Üniversite Öğrencilerinin Disiplin Cezaları: 2547 m.54 ve Dava Yolu

Üniversite öğrencilerinin disiplin cezaları, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 54. maddesinde sınırlı sayıda düzenlenmiştir: kınama, yükseköğretim kurumundan bir haftadan bir aya kadar uzaklaştırma, bir yarıyıl için uzaklaştırma, iki yarıyıl için uzaklaştırma ve yükseköğretim kurumundan çıkarma. 2023 yılında yapılan değişiklikle uyarma cezası kaldırılmış, cezalar kanun düzeyinde yeniden düzenlenmiştir. Öğrenci, hakkında açılan disiplin soruşturmasında savunma hakkına sahiptir; ceza tebliğinden itibaren on beş gün içinde üniversite yönetim kuruluna itiraz edebilir ve itiraz şartına bağlı olmaksızın idari yargıda iptal davası açabilir (İYUK m.7).

Disiplin cezasıyla karşılaşan öğrencinin izleyebileceği somut yollar şunlardır: Öncelikle savunma hakkının usulüne uygun kullanılıp kullanılmadığı ve soruşturma sürelerine uyulup uyulmadığı denetlenir; ceza tebliğinden itibaren on beş gün içinde üniversite yönetim kuruluna itiraz edilebilir; itiraz sonucu veya itiraz beklemeksizin, işlemin tebliğini izleyen günden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Uzaklaştırma ve çıkarma gibi ağır cezalarda, öğrenimin kesintiye uğraması telafisi güç zarar doğurabileceğinden yürütmenin durdurulması talebi de dava dilekçesiyle birlikte ileri sürülebilir (İYUK m.27).

Disiplin Rejimlerinin Ayrımı

Öğrenciler hakkındaki disiplin süreçleri ile yükseköğretim personelinin disiplin süreçleri birbirinden bütünüyle ayrı hukuki rejimlere tabidir. 2547 sayılı Kanun m.53 ve 7592 sayılı Kanun kapsamındaki akademik personel disiplin soruşturması kuralları yalnızca akademik ve idari personele yöneliktir; öğrencilere uygulanmaz.

Benzer şekilde, yükseköğretim personelinin ceza ve itiraz süreçlerinde görev alan YÖK Yüksek Disiplin Kurulu öğrencilere çıkarma cezası vermez. Öğrenciler hakkında yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası yetkili disiplin kurulunca karara bağlanır. Personel disiplin hukukunda yer alan itiraz süreleri, zamanaşımı kuralları ve sicilden silinme hükümleri öğrenci cezalarına teşmil edilemez.

Soruşturma yürütülürken görevlendirilen muhakkikin konumu bakımından disiplin soruşturmasında muhakkik incelemelerinde personel rejimine özgü şartlar aranırken, öğrenci dosyalarında yetki ve usul m.54 sınırları içinde kalır.

Öğrencilere Verilebilecek Disiplin Cezaları

2547 sayılı Kanun m.54/1 uyarınca üniversite öğrencilerine verilebilecek disiplin cezaları beş grupta toplanır:

• Kınama: Öğrenciye, öğrencilikle ilgili kusurlu davranışlarından dolayı kınandığının yazılı olarak bildirilmesidir.
• Yükseköğretim kurumundan bir haftadan bir aya kadar uzaklaştırma: Öğrenciye, yükseköğretim kurumundan bir haftadan bir aya kadar uzaklaştırıldığının ve bu sürede derslere ve sınavlara katılamayacağının yazılı olarak bildirilmesidir.
• Yükseköğretim kurumundan bir yarıyıl için uzaklaştırma: Öğrenciye, yükseköğretim kurumundan bir yarıyıl uzaklaştırıldığının ve bu sürede öğrencilik haklarından yararlanamayacağının yazılı olarak bildirilmesidir.
• Yükseköğretim kurumundan iki yarıyıl için uzaklaştırma: Öğrenciye, yükseköğretim kurumundan iki yarıyıl uzaklaştırıldığının ve bu sürede öğrencilik haklarından yararlanamayacağının yazılı olarak bildirilmesidir.
• Yükseköğretim kurumundan çıkarma: Öğrenciye, bir daha o kuruma alınmamak üzere öğrencilikten çıkarıldığının yazılı olarak bildirilmesidir.

Cezayı Gerektiren Eylemler

Kanun koyucu, her bir disiplin cezası türü için uygulanacak eylemleri m.54 kapsamında ayrı bentler halinde saymıştır.

Kınama Cezasını Gerektiren Eylemler

İptal edilen alt bent hariç olmak üzere kınama cezası şu eylemlere uygulanır:

• Yükseköğretim kurumu yetkililerince istenen bilgileri yanıltmak amacıyla eksik veya yanlış bildirmek.
• Ders, seminer, sınav, uygulama, laboratuvar, atölye çalışması, bilimsel toplantı ve konferans gibi çalışmaların düzenini bozmak.
• Yükseköğretim kurumunca veya yükseköğretim kurumunun izniyle asılmış duyuru, program ve benzeri güncel metinleri koparmak, yırtmak, değiştirmek, karalamak veya kirletmek.
• Sınavlarda kopyaya teşebbüs etmek.
• Üniversite kampüsünde üniversite senatosu tarafından belirlenen alanlar dışında sigara, diğer tütün ürünleri ve elektronik sigara kullanmak.

Bir Haftadan Bir Aya Kadar Uzaklaştırma Gerektiren Eylemler

İptal edilen alt bent hariç tutulduğunda bu cezanın uygulanacağı haller şunlardır:

• Öğrenme ve öğretme hürriyetini engelleyici veya yükseköğretim kurumunun işleyiş ve huzurunu bozucu eylemlerde bulunmak.
• Disiplin soruşturmasının usulüne uygun yürütülmesini engellemek.
• Yükseköğretim kurumundan aldığı, kendine hak sağlayan bir belgeyi başkasına kullandırmak veya başkasına ait bir belgeyi kullanmak.
• Yükseköğretim kurumunda kişilerin şeref ve haysiyetini zedeleyen sözlü veya yazılı eylemlerde bulunmak.
• Yükseköğretim kurumu personelinin kurum içinde ya da dışında şeref ve haysiyetini zedeleyen sözlü veya yazılı eylemlerde bulunmak.
• Yükseköğretim kurumunda alkollü içki içmek.
• Yükseköğretim kurumu personelini veya öğrencileri tehdit etmek.

Bir Yarıyıl Uzaklaştırma Gerektiren Eylemler

Bir yarıyıl uzaklaştırma cezasını gerektiren eylemler şunlardır:

• Yükseköğretim kurumlarında işgal ve benzeri fiillerle yükseköğretim kurumunun hizmetlerini engelleyici eylemlerde bulunmak.
• Yükseköğretim kurumu personeline veya öğrencilere fiili saldırıda bulunmak.
• Yükseköğretim kurumunda hırsızlık yapmak.
• Yükseköğretim kurumu bina, demirbaş malzemesi ve diğer benzeri malzemesini tahrip etmek veya bilişim sistemine zarar vermek.
• Sınavlarda kopya çekmek veya çektirmek.
• Seminer, tez ve yayınlarda intihal yapmak veya anket uygulaması, veri toplama gibi akademik değerlendirme içermeyen katkılar hariç olmak üzere kişisel emek ve akademik birikimine dayanmayan seminer, tez ve yayınları kısmen ya da tamamen başkasına yazdırmak.
• Yükseköğretim kurumundan uzaklaştırma cezası almış olmasına rağmen bu cezaya uymamak.
• 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanununun 28/A maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında düzenlenen fiillerden birini kurum içinde işlemek.

İki Yarıyıl Uzaklaştırma Gerektiren Eylemler

İki yarıyıl süreyle öğrencilik haklarından men edilmeyi gerektiren eylemler şunlardır:

• Yükseköğretim kurumu görevlilerine cebir ve şiddet kullanarak görevin yapılmasını engellemek.
• Öğrencilere cebir ve şiddet kullanarak yükseköğretim hizmetlerinden yararlanmalarını engellemek.
• Yükseköğretim kurumları içerisinde uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak, taşımak, bulundurmak.
• Tehditle kopya çekmek, kopya çeken öğrencilerin salon dışına çıkarılmasına engel olmak, kendi yerine başkasını sınava sokmak veya başkasının yerine sınava girmek.
• Cinsel tacizde bulunmak.
• 6136 sayılı Kanuna aykırı olarak ateşli silahlarla mermilerini ve bıçaklarla saldırı ve savunmada kullanılmak üzere özel olarak yapılmış diğer aletleri, patlayıcı maddeleri taşımak ve bulundurmak.
• Yükseköğretim kurumunun bilişim sistemine girerek kendisine veya başkasının yararına haksız bir çıkar sağlamak ya da kişilerin mağduriyetine neden olmak.
• Disiplin soruşturmasıyla görevlendirilenleri tehdit etmek.
• 5199 sayılı Kanunun 28/A maddesinin ikinci fıkrasında yer alan fiili kurum içinde işlemek.

Yükseköğretim Kurumundan Çıkarma Gerektiren Eylemler

İptal edilen alt bent hariç olmak üzere çıkarma cezası şu hallerde verilir:

• Mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, yönetmek veya bu örgütlere üye olmak.
• Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri satmak, başkalarına vermek ya da ticaretini yapmak.
• 6136 sayılı Kanuna aykırı olarak ateşli silahlarla, mermilerini ve bıçaklarla saldırı ve savunmada kullanılmak üzere özel olarak yapılmış diğer aletleri, patlayıcı maddeleri kullanmak.
• Kişilerin vücudu üzerinde cinsel davranışlarda bulunmak suretiyle cinsel dokunulmazlıklarını ihlal etmek.

Disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir eylemin, cezanın bildirilmesinden sonra ve disiplin ceza zamanaşımı süresi içinde tekerrür etmesi halinde bir derece ağır ceza uygulanır. Tekerrür gerekçesiyle yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası verilemez.

Soruşturma Açmaya Yetkili Amirler ve Süreler

Bir fakülte, enstitü, konservatuvar, yüksekokul veya meslek yüksekokulu içinde işlenen suçlarda ilgili dekan veya müdür tarafından, müşterek alan ya da mekânlarda, toplu suç niteliğindeki olaylarda veya birden çok birim öğrencisinin birlikte işlediği suçlarda ise rektör tarafından soruşturma açılır. Soruşturma, soruşturmacı veya soruşturmacılar eliyle yürütülür. Disiplin amiri gerekli gördüğü takdirde başka bir yükseköğretim kurumundan soruşturmacı görevlendirilmesini isteyebilir.

Disiplin soruşturmasına olayın öğrenilmesini müteakip derhal başlanır ve soruşturma en geç otuz gün içinde sonuçlandırılır. Soruşturmanın bu sürede bitirilememesi halinde soruşturmacı ek süre talebinde bulunabilir. Soruşturmacıya, her defasında otuz günü geçmemek üzere altmış güne kadar, toplu suçlarda ise doksan güne kadar ek süre verebilir.

Soruşturma Zamanaşımı ve Ceza Verme Zamanaşımı

Disiplin soruşturmasında yetkili amirin olayı öğrendiği tarih ile fiilin işlendiği tarih üzerinden iki farklı zamanaşımı süresi işler. Soruşturma açma zamanaşımı süreleri şöyledir:

• Kınama ile bir haftadan bir aya kadar uzaklaştırma cezalarında, eylemin öğrenildiği tarihten itibaren bir ay içinde soruşturmaya başlanmalıdır.
• Bir veya iki yarıyıl uzaklaştırma ile yükseköğretim kurumundan çıkarma cezalarında, eylemin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay içinde soruşturmaya başlanmalıdır.

Bu sürelerin geçirilmesi halinde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.

İkinci zamanaşımı türü ceza verme süresine dair zamanaşımıdır. Disiplin cezasını gerektiren fiilin işlendiği tarihten itibaren en geç iki yıl içinde ceza verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar. Yükseköğretim kurumundan çıkarma cezasının kesinleşmiş mahkeme kararına bağlı örgüt fiillerini düzenleyen fıkrasında iki yıllık süre, adli yargı hükmünün kesinleştiği günden itibaren başlar.

Disiplin cezasının yargı kararıyla iptal edilmesi halinde, iptal kararının idareye ulaştığı tarihten itibaren kalan zamanaşımı süresi içinde ceza verilebilir. Zamanaşımı süresi dolmuş veya dolmasına üç aydan az kalmış ise kararın gereklerine göre en geç üç ay içinde yeniden ceza tesis edilebilir.

Savunma Hakkı ve Soruşturma Usulü

Öğrencilerin disiplin soruşturmasında da savunma hakkı güvenceye bağlanmıştır. Öğrenciye isnat edilen fiil, savunma tarihinden en az yedi gün önce yazılı olarak bildirilmelidir.Savunma yazısında isnadın ayrıntıları, savunmanın yapılacağı gün, saat ve yer belirtilir.

Savunma sözlü veya yazılı olarak sunulabilir. Yazılı savunma verilmiş olsa dahi soruşturmacı öğrenciye ek soru yöneltebilir. Savunma davetiyesinde; geçerli bir özür bildirmeksizin çağrıya uymayan veya mazeretini zamanında bildirmeyen öğrencinin savunma hakkından vazgeçmiş sayılacağı ve dosyadaki mevcut delillere göre karar verileceği ihtar edilir. Geçerli bir özrü bulunan veya mücbir sebep gösteren öğrenciye uygun bir ek süre tanınır. Tutuklu bulunan öğrenciye ise savunmasını yazılı olarak gönderebileceği bildirilir.

Savunma hakkı, disiplin hukukunun vazgeçilmez unsurudur; savunma alınmadan verilen disiplin cezaları hukuka aykırılık teşkil eder ve iptal davasına konu olabilir. Savunma süreciyle ilgili detaylı bilgi için Disiplin Soruşturmasında Savunma başlıklı yazımıza ve Disiplin Soruşturması Savunma Örneği başlıklı yazımıza bakılabilir.

Soruşturma gizli yürütülür. Soruşturmacı; tanık dinleyebilir, keşif yapabilir, bilirkişi incelemesine başvurabilir ve tutanak düzenler. Tanık ve bilirkişiye yemin ettirilir. Kurum personeli talep edilen bilgi ve belgeleri gecikmeksizin soruşturmacıya sunmakla yükümlüdür.

Soruşturmacının inceleme yetkisi, hakkında soruşturma açılan kişi ve fiille sınırlıdır. Soruşturma sırasında başka bir suç veya soruşturulan dışında başka bir fail tespit edilirse durum derhal yetkili amire bildirilir. Soruşturma açıldıktan sonra öğrencinin yükseköğretim kurumundan ayrılması soruşturma işlemlerini durdurmaz. Öğrenci başka bir yükseköğretim kurumunda eğitim aldığı sırada disiplin cezasını gerektiren bir suç işlediğinde soruşturma ve ceza yetkisi o yükseköğretim kurumuna aittir. Verilen karar, uygulanmak üzere öğrencinin kayıtlı olduğu yükseköğretim kurumuna gecikmeden bildirilir.

Soruşturma raporu; soruşturma onayını, başlama tarihini, soruşturulanın kimliğini, isnat edilen fiilleri, soruşturma safhalarını, delilleri ve savunma özetini içerir. Fiilin sabit olup olmadığı raporda tartışılarak sabit bulunan eyleme uyan disiplin cezası teklif edilir. Aynı olay sebebiyle adli kovuşturma başlatılmış olması disiplin soruşturmasını geciktirmez. Ceza kovuşturması, mahkûmiyet veya beraat disiplin cezası uygulanmasına engel teşkil etmez.

Disiplin Cezası Verme Yetkisi Kimdedir?

Kınama ve bir haftadan bir aya kadar uzaklaştırma cezaları ilgili fakülte dekanı, enstitü, konservatuvar, yüksekokul veya meslek yüksekokulu müdürünce verilir. Müşterek mekânlarda işlenen suçlardan dolayı bu cezaları verme yetkisi rektöre aittir. Bir veya iki yarıyıl için uzaklaştırma ile çıkarma cezaları, yetkili disiplin kurulunca verilir (2547 m.54/7).

Disiplin kurulu görevini; fakülte, enstitü, yüksekokul veya meslek yüksekokulunca yürütülen soruşturmalarda bu birimlerin yönetim kurulları, rektörlükçe yürütülen soruşturmalarda ise üniversite yönetim kurulu yerine getirir.

Disiplin cezası vermeye yetkili amirler kınama ve bir haftadan bir aya kadar uzaklaştırma cezalarına, soruşturmanın tamamlandığı günden itibaren en geç on gün içinde karar vermek zorundadır. Diğer cezalarda dosya derhal disiplin kuruluna havale edilir; disiplin kurulu dosyayı aldığı tarihten itibaren en geç on gün içinde karar verir (2547 m.54/9-ç).

Ceza Vermeye Yetkili Merciler ve Karar Süreci

Soruşturma tamamlandıktan sonra dosya ceza vermeye yetkili makamın önüne gelir. Yetkili merciler kanunda şu şekilde ayrılmıştır:

• Kınama ve bir haftadan bir aya kadar uzaklaştırma cezaları ilgili fakülte dekanı, enstitü, konservatuvar, yüksekokul veya meslek yüksekokulu müdürünce verilir. Müşterek mekânda kınama ve bir aya kadar uzaklaştırma cezası verme yetkisi rektöre aittir.
• Bir yarıyıl için uzaklaştırma, iki yarıyıl için uzaklaştırma ve yükseköğretim kurumundan çıkarma cezaları yetkili disiplin kurulunca verilir. Birim içi soruşturmalarda birim yönetim kurulu, rektörlük tarafından yürütülen soruşturmalarda ise üniversite yönetim kurulu disiplin kurulu görevini yerine getirir.

Disiplin kurulları üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır. Kurula sevk edilen dosyalarda raportör incelemesini en geç beş gün içinde bitirir. Kararlar toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla alınır. Oyların eşit çıkması halinde başkanın bulunduğu taraf çoğunluk sayılır. Soruşturmayı yürüten soruşturmacı disiplin kurulu üyesi ise ilgili dosyada kurula katılamaz ve oy kullanamaz.

Yetkili amir veya kurul; dosyada eksiklik görürse tamamlanması için iade edebilir, teklif edilen cezayı aynen uygulayabilir, hafifletebilir veya ceza talebini reddedebilir. Kınama ve bir aya kadar uzaklaştırma işlemlerinde yetkili amir soruşturmanın bittiği günden itibaren en geç on gün içinde karar verir. Diğer disiplin cezalarında dosya derhal disiplin kuruluna havale edilir. Kurul, dosyayı aldığı tarihten itibaren en geç on gün içinde karar verir.

Eylemin ağırlığı, öğrencinin daha önce bir disiplin cezası alıp almadığı, işlediği fiil dolayısıyla pişmanlık duyup duymadığı, yükseköğretim kurumundaki geçmiş davranış, çalışma ve başarı durumu dikkate alınarak bir derece alt ceza verilebilir. Alt ceza verme yetkisi, asıl cezayı vermeye yetkili olan makam veya kurula aittir.

Disiplin cezası kararı öğrenciye ve eylemden doğrudan etkilenen mağdur bulunması halinde mağdura bildirilir. Ayrıca burs veya kredi tahsis eden kuruluşa ve öğrencinin kayıtlı bulunduğu kuruma bildirimde bulunulur. Kararda hangi tarihten itibaren uygulanacağı belirtilmemişse disiplin cezası verildiği tarihten itibaren uygulanır.

Cezalar öğrencinin kayıtlı bulunduğu dosyasında tutulur. 2547 sayılı Kanun m.54 metninde öğrenci disiplin cezalarının belirli bir süre sonra dosyadan silinmesine ilişkin hüküm bulunmaz.

Üniversite Öğrencisi Disiplin Cezasına Nasıl İtiraz Edilir?

Disiplin amirleri veya kurulları tarafından karara bağlanan disiplin cezalarına karşı itiraz mercii üniversite yönetim kuruludur. İtiraz süresi on beş gündür. Bu hak, cezanın doğrudan muhatabı olan öğrenci tarafından kullanılabileceği gibi doğrudan eylemden zarar gören mağdura da tanınır.

Üniversite yönetim kurulu itirazı on beş gün içinde inceler. Kurul itirazı kabul edebilir veya reddedebilir. İtirazın kabul edilmesi halinde dosya yetkili amir veya disiplin kuruluna döner. İlgili amir veya kurul, kabul kararının gerekçesini dikkate alarak otuz gün içinde yeniden bir işlem tesis eder.

Dava yoluna ilişkin dilekçe örneği için İdare Mahkemesi Disiplin Cezasına İtiraz Dilekçesi başlıklı yazımıza bakılabilir.

İtiraz Etmeden İptal Davası Açılabilir mi?

Üniversite öğrencisi hakkında verilen disiplin cezasına karşı idare mahkemesinde dava açmadan önce üniversite yönetim kuruluna itiraz edilmesi zorunlu bir yol değildir. İtiraz kurumu, iptal davasının bir ön şartı niteliğinde düzenlenmemiştir. Öğrenci doğrudan idare mahkemesinde iptal davası açabileceği gibi itiraz yoluna başvurduktan sonra kurul ret kararı verdiğinde de dava açabilir.

2547 sayılı Kanun m.54 metninde iptal davası açma süresine ilişkin özel bir düzenleme yer almaz. Bu nedenle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7/1 uyarınca genel dava açma süresi uygulanır. Özel kanununda ayrı bir süre bulunmayan hallerde idare mahkemelerinde dava açma süresi altmış gündür. İdari uyuşmazlıklarda bu süre, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren hesaplanır.

İptal Davası ve Yürütmenin Durdurulması Şartları

Öğrenci disiplin cezalarına karşı açılan iptal davası, işlemin yürütmesini kendiliğinden durdurmaz. Dava açılması, disiplin cezasının uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.27 uyarınca yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi için telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ile idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi zorunludur. Mahkeme, kural olarak davalı idarenin savunmasını aldıktan veya kanuni savunma süresi geçtikten sonra gerekçeli olarak bu talebi karara bağlar.

Uygulanmakla etkisi tükenecek nitelikteki işlemlerde savunma alınmadan da yürütmenin durdurulması kararı tesis edilebilir; ancak bu durumda idarenin savunması alındıktan sonra karar yeniden gözden geçirilir. Kanundaki bu istisna her öğrenci disiplin cezasında kendiliğinden uygulanmaz. Öğrencinin uzaklaştırma veya çıkarma cezasına muhatap olması halinde yürütmenin durdurulup durdurulmayacağı, mahkemenin dosya kapsamındaki hukuka aykırılık ve telafisi güç zarar unsurlarını bir arada tespit etmesine bağlıdır.

Sonuç

Üniversite öğrencilerinin disiplin süreçleri 2547 sayılı Kanun m.54 temelinde yürütülen sıkı usul kurallarına bağlıdır. Soruşturma açma ve ceza verme zamanaşımı, yetkili merci, en az yedi günlük savunma bildirimi ve ceza yetkisinin kanundaki sınırlar içinde kalıp kalmadığı iptal denetiminin başlıca noktalarıdır. Cezaya karşı on beş gün içinde üniversite yönetim kuruluna itiraz edilebilir. İtiraz şartı aranmaksızın, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlayan altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.

Disiplin soruşturması sürecinde savunmanın hazırlanması, itiraz dilekçesinin süresinde verilmesi ve iptal davasının doğru kurulması, öğrencinin öğrenim hakkının korunması bakımından kritik önem taşır. Üniversite öğrencilerinin disiplin cezalarına ilişkin süreçte Büken Hukuk iletişim formu üzerinden görüşme talep edilebilir.

Sık Sorulan Sorular

Üniversite öğrencisine hangi disiplin cezaları verilebilir?

2547 sayılı Kanun m.54/1 uyarınca kınama, yükseköğretim kurumundan bir haftadan bir aya kadar uzaklaştırma, bir yarıyıl için uzaklaştırma, iki yarıyıl için uzaklaştırma ve yükseköğretim kurumundan çıkarma cezaları verilebilir. Kanunda öğrenci için uyarma cezası yer almaz.

Üniversite öğrencisinin disiplin cezasına itiraz süresi ne kadardır?

Disiplin cezalarına karşı itiraz süresi on beş gündür. Bu süre içinde karara karşı üniversite yönetim kuruluna itiraz başvurusu yapılır. Kurul itirazı on beş gün içinde karara bağlar.

İtiraz etmeden iptal davası açılabilir mi?

Disiplin cezasına karşı üniversite yönetim kuruluna itiraz etmek zorunlu bir ön şart değildir. İtiraz hakkı kullanılmadan doğrudan idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.

İptal davası süresi ne kadardır?

2547 sayılı Kanun m.54 ayrı bir dava süresi belirtmediğinden 2577 sayılı Kanun m.7 uyarınca genel dava süresi altmış gündür. Süre, kararın yazılı bildirimini izleyen günden itibaren başlar.

Savunma davetine özürsüz gidilmezse ne olur?

Savunma davetiyesinde öğrencinin geçerli bir özür bildirmeksizin çağrıya uymaması halinde savunma hakkından vazgeçmiş sayılacağı ve dosyadaki mevcut delillere göre karar verileceği belirtilir. Özürsüz olarak gelmeyen öğrencinin yokluğunda mevcut delillerle soruşturma sonuçlandırılır.

Soruşturma açılmazsa zamanaşımı ne zaman doğar?

Kınama ve bir haftadan bir aya kadar uzaklaştırmada olayın yetkili amirce öğrenilmesinden itibaren bir ay; bir veya iki yarıyıl uzaklaştırma ile çıkarmada üç ay içinde soruşturma açılmazsa ceza yetkisi zamanaşımına uğrar. Ayrıca eylem tarihinden itibaren iki yıl içinde ceza verilmezse yetki düşer.

İptal edilen disiplin cezası yeniden verilebilir mi?

Yargı kararının idareye ulaşmasından sonra kalan zamanaşımı süresi içinde veya zamanaşımı süresi dolmuşsa ya da üç aydan az kalmışsa en geç üç ay içinde kararın gereklerine uygun biçimde yeniden ceza tesis edilebilir.

Öğrenci disiplin cezası dosyadan silinir mi?

2547 sayılı Kanun m.54 hükmünde öğrenci disiplin cezalarının belirli bir süre geçtikten sonra dosyadan silinmesine yönelik bir düzenleme yer almaz. Personel mevzuatındaki sicilden silinme kuralları öğrencilere kıyasen uygulanmaz.

Sonuç ve Hukuki Destek

Üniversite öğrencilerinin disiplin cezaları, 2547 sayılı Kanun'un 54. maddesinde sınırlı sayıda düzenlenmiştir. Cezanın verilebilmesi için soruşturmanın süresinde başlatılması, öğrencinin savunma hakkının usulüne uygun tanınması ve eylemin kanundaki disiplin suçuna uygunluğunun belirlenmesi gerekir. Cezaya karşı on beş gün içinde üniversite yönetim kuruluna itiraz edilebilir; itiraz şartına bağlı olmaksızın altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir ve ağır cezalarda yürütmenin durdurulması talep edilebilir.

Yasal Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olaya ilişkin hukuki görüş niteliği taşımaz. İçerikte yer alan bilgiler, yayın tarihindeki mevzuat ve uygulama esas alınarak hazırlanmış olup zaman içinde değişiklik gösterebilir. Her dosya kendi koşulları çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Kaynaklar

• 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu m.54 (7437 sayılı Kanun ile değişik; resmî Mevzuat Bilgi Sistemi ve Resmî Gazete 9/2/2023, 32099)
• 7437 sayılı Kanun (9/2/2023 tarihli, 32099 sayılı Resmî Gazete — tam metin)
• Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik (11/3/2023 tarihli, 32129 sayılı Resmî Gazete)
• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7, m.27 (resmî Mevzuat Bilgi Sistemi; tam metin)
• Anayasa Mahkemesi, 22/2/2024, E.2023/78, K.2024/55 (2547 m.54'teki bazı alt bentlerin iptali — kanun metnindeki iptal şerhlerinden)