yazarlık iddiasını bitirir mi?

Bitirmez. Büromuzca takip edilen dosyada çıkarılma mevzuata uygun bulunmuş, yayındaki ihlal yoktur sonucu ise hukuka aykırı görülmüştür. Kabul tarihinde araştırmacı resmen projedeyse, sonradan çıkarma katkıyı geriye doğru silmez.

Yürütmenin durdurulması yazar adını ekletir mi?

Ekletmez. Karar, ihlal yoktur sonucunun uygulanmasını durdurur. Dergiye isim ekleme, düzeltme veya geri çekme emri vermez.

Bu karar iptal kararı mıdır?

Değildir. Ankara 11. İdare Mahkemesinin 24.09.2026 tarihli ve E. 2026/305 sayılı kararı yürütmenin durdurulmasıdır. Tebliğini izleyen günden itibaren yedi gün içinde Ankara Bölge İdare Mahkemesine itiraz yolu açıktır.

İş paketi etiketi yazarı belirler mi?

Tek başına belirlemez. Bu dosyada yayının yöntemi, etiketlenen paketteki ekibin yapamayacağı bir denemeyi anlatmış, feragat listesi bu etiketle çelişmiş ve kabul tarihinde araştırmacı projede görünmüştür.

Yürütmenin durdurulması için hangi şartlar aranır?

İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 27, açık hukuka aykırılık ile telafisi güç veya imkânsız zararın birlikte gerçekleşmesini arar. Bu dosyada zarar, fikri hak üzerinden kurulmuş ve teminat alınmamıştır. Teminatın alınmaması her dosya için kural değildir.

Dava süresi ile itiraz süresi aynı mıdır?

Aynı değildir. AYEK kararının dava süresi, özel süre yoksa yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gündür. Yürütmenin durdurulması kararına itiraz, tebliği izleyen günden itibaren yedi gündür ve bir defa itiraz edilebilir.

Sonuç ve Hukuki Destek

Büken Hukuk & Danışmanlık Bürosu, akademik dava avukatı  olarak, idare hukukunun tüm alanlarında ve ancak özellikli olarak Yükseköğretim Hukuku kapsamındaki doçentlik, atama, disiplin, etik, unvan ve kadro davaları dahil tüm alt dallarında faaliyet göstermektedir. Diğer makalelerimize buradan ulaşabilir veya büromuzdan randevu almak için 05070575335 nolu telefon numarasından ulaşabilirsiniz. Makalelerimiz her geçen gün güncellendiğinden sitemiz içinde arama yapmanız halinde doçentlik davaları ile ilgili en güncel bilgilere ulaşabilirsiniz.

Yasal Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olaya ilişkin hukuki görüş niteliği taşımaz. İçerikte yer alan bilgiler, yayın tarihindeki mevzuat ve uygulama esas alınarak hazırlanmış olup zaman içinde değişiklik gösterebilir. Her dosya kendi koşulları çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Kaynaklar

• TÜBİTAK Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu Yönetmeliği, Bilim Kurulu 07.11.2015-247, değişiklik 12.05.2018-277, işlenmiş metin — kurumsal mevzuat metni, m. 7, m. 9/1-f ve m. 10 (erişim: 29.09.2026)
• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu — Mevzuat Bilgi Sistemi, m. 7 ve m. 27 (erişim: 29.09.2026)
• TÜBİTAK AYEK etik ihlal türleri ve cezaları
• Haksız yazarlık cezası ve iptal davası