50/d'den 33/a'ya Geçiş Şartları Nelerdir? Ret Halinde Dava Yolu

50/d'den 33/a'ya geçiş, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na 7437 sayılı Kanunla eklenen Geçici Madde 84'e dayanan bir statü değişikliğidir. Düzenlemeye göre, kanunun yürürlüğe girdiği tarihte 50. maddenin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında istihdam edilenlerden tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık eğitimi yapmakta olanlar ile bu eğitimleri tamamlamış olanlar hariç olmak üzere, tezli yüksek lisans veya doktora/sanatta yeterlik eğitimine devam eden ya da bu eğitimleri tamamlamış araştırma görevlileri, yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde talep etmeleri ve 7315 sayılı Kanunun 3. maddesindeki şartları taşımaları kaydıyla 33. maddenin (a) fıkrası kapsamında atanır. Usul ve esasları belirlemeye Yükseköğretim Kurulu yetkilidir ve Kurul, talebin en geç 9 Ağustos 2023 tarihi mesai bitimine kadar yapılmasını öngörmüştür. Geçiş talebi reddedildiğinde ortada kesin ve icrai bir idari işlem bulunur; ilgilisi tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açabilir. Bu rehberde geçişin kanuni çerçevesi, aranan şartlar, talebin reddinin hukuki niteliği, yetkili mahkeme, yürütmenin durdurulmasının sınırları ve konuya ilişkin Danıştay kararları ele alınmaktadır.

50/d ve 33/a Kadroları Arasındaki Fark Nedir?

Geçişin ne anlama geldiğini görmek için iki kadronun kanuni rejimini ayrı ayrı değerlendirmek gerekir. 2547 sayılı Kanunun 50. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi, lisansüstü öğretim yapan öğrencilerin kendilerine tahsis edilebilecek burslardan yararlanabileceklerini ve her defasında bir yıl için olmak üzere araştırma görevlisi kadrosuna da atanabileceklerini hükme bağlar. Bentteki "öğretim yardımcılığı kadrolarından birine de" ibaresi, 22/2/2018 tarihli ve 7100 sayılı Kanunun 11. maddesiyle "araştırma görevlisi kadrosuna da" şeklinde değiştirilmiştir.

Araştırma görevlisi kadrosunun 33. maddenin (a) fıkrasındaki rejimi ise farklıdır. Fıkrada araştırma görevlileri, yükseköğretim kurumlarında yapılan araştırma, inceleme ve deneylerde yardımcı olan ve yetkili organlarca verilen ilgili diğer görevleri yapan öğretim elemanı olarak tanımlanır. 7100 sayılı Kanunun 7. maddesiyle fıkradaki "öğretim yardımcılarıdır" ibaresi "öğretim elemanıdır" biçiminde değiştirilmiş; aynı düzenlemeyle 33. maddenin (b), (c), (d) ve (e) fıkraları mülga edilmiştir. Fıkraya 15/4/2020 tarihli ve 7243 sayılı Kanunun 4. maddesiyle eklenen cümleyle araştırma görevlisi kadrosuna başvurabilmek için sınavın yapıldığı yılın ocak ayının birinci günü itibarıyla otuz beş yaşını doldurmamış olmak şartı getirilmiştir.

İki kadro arasındaki farklar şu başlıklarda toplanabilir:

Kadronun dayanağı: 50/d'de kadro, lisansüstü öğretim gören öğrenciye tahsis edilir; 33/a'da kadro, öğretim elemanı istihdamına yöneliktir ve girişte otuz beş yaş şartına tabidir.
Süre rejimi: 50/d kapsamındaki atama her defasında bir yıl için yapılır; 33/a kapsamındaki atama en çok üç yıl sürer, süre sonunda görev kendiliğinden sona erer ve aynı usulle yeniden atama mümkündür.
Kadro ile eğitim ilişkisi: 50/d'de kadro, lisansüstü eğitimle bağlantılıdır; eğitimin son bulması kadro ile ilişkiyi de etkiler. Bu bağlantı, aşağıda ele alınan Danıştay kararlarında 50/d'nin amacı bakımından açıkça vurgulanmıştır.

Bu çerçevede Ek Madde 30'un ayrı bir yeri vardır. Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı kapsamında 33. maddenin (a) fıkrası uyarınca araştırma görevlisi kadrosuna atanmış olup maddenin yürürlüğe girdiği tarihte kadrosunda bulunanların statüleri, herhangi bir işleme gerek kalmaksızın 50. maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen statüye dönüştürülmüş sayılır. Statüleri bu şekilde değiştirilen ve 33/a'ya göre yeniden ataması yapılmayanların mecburi hizmet yükümlülükleri kaldırılmıştır; 35. madde uyarınca başka bir üniversitede ve yurt dışında eğitimde bulunanlar ise maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üniversitelerinin talebi üzerine on beş gün içinde kendi üniversitelerine dönmek zorundadır. Araştırma görevlisinin kadro ile ilişkisinin süresi ve sona ermesi ayrı bir başlık olarak görev süresinin uzatılmaması yazısında ele alınmıştır.

Geçişin Kanuni Dayanağı: Geçici Madde 84 ve YÖK'ün Usul ve Esasları

Geçişin kaynağı, 2/2/2023 tarihinde kabul edilen ve 9/2/2023 tarihli Resmî Gazete'de (Sayı: 32099) yayımlanarak yürürlüğe giren 7437 sayılı Kanunun 4. maddesidir. Madde, 2547 sayılı Kanuna Geçici Madde 84'ü eklemiştir. Hüküm beş unsurdan oluşur:

Kapsam: maddenin yürürlüğe girdiği tarihte 50. maddenin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında istihdam edilenler.
İstisna: tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık eğitimi yapmakta olanlar ile bu eğitimleri tamamlamış olanlar.
Eğitim durumu: tezli yüksek lisans veya doktora/sanatta yeterlik eğitimine devam eden ya da bu eğitimleri tamamlamış olmak.
Talep süresi: maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde talep etmek.
Güvenlik şartı: 7/4/2021 tarihli ve 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanununun 3. maddesindeki şartları taşımak.

Bu şartlar birlikte gerçekleştiğinde atama, kadronun bulunduğu üniversite tarafından 33. maddenin (a) fıkrası kapsamında yapılır. Hükmün ikinci fıkrası, uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisini Yükseköğretim Kuruluna vermiştir.

Yükseköğretim Kurulu bu yetkiyi, Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 01/03/2023 tarihli toplantısında kararlaştırılan ve "50/d'den 33/a'ya Geçişe İlişkin Usul ve Esaslar" başlığını taşıyan sekiz maddelik bir belgeyle kullanmıştır. Belge, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Personel Dairesi Başkanlığının E-82444403-200-16283 sayılı yazısıyla tüm devlet üniversitelerine gönderilmiştir. Usul ve esasların öne çıkan başlıkları şunlardır:

Talep süresi: 50. maddenin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamındaki araştırma görevlileri, 33. maddenin (a) fıkrası kapsamında atanmayı 9 Ağustos 2023 tarihi mesai bitimine kadar talep edebilir.
Geçici kadro iadeleri: 35. madde kapsamında geçici kadro tahsisi yapılan ve 33/a'ya atanmayı talep edenlerin kadro iadeleri Yükseköğretim Yürütme Kurulunca gerçekleştirilir.
Mecburi hizmet: 35. madde kapsamında geçici kadro tahsisi yapılanların, 1 Ocak 2018 tarihinden önceki süreler hariç olmak üzere, 50/d kapsamında geçirdikleri süreler için mecburi hizmet yüklenmez. Buna karşılık 33/a kapsamında atandıktan sonra 35. madde uyarınca geçici kadro tahsisi yapılırsa, bu süreler için mecburi hizmet yüklenir.
Yeniden geçici kadro talebi: Kadrosu iade edilenlerin, lisansüstü eğitim gördükleri kurumda yeniden 35. madde kapsamında geçici kadro tahsisi talepleri kurumlarınca değerlendirilir ve karar verilmek üzere Yükseköğretim Kuruluna gönderilir.
Arşiv araştırması: 33/a kapsamındaki atama işlemlerinde yükseköğretim kurumlarınca 7315 sayılı Kanunun 3. maddesi kapsamında arşiv araştırması yaptırılır.
Şerhli atama: Azami kadroda bulunma süreleri (yüksek lisanstan doktoraya geçiş için altı aylık, doktora ve eşdeğeri mezuniyet sonrası bir artı bir yıllık süre dâhil) sona ermeden 33/a kapsamında atanmayı talep edenlerin atamaları, arşiv araştırması sonucuna göre yeniden değerlendirilmek üzere şerhli olarak yapılır.
ÖYP ve öncelikli alanlar: "Öğretim Üyesi Yetiştirme Programına İlişkin Usul ve Esaslar" ile "Öncelikli Alanlardaki Araştırma Görevlisi Kadrolarına Atananların Lisansüstü Eğitimleri İle Diğer Hususlara İlişkin Usul ve Esaslar" kapsamında görev yapanlardan 33/a'ya atanmayı talep edenler hakkında bu programların usul ve esasları uygulanmaz.

Usul ve esasların dikkat çeken yönü, atamayı ilan ve giriş sınavına bağlamamış olmasıdır. Belgede ALES veya merkezi yabancı dil sınavı öngörülmemiş; atama, talebin üniversite tarafından işleme dönüştürülmesi ve 7315 sayılı Kanun kapsamındaki arşiv araştırması şartına bağlanmıştır. Bu yönüyle Geçici Madde 84 kapsamındaki geçiş, genel kadro ilanlarına başvuru usulünden ayrılır.

Kurulun konuya ilişkin sonraki uygulaması da geçişin kapsamını genişletmiştir. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 26.07.2023 tarihli yazısıyla duyurulan Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 21.07.2023 tarihli toplantı kararında, 50. madde kapsamında araştırma görevlisi kadrosunda bulunurken 33/a'ya geçenlerin de 02.09.2020 tarihli Yürütme Kurulu kararındaki lisansüstü eğitim imkânlarından yararlanabileceği belirtilmiştir.

33/a Kadrosuna Geçiş İçin Aranan Şartlar ve Bugünkü Durum

Geçici Madde 84 ile usul ve esaslar birlikte okunduğunda, geçiş talebinin kabulü için aranan şartlar şu şekilde sıralanabilir:

Statü şartı: Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte (9/2/2023) 50. maddenin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında istihdam ediliyor olmak.
İstisna hâli bulunmamak: Tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık eğitimi yapmakta olmamak veya bu eğitimleri tamamlamış olmamak.
Eğitim şartı: Tezli yüksek lisans veya doktora/sanatta yeterlik eğitimine devam ediyor olmak ya da bu eğitimleri tamamlamış olmak.
Talep şartı: Usul ve esaslarla belirlenen süre içinde, yani 9 Ağustos 2023 tarihi mesai bitimine kadar 33/a kapsamında atanmayı talep etmiş olmak.
Güvenlik şartı: 7315 sayılı Kanunun 3. maddesindeki şartları taşımak; atama öncesinde kurumca arşiv araştırması yaptırılması.
Şerh kaydı: Azami kadroda bulunma süresi sona ermeden talep edilmişse, atamanın arşiv araştırması sonucuna göre yeniden değerlendirilmek üzere şerhli yapılması.
Geçici kadro iadesi: 35. madde kapsamında geçici kadro tahsisi bulunanlarda kadro iadesinin Yükseköğretim Yürütme Kurulunca gerçekleştirilmesi.

Bu şartlar bakımından iki noktanın altını çizmek gerekir. Birincisi, usul ve esaslarda ilan, ön değerlendirme ve giriş sınavı aşamaları öngörülmemiştir; bu yönüyle geçiş, genel araştırma görevlisi alımlarından ayrı bir usule tabidir. İkincisi, talep süresi belirgindir: 9 Ağustos 2023 tarihi mesai bitiminden sonra Geçici Madde 84'e dayanılarak yeni bir geçiş talebi ileri sürülemez. Bu nedenle bugün konu, çoğunlukla iki farklı dosya tipinde karşımıza çıkar: süresi içinde talep edilmiş ancak reddedilmiş başvurular ile süresi içinde talep edilmiş olmakla birlikte hakkında açık bir karar verilmemiş ya da geçiş yerine farklı bir işlem tesis edilmiş başvurular. Her iki grupta da öncelikle dosyadaki talep dilekçelerinin, üniversitenin cevabının ve tebliğ tarihlerinin belgelenmesi gerekir; zira talebin reddi işleminin niteliği ve dava süresinin başlangıcı bu belgelere göre belirlenir.

Geçiş talebi kabul edilmeyen araştırma görevlisi için diğer kadro yolları kapanmaz. 2547 sayılı Kanunun 33/a dışındaki imkânları ve genel kadro ilanları aşağıda ayrıca ele alınmıştır; görev süresinin uzatılmaması hâlinde izlenecek yol ise görev süresinin uzatılmaması yazısında ayrıntılandırılmıştır.

Geçiş Talebinin Reddi: İşlemin Hukuki Niteliği ve Dava Konusu

Geçiş talebi, ilgilinin yazılı dilekçesiyle kurulan bir idari başvurudur. Üniversite bu talebi kabul etmediğinde, ret iradesini açık bir yazıyla bildirmesi hâlinde ortaya kesin ve icrai nitelikte bir idari işlem çıkar. İptal davasının konusu da bu işlemdir; talep dilekçesi tek başına dava konusu yapılamaz.

İptal Davası: Süre, Yetkili Mahkeme ve Yargısal Denetimin Sınırı

Ret işlemine karşı idari yargı yolunda açılacak davanın usul çerçevesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununda düzenlenmiştir.

Süre: Dava açma süresi, özel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış gündür (m.7/1). Bu süre, idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (m.7/2-a). Konuya ilişkin ayrıntılar idari dava açma süresi yazısında ele alınmıştır.
Yetkili mahkeme: Genel yetki kuralı, dava konusu idari işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir (m.32/1). Kamu görevlilerinin atanması ve nakilleri ile ilgili davalarda yetkili mahkeme, kamu görevlisinin yeni veya eski görev yeri idare mahkemesidir (m.33/1). Göreve son verilmesi veya görevden uzaklaştırma gibi işlemlerde yetki, son görev yapılan yer idare mahkemesine aittir (m.33/2). Dosyada hangi işlemin dava konusu edildiği, yetkili mahkemeyi doğrudan etkiler.
Denetimin sınırı: İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler yerindelik denetimi yapamaz; yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde karar veremez (m.2/2). Bu nedenle iptal davasında mahkeme ret işleminin hukuka uygunluğunu denetler.
Karar sonrası: İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir (m.45/1). Bölge idare mahkemelerinin belirli davalarda verdikleri kararlar ise Danıştayda otuz gün içinde temyiz edilebilir (m.46/1).

Konuya ilişkin Danıştay kararları, geçiş uyuşmazlıklarında denetim ölçüsünü göstermesi bakımından önemlidir.

İlişik kesme ve performans kriterleri: Danıştay Sekizinci Dairesinin 19.12.2023 tarihli E.2021/3947, K.2023/7371 sayılı kararında, 50/d kapsamında doktorasını tamamlayan ve görev süresi sona eren davacının başka bir kadroya da atanmamış olduğu dikkate alınarak ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır; ilk derece mahkemesinin, senatoca belirlenmesi gereken performansa dayalı kriterlerin belirlenmemiş olmasına dayanan gerekçesi bu yönde hukuki isabetli görülmemiştir. Karar oybirliği ile verilmiştir.
Takdir yetkisi: Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 27.01.2025 tarihli E.2023/2154, K.2025/99 sayılı kararında, 2547 sayılı Kanunun ek 30. maddesi bir bütün hâlinde değerlendirildiğinde, statüleri 50/d statüsüne dönüştürülmüş sayılan araştırma görevlilerinin 33/a kapsamında yeniden atanmaları için talepte bulunmaları yönünde bir şart öngörülmeyerek, yeniden atama yapılıp yapılmaması konusunda idareye takdir yetkisi tanındığı belirtilmiş ve Danıştay Sekizinci Dairesinin 13/04/2023 tarihli E.2019/7902, K.2023/2023 sayılı kararı onanmıştır. Karar usulde oyçokluğu ile alınmıştır.
Yargı kararının uygulanması: Danıştay Sekizinci Dairesinin 24.04.2025 tarihli E.2023/4919, K.2025/3981 sayılı kararında, davacının 33/a kapsamındaki kadroya geçişinin üniversite senatosunun 09/11/2016 tarih ve 529/2 sayılı kararıyla belirlenen kriterler uyarınca gerçekleştiği; idari yargı yerlerince verilen yürütmenin durdurulması ve iptal kararlarının idare tarafından derhal uygulanmasının hukuk devleti ilkesinin doğrudan bir sonucu, Anayasanın 138. maddesi ile 2577 sayılı Kanunun 28. maddesinin gereği olduğu ve idarelerin bu işlemleri tesis edip etmeme hususunda takdir hakkı bulunmadığı belirtilerek karar bozulmuştur. Karar oybirliği ile verilmiştir.

Yürütmenin Durdurulması Talebi: Atama İşlemlerinde Sınırlı Etki

İdari yargıda dava açılması, dava edilen işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz (2577 m.27/1). Yürütmenin durdurulmasına karar verilebilmesi için idari işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir; karar, davalı idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra gerekçe gösterilerek verilir (m.27/2).

33/a kadrosuna atanma talebinin reddi işlemine karşı açılan davada yürütmenin durdurulması talebi, savunma alınmaksızın durdurma sonucunu doğuracak "etkisi tükenecek işlem" istisnasından yararlanamaz. Yürütmenin durdurulması kararlarında işlemin hangi gerekçelerle hukuka açıkça aykırı olduğunun ve uygulanması hâlinde doğacak telafisi güç veya imkânsız zararların neler olduğunun belirtilmesi zorunludur.

Uygulamada dilekçe içeriğinde bu iki şartın birlikte gösterilmesi gerekir. Konunun genel çerçevesi yürütmenin durdurulması şartları ve talebin reddi hâlinde izlenecek yol yürütmenin durdurulması isteminin reddi kararına itiraz yazılarında ele alınmıştır.

Geçici Madde 84 Dışındaki Yollar: Ek Madde 38 ve Kadro İlanları

Geçiş talebi süresi geçtikten sonra ya da talebi karşılanmayan araştırma görevlileri için 2547 sayılı Kanunun diğer imkânları değerlendirilmelidir.

Ek Madde 38 kapsamındaki imkânlar. Yükseköğretim kurumları araştırma görevlisi kadrolarına atamaları, 33. maddede belirtilen usule uygun olarak 50. maddenin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında yapar. Bu kapsamda atananlardan doktora veya sanatta yeterlik eğitimlerini tamamlayanların en fazla %30'u, eğitimi tamamladıkları kurumların senatolarınca belirlenen ve Yükseköğretim Kurulunca onaylanan performansa dayalı kriterler çerçevesinde doktor öğretim üyesi kadrolarına atanabilir. Bu kapsamda atanamayanların, doktora veya sanatta yeterlik eğitimini tamamladıkları kurumun öğretim üyesi kadrolarına atanabilmeleri için en az bir eğitim-öğretim yılı yurt içinde veya yurt dışında farklı bir yükseköğretim kurumunda çalışması gerekir. Ek Madde 38 kapsamında atananlara, 35. maddeye göre yurt içindeki başka bir yükseköğretim kurumunda yürüttükleri doktora veya sanatta yeterlik eğitim süreleri için mecburi hizmet yüklenemez.

Aynı maddenin ikinci fıkrası, kadro ile ilişkinin ne zaman sona ereceğini düzenler. 50/d kapsamında araştırma görevlisi kadrosuna atanıp doktora veya diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık ya da sanatta yeterlik eğitimini tamamlamış olanların kadro ile ilişikleri bir yıl uzatılır. Bir yıllık sürenin sonunda kurumun performansa dayalı kriterlerini sağlayanların kadrosu bir yıl daha devam ettirilebilir; sürelerin sonunda ilişik kendiliğinden kesilir. Tezli yüksek lisans eğitimini tamamlamış olanların kadro ile ilişkileri ise en fazla altı ay süreyle devam eder ve bu süre içinde alanıyla ilgili doktora veya sanatta yeterlik eğitimine başlamayanların ilişiği kendiliğinden kesilir.

Genel kadro ilanları. Öğretim üyesi dışındaki öğretim elemanı kadrolarına yapılacak atamalarda uygulanacak usul ve esaslar, 9/11/2018 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan ve en son 6/3/2026 tarihinde değiştirilen Yönetmelikle düzenlenmiştir. Yönetmelik, devlet ve vakıf yükseköğretim kurumlarının öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrolarına yapılacak atamaları kapsar (m.2); kapsamındaki kadrolarda istihdam edilenlerin görev süresi uzatımı mahiyetindeki atamalar bu Yönetmeliğe tabi değildir. Yönetmelik kapsamındaki atamalarda 657 sayılı Kanunun 48. maddesindeki şartları taşımak, ALES'ten en az 70 ve merkezi yabancı dil sınavından en az 50 puan almış olmak gerekir (m.6). Araştırma görevlisi kadrosuna başvuruda giriş sınavının yapıldığı yılın ocak ayının birinci günü itibarıyla otuz beş yaşını doldurmamış olmak ve devlet yükseköğretim kurumlarında tezli yüksek lisans, doktora veya sanatta yeterlik eğitimi öğrencisi olmak şartı aranır (m.7). İlanlarda son başvuru tarihi, ilan tarihinden itibaren on beş günden az belirlenemez (m.8). Doktora veya tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık ya da sanatta yeterlik eğitimini tamamlamış olanlarda ve yükseköğretim kurumlarında öğretim elemanı kadrolarında çalışmış veya çalışmakta olanlarda merkezi sınav şartı aranmaz (m.14). Bu usul bakımından güncel ilan ve başvuru çerçevesi araştırma görevlisi kadro ilanları yazısında; otuz beş yaş şartının ayrıntısı araştırma görevlisi kadrosunda 35 yaş sınırı yazısında ele alınmıştır.

Mecburi hizmet. 33/a'ya geçiş veya ek 38 kapsamındaki süreçlerde mecburi hizmet yükümlülüğünün doğup doğmadığı, 35. madde kapsamındaki görevlendirmelerle birlikte değerlendirilmelidir. Yükümlülüğün yerine getirilmemesinin sonuçları akademik personel mecburi hizmet yükümlülüğü yerine getirilmezse ne olur yazısında ele alınmıştır.

Sık Sorulan Sorular

50/d'den 33/a'ya geçiş nedir?

50/d'den 33/a'ya geçiş, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununa 7437 sayılı Kanunla eklenen Geçici Madde 84 uyarınca, 50. maddenin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında istihdam edilen araştırma görevlilerinin, kanunda ve Yükseköğretim Kurulunun usul ve esaslarında öngörülen şartları taşımaları hâlinde 33. maddenin (a) fıkrası kapsamındaki kadroya atanmasıdır. Geçiş, nitelikli bir statü değişikliği olup kadronun süre rejimini ve güvenlik soruşturması şartını değiştirir.

Geçişin kanuni dayanağı hangi düzenlemedir?

Dayanak, 9/2/2023 tarihli Resmî Gazete'de (Sayı: 32099) yayımlanan 7437 sayılı Kanunun 4. maddesiyle 2547 sayılı Kanuna eklenen Geçici Madde 84'tür. Maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Yükseköğretim Kurulu yetkili kılınmış; Kurul bu yetkiyi Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 01/03/2023 tarihli toplantısında aldığı sekiz maddelik kararla kullanmıştır.

Geçiş talebi için hangi şartlar aranır?

Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte 50/d kapsamında istihdam ediliyor olmak; tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık eğitimi yapanlar ile bu eğitimleri tamamlamış olanlar arasında bulunmamak; tezli yüksek lisans veya doktora/sanatta yeterlik eğitimine devam ediyor ya da bu eğitimleri tamamlamış olmak; süresi içinde talep etmek ve 7315 sayılı Kanunun 3. maddesindeki şartları taşımak aranan şartlardır.

Geçiş talebinin süresi doldu mu?

Yükseköğretim Kurulunun usul ve esasları, talebin 9 Ağustos 2023 tarihi mesai bitimine kadar yapılmasını öngörmüştür. Bu tarihten sonra Geçici Madde 84'e dayanılarak yeni bir geçiş talebi ileri sürülemez. Buna karşılık süresi içinde talep edilmiş ancak reddedilmiş başvurular ile hakkında açık bir karar verilmemiş başvurular bakımından dava yolu ve diğer kadro imkânları değerlendirilebilir.

Arşiv araştırması geçiş için zorunlu mu?

Evet. Geçici Madde 84, atamayı 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanununun 3. maddesindeki şartları taşımaya bağlamıştır. Yükseköğretim Kurulunun usul ve esaslarında da 33/a kapsamındaki atama işlemlerinde yükseköğretim kurumlarınca 7315 sayılı Kanunun 3. maddesi kapsamında arşiv araştırması yaptırılacağı belirtilmiştir. Azami kadroda bulunma süresi sona ermeden talep edenlerin atamaları, arşiv araştırması sonucuna göre yeniden değerlendirilmek üzere şerhli yapılır.

33/a'ya geçişte ilan ve giriş sınavı şartı var mı?

Yükseköğretim Kurulunun 50/d'den 33/a'ya geçişe ilişkin usul ve esaslarında ilan ve giriş sınavı öngörülmemiştir. Bu kapsamdaki atama; talebe, üniversitenin atama işlemine ve 7315 sayılı Kanun kapsamındaki arşiv araştırması şartına bağlanmıştır. Genel kadro ilanlarına başvuruda ise Yönetmelikte öngörülen merkezi sınav ve diğer başvuru şartları uygulanır.

Geçiş talebi reddedilirse hangi işleme karşı dava açılır?

Ret iradesinin açık bir yazıyla bildirilmesi hâlinde dava konusu, atanma talebinin reddine ilişkin bu idari işlemdir. Danıştay Sekizinci Dairesinin 24.11.2025 tarihli E.2024/2392, K.2025/8971 sayılı kararında, Geçici Madde 84 uyarınca yapılan atanma talebinin dava konusu edilmediği bir dosyada idarenin bu talebe ilişkin iradesinin değerlendirilmesine hukuki olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle dava dilekçesinde dava konusu işlemin açıkça gösterilmesi gerekir.

İptal davası hangi mahkemede ve kaç gün içinde açılır?

Dava açma süresi, özel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hâllerde idare mahkemelerinde altmış gündür ve yazılı bildirimi izleyen günden başlar (2577 m.7). Kamu görevlilerinin atanması ve nakilleri ile ilgili davalarda yetkili mahkeme, yeni veya eski görev yeri idare mahkemesidir (m.33/1); göreve son verilmesi veya görevden uzaklaştırma hâllerinde son görev yapılan yer idare mahkemesi yetkilidir (m.33/2).

Atama işlemlerinde yürütmenin durdurulması talebi etkili olur mu?

Yürütmenin durdurulması için işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması ile işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir (2577 m.27/2). Aynı fıkraya göre kamu görevlileri hakkında tesis edilen atama, naklen atama, görev ve unvan değişikliği, geçici veya sürekli görevlendirmelere ilişkin işlemler, uygulanmakla etkisi tükenecek işlemlerden sayılmaz. Bu nedenle atama niteliğindeki işlemlerde yürütmenin durdurulması talebinin pratik etkisi sınırlıdır.

Geçiş talebi karşılanmayan araştırma görevlisi hangi yolları değerlendirebilir?

2547 sayılı Kanunun Ek Madde 38'i, 50/d kapsamında atanıp doktora veya sanatta yeterlik eğitimini tamamlayanların en fazla %30'unun senatoca belirlenen ve Yükseköğretim Kurulunca onaylanan performansa dayalı kriterler çerçevesinde doktor öğretim üyesi kadrolarına atanabilmesine imkân tanır. Bunun dışında görev süresi uzatımı mahiyetindeki işlemler ile genel kadro ilanları değerlendirilebilir; mecburi hizmet yükümlülüğü de 35. madde kapsamındaki görevlendirmelerle birlikte ayrıca incelenmelidir.

Sonuç ve Hukuki Destek

50/d'den 33/a'ya geçiş, 7437 sayılı Kanunla 2547 sayılı Kanuna eklenen Geçici Madde 84 ile kurulmuş, uygulama usulü Yükseköğretim Kurulunun usul ve esaslarıyla belirlenmiş bir statü değişikliğidir. Talebin süresi, arşiv araştırması şartı ve geçişin üniversite işlemiyle gerçekleşmesi, sürecin üç temel aşamasını oluşturur. Talebin reddi hâlinde ortaya çıkan kesin ve icrai işlem, tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davasına konu edilebilir; ancak atama niteliğindeki işlemlerde yürütmenin durdurulması talebinin pratik etkisi, 2577 sayılı Kanunun 27. maddesinin ikinci fıkrasındaki özel kural nedeniyle sınırlıdır. Bu nedenle dosyanın, talep dilekçeleri, idarenin cevabı, tebliğ tarihleri ve arşiv araştırması süreci birlikte değerlendirilerek kurulması gerekir. Geçiş talebinin reddine ilişkin işlemin niteliğini, süresini ve dosyanıza etkisini birlikte değerlendirmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Yasal Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olaya ilişkin hukuki görüş niteliği taşımaz. İçerikte yer alan bilgiler, yayın tarihindeki mevzuat ve uygulama esas alınarak hazırlanmış olup zaman içinde değişiklik gösterebilir. Her dosya kendi koşulları çerçevesinde değerlendirilmelidir.