Bilim Sınavına İtiraz Dilekçesi Örneği ve Süreç

Bilim sınavına itiraz dilekçesi, öğretim elemanı kadrolarına başvuran adayın sınav sonucuna karşı yazılı olarak başvurabilmesini sağlar. İtiraz süreci, idare mahkemesinde açılacak iptal davasının dava açma süresini kendiliğinden durdurmaz; idare mahkemelerinde dava açma süresi 60 gündür.

Bilim Sınavı Nedir, Hangi İşleme İtiraz Edilir?

Bilim sınavı, öğretim elemanı kadrolarına alımda yapılan giriş sınavının uygulamadaki adıdır. Mevzuatta kullanılan kavram "giriş sınavı"dır: Yabancı dille ilgili birimlerdeki öğretim görevlisi kadroları için sözlü olarak, diğer kadrolar için yazılı olarak yapılır; senato kararı bulunan hâllerde yazılı ve sözlü sınav birlikte uygulanabilir ve iki sınavın ortalaması esas alınır (Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik, m. 11).

İtiraz edilebilecek işlemler tek bir aşamaya indirgenemez. Adayın karşısına çıkan ilk işlem ön değerlendirme sonucudur; ardından giriş sınavı sonucu ve nihai değerlendirme sıralaması gelir. Hangi aşamaya itiraz edileceği, dilekçenin talebini de etkiler:

Ön değerlendirme sonucu: puan hesabına giren ALES, yabancı dil ve mezuniyet notu verilerinin doğruluğuna ilişkin itirazlar.
Giriş sınavı (bilim sınavı) sonucu: yazılı veya sözlü sınav puanı, soru ve cevapların tutanağa bağlanması, puanlamanın denetlenebilirliğine ilişkin itirazlar.
Nihai değerlendirme ve atama önerisi: ağırlıklı puan hesabı, sıralama ve atama önerisinin kadro ilanına uygunluğuna ilişkin itirazlar.

Dikkat edilmesi gereken nokta şudur: ilan edilen sınav sonucu ve nihai değerlendirme, idari işlem niteliğindedir. Bu nedenle itiraz, hukuka aykırılığın somut olarak ortaya konduğu bir başvurudur. İtiraz, idare mahkemesinde açılacak iptal davası öncesinde dosyanın hazırlanmasını da sağlar.

İtiraz Dilekçesi Yazmadan Önce Netleştirilmesi Gereken Üç Husus

Dilekçenin başarı şansını belirleyen unsur, metnin uzunluğu değil; üç sorunun doğru cevaplanmasıdır.

Hangi Aşamaya İtiraz Edileceği

Ön değerlendirme, giriş sınavı ve nihai değerlendirme farklı işlemlerdir ve her birine karşı başvuru, kendi tarihine ve kendi muhatabına göre yapılır. Dilekçede itiraz edilen işlemin tarihi, varsa sayısı ve adayın o işlemdeki puanı açıkça yazılmalıdır. Birden fazla aşamaya itiraz edilecekse, her aşama ayrı başlık altında gerekçelendirilmelidir.

Sürenin Hangi Tarihten İşlediği

Süre, sonucun ilan edildiği tarihten işlemeye başlar. İlan tarihinin tespiti için üniversitenin ilan panosundaki duyuru, internet sitesindeki duyuru ve varsa adaya yapılan yazılı bildirim birlikte değerlendirilir. İlan tarihi ile adayın sonucu öğrendiği tarih farklı olabilir; bu nedenle dilekçede sürenin korunması bakımından ilan çıktısı veya ekran görüntüsü delil olarak eklenmelidir.

Muhatap Birim

Dilekçe, ilanı yapan birime ya da üniversitenin personel işlerinden sorumlu birimine hitaben yazılır. Muhatabın yanlış belirlenmesi, dilekçenin hiç işleme alınmaması sonucunu doğurabilir; bu nedenle dilekçede hem ilgili birim hem rektörlük muhatap olarak gösterilerek başvuru kayıt altına alınabilir.

Bilim Sınavına İtiraz Süresi Kaç Gündür?

Bu sorunun cevabı, adayların en çok yanıldığı noktadır. Giriş sınavı sonuçlarına itiraz için yönetmelikte özel bir süre öngörülmemiştir; yönetmelik metninde itiraz kurumuna ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır.

İtirazın Dava Süresine Etkisi

İtiraz, idari işlemin yazılı bildirimi üzerine işlemeye başlayan dava açma süresini kendiliğinden durdurmaz. İdare mahkemelerinde dava açma süresi 60 gündür (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, m. 7). Bu nedenle itiraz süreci beklenirken dava süresinin kaçırılmaması gerekir; iki süre birbirinden bağımsız olarak hesaplanmalıdır.

İtiraz Dilekçesinde Bulunması Gereken Unsurlar

Bir itiraz dilekçesinin hukuki sonuç doğurabilmesi için taşıması gereken unsurlar şunlardır:

Adayın kimlik ve iletişim bilgileri: ad soyad, T.C. kimlik numarası, adres, telefon ve elektronik posta adresi.
İlan bilgisi: kadronun ilan edildiği tarih, Resmî Gazete sayısı, üniversite ve birim adı, kadro unvanı ve ilan numarası.
Sınav bilgisi: sınavın tarihi, türü ve adayın aldığı puan.
Açık talep: itiraz edilen işlem ve bu işlemden doğan sonuç; talebin ne olduğu tereddüde yer bırakmayacak biçimde yazılır.
Somut gerekçe: puanlama hatası, veri hatası, tutanağa bağlanmayan soru ve cevap, ilan şartlarına aykırılık gibi iddiaların dayanakları.
Delil ve ekler listesi: ilan çıktısı, sonuç belgesi, sınav giriş belgesi ve varsa yazışmalar.
Tarih ve imza.

Gerekçe bölümünde, jürinin sınavı nesnel, ölçülebilir ve denetlenebilir biçimde yürütmek ve raportör üyenin soru ile cevapları tutanak altına almakla yükümlü olduğu (Yönetmelik, m. 11) hatırlatılabilir. Bu yükümlülük, itirazın dayanağını soyut bir memnuniyetsizlik olmaktan çıkarıp denetlenebilir bir iddiaya dönüştürür.

Bilim Sınavına İtiraz Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki metin, dilekçenin iskeletini göstermek amacıyla hazırlanmıştır. Köşeli parantez içindeki alanlar, adayın kendi bilgileriyle doldurulur; itiraz gerekçesi ise her dosyanın kendi somut durumuna göre yazılmalıdır.

Dilekçe Örneği (Metin Şablonu)

[T.C. ... ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE]

[İlgili Birim / Personel Daire Başkanlığı]

ADAY: [Ad Soyad] T.C. Kimlik No: [...] Adres: [...] Telefon / E-posta: [...]

KONU: [...] Üniversitesi [...] biriminde, [...] tarihli ve [...] sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan ilanla açılan [...] kadrosu için [...] tarihinde yapılan bilim (giriş) sınavı sonucuna ilişkin itirazlarımın sunulmasıdır.

AÇIKLAMALAR

1. [...] kadrosuna başvurum kabul edilmiş, [...] tarihinde yapılan giriş sınavına katıldım. Sınav sonucu [...] tarihinde ilan edilmiş; [...] puan almam nedeniyle nihai değerlendirmede [...] sırasında yer almam söz konusu olmuştur.

2. Sınav sonucunda aşağıdaki nedenlerle hukuka aykırılık bulunmaktadır: a) [Puanlama / hesaplama hatasına ilişkin somut açıklama] b) [İlan şartlarına veya sınav usulüne aykırılığa ilişkin somut açıklama] c) [Soru ve cevapların tutanağa bağlanmaması, gerekçenin bildirilmemesi gibi usul eksikliğine ilişkin somut açıklama]

3. Yönetmelik uyarınca sınav jürisi, yazılı ve sözlü sınavın nesnel, ölçülebilir ve denetlenebilir olmasını sağlamakla; raportör üye ise soru ve cevapları tutanak altına almakla yükümlüdür. Dosyamda anılan yükümlülüğün gereğinin yerine getirilmediği görülmektedir.

4. Bu nedenle sınav sonucumun yeniden değerlendirilmesini, sınav evrakım ile puanlama tutanağının incelenmesini, puanlamanın denetlenebilir biçimde yeniden yapılmasını ve sonucun tarafıma yazılı olarak bildirilmesini talep ediyorum.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle itirazlarımın kabulü ile sınav sonucumun yeniden değerlendirilmesine, gerekli düzeltmelerin yapılarak nihai değerlendirme sıralamasının buna göre yeniden düzenlenmesine ve sonucun tarafıma yazılı olarak bildirilmesine karar verilmesini saygılarımla arz ederim.

[Ad Soyad] [İmza]

EKLER 1. Sınav sonuç ilanı çıktısı 2. Sınav giriş belgesi 3. [Diğer belgeler]

Dilekçeye Eklenecek Belgeler

Dilekçenin yanına eklenen belgeler, iddianın tartışılabilir olmasını sağlar. Sık başvurulan belgeler şunlardır:

İlan metni ve ilan kılavuzunun ilgili sayfaları.
Sınav sonucunun ilan edildiği sayfanın çıktısı veya ekran görüntüsü.
Adayın puanını gösteren sonuç belgesi ve sınav giriş belgesi.
Sınav evrakının ve puanlama tutanağının incelenmesi talebi.
Varsa üniversite ile yapılan yazışmalar ve bildirimler.

Belgelerin dilekçeye eklenmesi, ileride açılabilecek bir davada dosyanın temelini oluşturur; bu nedenle başvurunun yapıldığı tarih ve şekli kayıt altına alınmalıdır.

İtirazın Sonucu: Ret Cevabı ve İdari Dava Yolu

İtiraz, idarenin kendi işlemini gözden geçirmesini sağlayan bir başvurudur. Üniversite, başvuruyu kendi kılavuzunda öngörülen süre içinde sonuçlandırır ve sonucu yazılı olarak bildirir. Başvurunun kabulü hâlinde puan yeniden hesaplanır ve sıralama buna göre düzeltilir; ret hâlinde ise idari dava yolu gündeme gelir.

İtiraz Kabul Edilirse Ne Olur?

Kabul kararı, itirazın kapsamıyla sınırlı bir düzeltme doğurur. Puanlama hatası saptanmışsa puan yeniden hesaplanır; nihai değerlendirme sıralamasında değişiklik gerekiyorsa sıralama güncellenir ve atama önerisi buna göre yapılır. Bu aşamada dikkat edilecek husus, düzeltmenin yalnızca başvuran adayın puanıyla sınırlı kalmaması; aynı hatanın diğer adayları da etkileyip etkilemediğidir.

İtiraz Reddedilirse Ne Yapılır?

Ret cevabı, dava açma süresini durdurmaz; 60 günlük süre işlemeye devam eder. Bu nedenle itirazın sonucu beklenirken dava süresinin hesaplanması ve gerekli hâllerde süresi içinde idare mahkemesinde iptal davası açılması gerekir. Dava dilekçesinde, itiraz dilekçesindeki iddialar somutlaştırılarak; sınav evrakı, tutanak ve puanlama belgeleri delil olarak gösterilir.

Yürütmenin Durdurulması ve İptal Davasında Öne Çıkan Hususlar

Sınav sonucuna karşı açılan iptal davasında amaç, hukuka aykırı işlemin iptali ve gerekiyorsa uygulanması hâlinde telafisi güç zarar doğuracak işlemin yürütülmesinin durdurulmasıdır. Yürütmenin durdurulması talebi, dava dilekçesiyle birlikte veya dava süresince istenebilir ve iki koşulun birlikte bulunmasına bağlıdır: açıkça hukuka aykırılık ve telafisi güç zarar (2577 sayılı Kanun, m. 27). Akademik kadro uyuşmazlıklarında, kadroya atanma imkânının ortadan kalkması ve sınav takviminin ilerlemesi, telafisi güç zarar değerlendirmesinde öne çıkan olgulardır.

Davanın esasına ilişkin olarak ise üç nokta belirleyicidir:

İşlemin hangi aşamada ve hangi gerekçeyle kurulduğu.
Puanlamanın, sınav belgeleri ve tutanaklarla denetlenebilir olup olmadığı.
İlan şartları ile uygulama arasında fark bulunup bulunmadığı.

Jüri Takdiri ve Yargısal Denetim

Sınav notları ve jüri değerlendirmeleri, idarenin takdir yetkisi kapsamında kalan işlemler arasında görülür; yargısal denetimin kapsamı ve sınırı da öğretide bu çerçevede tartışılmıştır. Öğretide, sınav ve jüri değerlendirmelerinin denetiminde öncelikle denetim konusu işlemin niteliğinin belirlenmesi gerektiği; denetimin takdir yetkisinin denetimiyle ortak özellikler taşıdığı ve uygulamada bilirkişi incelemesine başvurulmaktadır (Prof. Dr. Turgut Tan, "Sınav ve Jüri Değerlendirmelerinin Yargısal Denetimi").

Dolayısıyla itiraz ve dava dilekçesinde "puanım düşük" iddiası tek başına yeterli değildir. İddianın, puanlamanın nesnel ölçütlerle denetlenebilir olmadığı, soru ve cevapların tutanağa bağlanmadığı ya da ilan şartlarından sapıldığı gibi somut bir usul veya esas aykırılığına dayandırılması gerekir. Bu noktada dosyaya eklenecek belgeler, iddianın hangi ölçüde tartışılabilir olduğunu belirler.

Uygulamada ileri sürülen iddialar belirli başlıklarda toplanır:

Puanlama tutanağının bulunmaması veya eksik tutulması,
Ön değerlendirmeye esas verilerin (ALES, yabancı dil ve mezuniyet notu) hatalı işlenmesi,
İlanda belirtilen uzmanlık alanı ve ölçütlerle jüri değerlendirmesi arasında çelişki bulunması
Sıralamaya ilişkin hesaplama hatası.

Puanlama, Sıralama ve Atama Önerisi

İtirazın hangi hesaba yöneldiğinin bilinmesi, dilekçenin gerekçesini doğrudan etkiler. Yönetmelik, ön değerlendirme ve nihai değerlendirme puanlarını ayrı ayrı düzenler.

Ön değerlendirmede; bu Yönetmelik kapsamındaki kadrolarda ALES puanının %60'ı ile yabancı dil puanının %40'ı, 6/4 kapsamındaki öğretim görevlisi kadrolarında ALES puanının %40'ı ile yabancı dil puanının %60'ı, meslek yüksekokullarına yapılan müracaatlarda ise ALES puanının %70'i ile lisans mezuniyet notunun %30'u dikkate alınır. Giriş sınavına, kadro sayısının on katına kadar aday çağrılır; son sıradaki adayla aynı puana sahip olanlar da sınava çağrılır (m. 10).

Nihai değerlendirmede; diğer kadrolarda ALES puanının %30'u, lisans mezuniyet notunun %30'u, yabancı dil puanının %10'u ve giriş sınavı notunun %30'u; 6/4 kapsamındaki öğretim görevlisi kadrolarında ALES puanının %30'u, lisans mezuniyet notunun %10'u, yabancı dil puanının %30'u ve giriş sınavı notunun %30'u esas alınır. Değerlendirme puanı 65'in altında olan adaylar başarısız sayılır (m. 12).

Atama önerisi, giriş sınavına katılmaya hak kazanan ve başarı puanı 65 ve üzeri olan adaylar arasından en yüksek puandan başlanarak yapılır. Başarı puanı 65 ve üzeri olup atama yapılamayan adaylar, ilgili kadro için yapılacak müteakip atamada yedek aday olarak değerlendirilir (m. 13). Bu nedenle puan hesabına, sıralamaya ve yedek listeye ilişkin iddialar, dilekçede ayrı ayrı ve hesaplamayı gösterir biçimde ortaya konulmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Bilim sınavına itiraz süresi kaç gündür?

Yönetmelikte giriş sınavı sonucuna itiraz için özel bir süre öngörülmemiştir.

İtiraz dilekçesi hangi makama verilir?

Dilekçe, ilanı yapan birime veya üniversitenin personel işlerinden sorumlu birimine hitaben yazılır. Muhatabın belirlenmesinde ilan metni ve ilan kılavuzu esas alınır. Uygulamada dilekçe, ilgili birim ile rektörlük muhatap gösterilerek verilir ve başvurunun kayda girdiği tarih ayrıca belgelenir.

İtiraz etmek zorunlu mudur?

İtiraz, dava açmadan önce tüketilmesi zorunlu bir yol değildir. Ancak idarenin kendi işlemini gözden geçirmesi bakımından pratik bir adımdır ve dosyanın dava aşamasında dayanacağı belgelerin toplanmasını sağlar.

Dilekçeye hangi belgeler eklenmelidir?

İlan metni, sınav sonuç ilanı çıktısı, sınav giriş belgesi ve puanı gösteren sonuç belgesi dilekçeye eklenir. Puanlama tutanağının ve sınav evrakının incelenmesi ayrıca talep edilir; varsa üniversite ile yapılan yazışmalar da eklenir.

İtiraz reddedilirse dava süresi kaç gündür?

İdari işlemin yazılı bildirimi üzerine işlemeye başlayan dava açma süresi idare mahkemelerinde 60 gündür (2577 sayılı Kanun, m. 7). İtiraz süreci bu süreyi kendiliğinden durdurmaz; bu nedenle ret cevabı beklenirken süre hesabı ayrıca yapılmalıdır.

Sözlü sınava da itiraz edilebilir mi?

Evet. Yabancı dille ilgili birimlerdeki öğretim görevlisi kadrolarında giriş sınavı sözlü olarak yapılır; senato kararı bulunan hâllerde yazılı ve sözlü sınavın ortalaması esas alınır. Sözlü sınavda sorulan sorular ve verilen cevapların tutanağa bağlanması, itirazın dayanağını oluşturur.

İtiraz sonucu ne kadar sürede bildirilir?

Sonucun bildirilme süresi de üniversitenin kılavuzunda düzenlenir. Uygulamada başvuruların bir ila beş iş günü içinde sonuçlandırılarak sonucun yazılı olarak bildirildiği görülür; süre kurumdan kuruma değişir.

İtiraz dilekçesi elden mi verilmeli, elektronik ortamda mı gönderilmelidir?

Başvurunun şekli, üniversitenin ilan veya kılavuzunda öngörülen usule göre belirlenir. Hangi yöntem seçilirse seçilsin, teslim tarihinin ve başvurunun kayda girdiğinin belgelenmesi gerekir; elden teslimde alındı belgesi, elektronik başvuruda gönderim kaydı ve teyit yazısı dosyaya eklenir.

Dosyanıza özgü değerlendirme ve süre hesabı için büromuzun iletişim formundan bize ulaşabilirsiniz.

Yasal Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olaya ilişkin hukuki görüş niteliği taşımaz. İçerikte yer alan bilgiler, yayın tarihindeki mevzuat ve uygulama esas alınarak hazırlanmış olup zaman içinde değişiklik gösterebilir. Her dosya kendi koşulları çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Kaynaklar

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, Mevzuat Bilgi Sistemi, güncel tam metin: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=2547&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (RG: 09.11.2018/30590; son değişiklik RG: 06.03.2026/33188), Mevzuat Bilgi Sistemi, güncel tam metin: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=28947&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, Mevzuat Bilgi Sistemi, güncel tam metin: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=2577&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
Bartın Üniversitesi, Öğretim Görevlisi ve Araştırma Görevlisi İlan ve Değerlendirme Kılavuzu (KLV-0023), ön değerlendirme ve giriş sınavı sonuçlarına itiraz bölümleri: https://cdn.bartin.edu.tr/kalite/589204a551dc06df4fbcb8e115d18c1a/klv0023ogretimgorevlisiarastirmagorevlisiilanvedegerlendirmekilavuzu_whfe4PB.pdf
Prof. Dr. Turgut Tan, "Sınav ve Jüri Değerlendirmelerinin Yargısal Denetimi": https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/36399
Büken Hukuk, akademik kadro sınav süreçlerine ilişkin karar notları: https://buken.av.tr/akademik-kadro-bilim-sinavinin-iptali-emsal-karar/
Büken Hukuk, bilim sınavına itiraz sürecine ilişkin değerlendirme: https://buken.av.tr/bilim-sinavi-itiraz/
Büken Hukuk, ön değerlendirme sonucuna itiraz: https://buken.av.tr/akademik-kadro-on-degerlendirme-sonucuna-itiraz/