Vakıf Üniversitesi Kayıt Sildirme Ücret İadesi ve Dava Yolu

Ara sınıfta okuyan öğrenci, eğitim-öğretim yılı başlamadan kaydını sildirirse ödediği ücret kesintisiz iade edilmeli; yıl başladıktan sonra sildirirse, eğitim gördüğü haftalar dikkate alınarak hesaplanan tutar düşülmeli; kalan kısım, kayıt sildirme tarihinden itibaren en geç bir ay içinde ve ücret hangi yöntemle tahsil edildiyse o yöntemle öğrenciye iade edilmelidir. Vakıf üniversitelerinin kayıt sildirme ücret iadesi konusu 2547 sayılı Kanun’un Ek 9. maddesinde ve Usul ve Esaslarının 10. maddesinde düzenlenmiştir.

Vakıf Üniversiteleri ile Öğrenci Arasındaki İlişkinin Niteliği ve Ücret Rejimi

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun Ek 2. maddesi kapsamında vakıf üniversiteleri, kazanç amacına yönelik olmamak kaydıyla kurulmuş kamu tüzel kişiliğine sahip yükseköğretim kurumlarıdır. Vakıf üniversitesi ile öğrenci arasındaki ilişki kamusal eğitim faaliyeti çerçevesinde yürütülmekle birlikte, mali ve akdi yönü itibarıyla özel hukuk sözleşmesine (eğitim ve öğretim sözleşmesi) dayanmaktadır.

Öğrenci ile vakıf üniversitesi arasındaki sözleşme, doktrinde "okul sözleşmesi" veya "eğitim-öğretim sözleşmesi" olarak adlandırılan, sürekli borç ilişkisi doğuran kombine (karma) bir özel hukuk sözleşmesidir. Üniversite belirli bir süre boyunca eğitim-öğretim hizmeti sunmayı, öğrenci ise bu hizmetin karşılığı olan öğrenim ücretini ödemeyi taahhüt eder.

Öğrenim ücretlerinin belirlenmesine dair temel yasal kural, 2547 sayılı Kanun’un Ek 9. maddesinde şu şekilde düzenlenmiştir:

"Öğrencilerden alınacak ücretler mütevelli heyet tarafından tespit edilir. Ancak hazırlık sınıfına ve/veya birinci sınıfa yerleştirme yılı dışındaki öğrenim ücretleri, cari yıl haziran ayı yıllık üretici fiyat endeksi artışı ile cari yıl haziran ayı yıllık tüketici fiyat endeksi artışı ortalaması da dikkate alınarak Yükseköğretim Kurulunun tespit edeceği esaslara göre belirlenir."

Dolayısıyla vakıf üniversitesinin alacağı ücret konusunda şu şekilde belirleme yapmak mümkündür:

Ara sınıflar için tavan sınırlaması: Hazırlık ve birinci sınıftan sonraki eğitim yıllarında öğrenim ücreti artışları YÖK esasları ve ÜFE-TÜFE ortalaması dikkate alınarak sınırlandırılmıştır.
İlk yerleşme yılı (Hazırlık/1. Sınıf): Hazırlık sınıfına veya doğrudan birinci sınıfa ilk yerleşilen yılda alınacak öğrenim ücreti, Kanun’un Ek 9. maddesi gereğince doğrudan üniversitenin mütevelli heyeti tarafından serbestçe tespit edilir.

Eğitim-Öğretim Dönemi Başlamadan Önce Kayıt Sildirme Hâlinde Ücret İadesi

Eğitim-öğretim hizmeti gerçekleşmeden önce sözleşme ilişkisinin sona ermesi durumunda, üniversite malvarlığına giren bedel "gerçekleşmemiş veya sona ermiş bir sebebe" dayalı hâle gelir. TBK m. 77 uyarınca haklı bir sebep olmaksızın başkasının malvarlığından zenginleşen taraf, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür.

Zira eğitim-öğretim dönemi fiilen başlamadan önce, ders kaydı yapılmadan veya yatay geçiş gibi yasal hakların kullanılması suretiyle kaydın sildirilmesi durumunda, üniversite tarafından öğrenciye henüz sunulmuş bir eğitim-öğretim hizmeti bulunmamaktadır. Hizmetin karşılığı olarak tahsil edilen bedelin hukuki sebebi ortadan kalktığından, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 77. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme hükümleri devreye girer:

"Haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür. Bu yükümlülük, özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan veya gerçekleşmemiş ya da sona ermiş bir sebebe dayanması durumunda doğmuş olur."

Üniversite tarafından öğrenciye henüz fiili bir eğitim-öğretim hizmeti sunulmadığından, peşin tahsil edilen ücretin hukuki sebebi ortadan kalkar. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 77. maddesi uyarınca üniversite, aldığı tutarı geri vermekle yükümlüdür.

Diğer yandan Usul ve Esasların 10. maddesinin birinci fıkrası da gayet açıktır:** Öğrencinin eğitim ve öğretim yılı başlamadan önce kaydını sildirmesi hâlinde ödediği ücret, kesinti yapılmaksızın iade edilir. **(YÖK, 2026a, m.10/1). Bu durumda öğrenci henüz eğitimine başlamamıştır dolayısıyla üniversiteye herhangi bir kesinti yapması mümkün değildir.

Eğitim-Öğretim Dönemi Başladıktan Sonra Kayıt Sildirme Hâlinde Ücret İadesinin Hesabı

Eğitim-öğretim dönemi başladıktan sonra yapılan kayıt sildirme işlemlerinde; öğrencinin ilgili dönemde fiilen eğitim alıp almadığı, üniversite kontenjanının o öğrenciye tahsis edilmiş olması ve yarıyıla ait derslerin başlamış bulunması dikkate alınır.

Eğitim ve öğretim yılı başladıktan sonra kaydını sildiren öğrenciye, ödediği öğrenim ücretinden eğitim gördüğü haftalar dikkate alınarak hesaplanan tutar kadar kesinti yapılır ve kalan kısım iade edilir (YÖK, 2026a, m.10/2). Buna göre;

Yıllık olarak peşin ödenmiş ücretlerde, henüz başlanmamış olan ikinci yarıyıla/döneme ilişkin bedellerin iadesi zorunludur.
Devam eden mevcut yarıyıl bakımından ise verilen fiili eğitim süresi ve kurumun mevzuata uygun haklı giderleri mahsup edilerek bakiye tutarın iadesi değerlendirilir.

İade Süresi ve Ödeme Yöntemi

Her iki durumda da ister eğitim öğretim yılı başlamadan önce ister başladıktan sonra olsun vakıf üniversitesinin kayıt sildirme ücreti iadesini, öğrencinin kaydını sildirdiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde yapılması gerekir. **Öğrenim ücreti ödemesi ne şekilde yapılmış olursa olsun, iadenin tahsil edildiği yöntemle yapılması zorunludur **(YÖK, 2026a, m.10/3).

İade, defaten (tek seferde) nakit transferi yoluyla ödeme yapılmalıdır. İadenin gecikmesi durumunda genel hükümler uyarınca temerrüt faizi talep hakkı saklıdır. Yabancı para birimi üzerinden belirlenen veya sabit kur içeren sözleşmelerde iade yapılırken sözleşme şartları dikkate alınmalıdır. Nitekim Yargıtay 3. Hukuk Dairesi (12.10.2022 tarihli, E. 2022/6266, K. 2022/7709 ), sözleşmede sabit kur kararlaştırılmasına rağmen doğrudan döviz üzerinden hüküm kurulmasını bozma sebebi saymıştır.

"Ücret İade Edilmez" Kayıtlarının Hukuki Geçerliliği

Vakıf üniversitelerinin kayıt formlarında, taahhütnamelerinde veya yönetmeliklerinde yer alan ve kayıt sildirme durumunda hizmetten yararlanılmasa dahi ücretin iade edilmeyeceğini öngören mutlak düzenlemelerin geçerliliği tüketici ve borçlar hukuku çerçevesinde denetlenmektedir. Böyle bir kayıt, Usul ve Esasların 10. maddesindeki iade hükmünü ortadan kaldırmayacaktır. ayıt formlarında, sözleşmelerde veya üniversite yönetmeliklerinde yer alan ve kaydın silinmesi hâlinde ücretin iade edilmeyeceğini öngören hükümler; 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un (TKHK) 5. maddesi kapsamında haksız şart ve TBK m. 20-25 kapsamında dürüstlük kuralına aykırı genel işlem koşulu niteliğinde olup kesin hükümsüzdür (yazılmamış sayılır).

İade Yükümlülüğünü Yerine Getirmeyen Üniversiteye Karşı Başvuru Yolları, Görevli ve Yetkili Mahkeme

Yargı Yolu: Vakıf üniversitesi ile öğrenci arasındaki uyuşmazlık idari işlemden değil, özel hukuk sözleşmesine dayalı alacak-borç ilişkisinden doğduğundan adli yargı görevlidir. Nitekim Uyuşmazlık Mahkemesi (03.03.2025 tarihli, E. 2025/24, K. 2025/198 ), idare mahkemesinin görevlilik kararını kaldırarak "Davanın çözümünde ADLİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA" karar vermiştir. Benzer şekilde Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü (04.10.2004 tarihli, E. 2004/34, K. 2004/55 ), Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsizlik kararını kaldırarak adli yargıyı görevli bulmuştur.
Görevli Merci: 6502 sayılı Kanun’un 3. maddesi gereğince öğrenci tüketici, üniversite sağlayıcı, aralarındaki hukuki ilişki ise tüketici işlemidir.Ticaret Bakanlığının tüketici hakem heyetlerine ilişkin bilgilendirme metnine göre 2026 yılı için 186.000 TL'nin altındaki uyuşmazlıklarda il veya ilçe tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur. 186.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklar için hakem heyetine başvurulamaz; 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 73/A maddesindeki dava şartı arabuluculuğunu ve tüketici mahkemesini, tüketici mahkemesi bulunmayan yerlerde ise asliye hukuk mahkemesinde dava açılmalıdır. (Ticaret Bakanlığı, 2026).
Tüketici Hakem Heyeti: 6502 sayılı Kanun’un 68. maddesi uyarınca, uyuşmazlık tarihindeki yasal parasal sınırın altında kalan talepler için Tüketici Hakem Heyetine başvuru zorunludur.

Tüketici Mahkemesi: Parasal sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu uyarınca dava şartı arabuluculuk sürecinin tamamlanmasının ardından 6502 sayılı Kanun’un 73. maddesinin 1. fıkrası uyarınca dava açılır: "(1) Tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemeleri görevlidir."
İncelenen Yargıtay kararlarında uyuşmazlıkların ilk derece aşamasında Tüketici Mahkemesinde alacak veya istirdat davası olarak görüldüğü belirtilmiştir (Yargıtay 3. HD 2023/3350 , 2022/6266 , 2023/2114 , 2020/3897 ; Yargıtay 18. HD 2015/12498 ; Yargıtay 13. HD 2017/2196 , 2010/3500 , 2017/904 , 2011/3594 ).

İcra Takibi ve İtirazın İptali: Genel haciz yoluyla ilamsız icra takibi başlatılması da mümkündür; borçlu üniversitenin itiraz etmesi hâlinde itirazın iptali davası görevli Tüketici Mahkemesinde açılır.
Yetkili Mahkeme: 6502 sayılı Kanun’un 73. maddesinin 5. fıkrası gereğince: "(5) Tüketici davaları, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabilir." Buna göre dava, tüketicinin yerleşim yeri mahkemesinde veya genel yetki kuralı uyarınca davalı vakıf üniversitesinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabilmektedir.

Büken Hukuk & Danışmanlık Bürosu, akademik dava avukatı olarak idare hukukunun tüm alanlarında, özellikle de Yükseköğretim Hukuku kapsamındaki doçentlik, atama, disiplin, etik, unvan ve kadro davaları dahil tüm alt dallarında faaliyet göstermektedir. Büromuzdan randevu almak için 0507 057 53 35 numaralı telefondan veya iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Kaydımı sildirirsem ödediğim ücretin tamamını geri alabilir miyim?

Eğitim-öğretim yılı başlamadan kaydınızı sildirdiyseniz, ödediğiniz ücretin tamamı kesintisiz iade edilir. Yıl başladıktan sonra sildirdiyseniz, eğitim gördüğünüz haftalar dikkate alınarak hesaplanan tutar düşülür ve kalan kısım iade edilir. Yıllık ücreti peşin ödediyseniz, henüz başlamamış olan ikinci yarıyıla ilişkin bedelin iadesi zorunludur.

Vakıf üniversitesi ücret iadesini ne kadar sürede yapmak zorunda?

Üniversite iadeyi, kaydınızı sildirdiğiniz tarihten itibaren en geç bir ay içinde yapmak zorundadır. İade, ücret hangi yöntemle tahsil edildiyse o yöntemle yapılır.

İade gecikirse faiz isteyebilir miyim?

Evet. İadenin gecikmesi durumunda genel hükümler uyarınca temerrüt faizi talep etme hakkınız saklıdır.

Kayıt sözleşmesinde "ücret iade edilmez" yazıyor. Yine de iade alabilir miyim?

Evet. Kayıt sildirme hâlinde ücretin iade edilmeyeceğini öngören kayıtlar, 6502 sayılı Kanunun 5. maddesi kapsamında haksız şart, TBK m.20-25 kapsamında ise dürüstlük kuralına aykırı genel işlem koşulu niteliğindedir ve kesin hükümsüzdür. Böyle bir kayıt, Usul ve Esasların 10. maddesindeki iade hükmünü ortadan kaldırmaz.

Yatay geçiş nedeniyle kaydımı sildirirsem ücretim iade edilir mi?

Eğitim-öğretim dönemi başlamadan yatay geçiş nedeniyle kaydınızı sildirdiyseniz, üniversite size henüz bir eğitim hizmeti sunmamıştır. Bu durumda tahsil edilen ücretin hukuki sebebi ortadan kalkar ve üniversite ücreti TBK m.77 uyarınca iade etmekle yükümlüdür. Yatay geçiş başvurunuz reddedildiyse izlenecek yol için yatay geçiş başvurusunun reddi ve itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

Hazırlık sınıfı veya birinci sınıf ücreti nasıl belirlenir?

Hazırlık sınıfına veya birinci sınıfa ilk yerleşilen yılın öğrenim ücreti, 2547 sayılı Kanunun ek 9. maddesi gereğince üniversitenin mütevelli heyeti tarafından serbestçe tespit edilir. Eğitim-öğretim hizmeti sunulmadan kaydın sildirilmesi hâlinde ise yukarıda açıklanan sebepsiz zenginleşme (TBK m.77) değerlendirmesi gündeme gelir.

Ara sınıflarda öğrenim ücreti ne kadar artırılabilir?

Hazırlık ve birinci sınıftan sonraki yıllarda öğrenim ücreti serbestçe belirlenemez. Artış, cari yıl haziran ayı yıllık ÜFE ve TÜFE artışlarının ortalaması da dikkate alınarak YÖK'ün tespit ettiği esaslara göre sınırlandırılmıştır.

Üniversite ücretimi iade etmezse nereye başvurmalıyım?

Başvuru yeri, uyuşmazlığın tutarına göre değişir. 2026 yılı için 186.000 TL'nin altındaki uyuşmazlıklarda il veya ilçe tüketici hakem heyetine başvurmak zorunludur. 186.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklarda ise önce dava şartı arabuluculuğa başvurulur, uzlaşma sağlanamazsa tüketici mahkemesinde dava açılır. Genel haciz yoluyla ilamsız icra takibi başlatmak da mümkündür.

Vakıf üniversitesine karşı dava hangi mahkemede açılır?

Uyuşmazlık özel hukuk sözleşmesinden doğduğu için adli yargı görevlidir ve dava tüketici mahkemesinde açılır. Tüketici mahkemesi bulunmayan yerlerde dava asliye hukuk mahkemesinde görülür. Dava, kendi yerleşim yerinizdeki mahkemede ya da üniversitenin merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemede açılabilir.

Okula devam ederken başarısız olduğum ders için ayrıca ücret isteniyor. Bu da iade konusu mu?

Hayır. Okula devam ederken başarısız olunan veya alınmayan ders için ayrıca ücret istenmesi farklı bir konudur. Bu konu vakıf üniversitesinin öğrenciden ek ücret istemesi yazımızda ele alınmıştır.

Öğrenci affıyla dönersem daha önce ödediğim ücret iade edilir mi?

Öğrenci affı bu yazının konusu değildir. Af başvurusuna ilişkin bilgiler için öğrenci affı 2026 yazımıza bakabilirsiniz.

Kaynakça:

Ticaret Bakanlığı. (t.y.). Tüketici hakem heyetlerine başvurularda 2026 yılı parasal değerleri yeniden belirlendi. 22 Ekim 2026 tarihinde https://tuketici.ticaret.gov.tr/haberler/tuketici-hakem-heyetlerine-basvurularda-2026-yili-parasal-degerleri-yeniden-belirlendi adresinden erişildi.

Ticaret Bakanlığı. (2026, 22 Ocak). Tüketici hakem heyetlerine ilişkin bilgilendirme metni. 22 Ekim 2026 tarihinde https://ticaret.gov.tr/tuketici/tuketici-hakem-heyetleri/tuketici-hakem-heyetlerine-iliskin-bilgilendirme-metni adresinden erişildi.

Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun. (2013, 28 Kasım). Resmî Gazete (Sayı: 28835).

Yükseköğretim Kanunu. (1981, 6 Kasım). Resmî Gazete (Sayı: 17506). 22 Ekim 2026 tarihinde https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.2547.htm adresinden erişildi.

Yükseköğretim Kurulu. (2026a). [Vakıf yükseköğretim kurumlarında öğrenim ücretlerine ilişkin usul ve esaslar; 27.08.2026 tarihli Genel Kurul kararıyla değişik metin]. 22 Ekim 2026 tarihinde https://vakif.yok.gov.tr/documentFiles/1787932233389.vyk-ucret-artis-orani-ue.pdf adresinden erişildi.

Yükseköğretim Kurulu. (2026b, 26 Mart). [Vakıf yükseköğretim kurumlarında öğrenim ücretlerine ilişkin usul ve esaslar hakkında duyuru]. 22 Ekim 2026 tarihinde https://vakif.yok.gov.tr/tr/announcements-detail/273 adresinden erişildi.

Yasal Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olaya ilişkin hukuki görüş niteliği taşımaz. İçerikte yer alan bilgiler, yayın tarihindeki mevzuat ve uygulama esas alınarak hazırlanmış olup zaman içinde değişiklik gösterebilir. Her dosya kendi koşulları çerçevesinde değerlendirilmelidir.