7592 Disiplin Soruşturması Düzenlemesi Akademik Personeli Nasıl Etkiliyor?

7592 disiplin soruşturması düzenlemesi, akademik personel hakkında yürütülen süreçte ifade alma ile nihai savunmayı iki ayrı aşama hâline getirmektedir. Soruşturmacı iddiaları bildirerek ifade alacak; ceza vermeye yetkili makam ise eylemi ve karşılık gelen disiplin cezasını açıklayarak ayrıca savunma isteyecektir. Her iki aşamada da en az yedi günlük süre öngörülmektedir.

7592 Sayılı Kanun yürürlüğe girdi mi?

7592 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, TBMM kayıtlarına göre 30 Temmuz 2026 tarihinde kabul edilmiş ve 31 Temmuz 2026 tarihinde Cumhurbaşkanlığına gönderilmiştir. Bu içeriğin hazırlandığı 6 Ağustos 2026 tarihinde TBMM sayfasında Resmî Gazete tarihi ve sayısı henüz yer almamaktadır. Kanunun 24. maddesine göre düzenleme yayımı tarihinde yürürlüğe girecektir. Bu nedenle aşağıda açıklanan hükümler TBMM tarafından kabul edilen nihai kanun metnine dayanmaktadır.

7592 Sayılı Kanun hangi disiplin soruşturmalarını etkiliyor?

7592 sayılı Kanunun 6. maddesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 53/A maddesinin başlığını ve ikinci fıkrasını değiştirmektedir. Düzenleme, 2547 sayılı Kanunun akademik personele ilişkin disiplin rejimi kapsamında yürütülen soruşturmalarda önem taşımaktadır.

Bu kapsam özellikle öğretim elemanlarını ilgilendirir. Profesör, doçent, doktor öğretim üyesi, öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi gibi akademik personel hakkında 2547 sayılı Kanun uyarınca yürütülen disiplin süreçleri yeni hükmün merkezindedir.

Buna karşılık düzenleme, yükseköğretim kurumlarında çalışan herkes için tek ve ortak bir disiplin usulü getirmemektedir. İdari personelin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na, iş sözleşmesiyle çalışanların ise iş mevzuatına tabi olduğu durumlar ayrıca değerlendirilmelidir. Öğrencilerin disiplin soruşturmaları da 2547 sayılı Kanunun 54. maddesinde farklı bir sistemle düzenlenmektedir.

Akademik personel bakımından disiplin cezasının türleri, yetkili makam ve başvuru yolları Akademik Personel Disiplin Cezaları başlıklı yazımızda ayrıca incelenmektedir.

Değişiklik neden yapıldı?

2547 sayılı Kanunun 53/A maddesindeki önceki savunma sistemi, Anayasa Mahkemesinin 13 Ekim 2022 tarihli ve E.2022/87, K.2022/121 sayılı kararıyla önemli ölçüde iptal edilmiştir. Anayasa Mahkemesi kararında, savunma hakkının şeklen değil gerçek anlamda sağlanması gerektiği belirtilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararına göre etkili savunma için soruşturulan kişiye isnadın sebebi ve niteliği bildirilmelidir. Başka bir ifadeyle hangi fiilin nerede ve ne zaman işlendiği iddiası ile bu fiilin hangi disiplin normunu ihlal ettiği, savunma hazırlamaya elverişli açıklıkta ortaya konulmalıdır. Fiilin hukukî niteliği süreç içinde değişirse soruşturulan kişinin bu değişiklikten de haberdar edilmesi gerekir.

Mahkeme, eski sistemde soruşturmacının dosya henüz yeterince olgunlaşmadan savunma isteyebilmesine ve ceza vermeye yetkili makamın yeniden savunma almasının takdire bırakılmasına dikkat çekmiştir. Bu yapı, özellikle uyarma, kınama, aylıktan veya ücretten kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması gibi cezalarda etkili savunmayı güvence altına almaya yeterli görülmemiştir.

TBMM Millî Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu raporunda, yeni düzenlemenin Anayasa Mahkemesi kararı dikkate alınarak hazırlandığı; hukukî güvenlik, belirlilik ve hukukî dinlenilme hakkının sağlanmasının amaçlandığı açıklanmıştır.

İfade ile savunma neden iki ayrı aşamaya ayrılıyor?

Yeni hüküm, soruşturmacı önündeki ifade ile disiplin cezası vermeye yetkili makam önündeki savunmayı farklı işlevlere sahip iki işlem olarak düzenlemektedir.

Birinci aşama: Soruşturmacı tarafından ifade alınması

Soruşturmacı, soruşturulana bir ifadeye davet yazısı gönderecektir. Bu yazıda:

Hakkındaki iddiaların neler olduğu açıkça belirtilmelidir.
İfadenin alınacağı süre yedi günden az olamaz.
İfadenin sözlü veya yazılı verilebileceği anlaşılmalıdır.
Verilen süre içinde sözlü veya yazılı ifade sunulmazsa dosyadaki mevcut delillere göre işlem yapılacağı bildirilmelidir.

Soruşturmacı delilleri topladıktan ve ifadeyi değerlendirdikten sonra bir teklifte bulunacaktır. Bu aşamadaki ifade, olayın ve delillerin soruşturmacı tarafından incelendiği soruşturma safhasına aittir.

İkinci aşama: Yetkili makam tarafından savunma alınması

Soruşturma tamamlandıktan sonra disiplin cezası vermeye yetkili makam ayrıca savunma isteyecektir. Savunmaya davet yazısında:

Teklife esas alınan eylemin ne olduğu,
Bu eyleme karşılık gelen disiplin cezasının ne olduğu,
Savunma için verilen sürenin yedi günden az olmadığı,
Süresinde savunma yapılmazsa savunma hakkından vazgeçilmiş sayılacağı,
Mevcut delillere göre karar verileceği

bildirilmelidir.

Böylece soruşturulan kişi yalnız başlangıçtaki genel iddiaya karşı değil, soruşturma sonunda belirginleşen eylem ve ceza değerlendirmesine karşı da savunma yapabilecektir. Disiplin Soruşturmasında Savunma başlıklı yazımızda savunma hakkının genel çerçevesi açıklanmaktadır.

İfade vermek ile savunma yapmak aynı işlem mi?

Hayır. Yeni düzenlemenin en önemli sonucu, ifade ile savunmanın aynı işlem olarak kabul edilmemesidir.

İfade soruşturmacı tarafından, olay ve deliller araştırılırken alınmaktadır. Savunma ise soruşturmacının teklifinden sonra, disiplin cezası vermeye yetkili makam tarafından istenmektedir. Soruşturma sırasında ifade verilmiş olması, ceza makamı önündeki savunma aşamasını ortadan kaldırmamalıdır.

Bu ayrım yalnız işlemi yapan makam bakımından değildir. İfade davetinde “iddialar”, savunma davetinde ise “teklife esas alınan eylem” ve “bu eyleme karşılık gelen disiplin cezası” bildirilmelidir. Dolayısıyla savunma aşamasındaki bilgilendirmenin kapsamı daha belirgin ve hukukî nitelendirmeyi gösterecek şekilde kurulmuştur.

Yedi günlük süre nasıl uygulanacak?

7592 sayılı Kanun, hem ifade hem de savunma aşaması için yedi günden az olmayan süre öngörmektedir. İfade davetinin veya savunma davetinin tebliği, sürenin başlangıcı ve son günü dosyadaki tebligat üzerinden ayrıca kontrol edilmelidir. Süre konusundaki genel ilkeler Disiplin Soruşturmasında Savunma Süresi başlıklı yazımızda ele alınmaktadır.

Yeni metin, her iki aşamada da süresinde cevap verilmemesinin sonuçlarını düzenlemektedir. Ancak savunma hakkından vazgeçilmiş sayılabilmek için davetin yetkili makam tarafından, kanunda belirtilen içerikle ve usulüne uygun biçimde bildirilmiş olması gerekir.

Savunma davetinde ceza türünün bildirilmesi zorunlu mu?

Evet. Yeni 53/A hükmüne göre savunmaya davet yazısında teklife esas alınan eylem ile bu eyleme karşılık gelen disiplin cezası belirtilmelidir.

Bu bildirim, savunmanın yalnız olayın gerçekleşip gerçekleşmediğine değil, fiilin hukukî nitelendirilmesine ve öngörülen yaptırıma karşı da hazırlanabilmesini sağlar.

Eylemin veya ceza nitelendirmesinin savunma alındıktan sonra değiştirilmesi hâlinde de bu durum yeniden değerlendirilmelidir. Anayasa Mahkemesi, fiilin hukukî niteliği süreç içinde değişirse ilgilinin bundan haberdar edilmesi gerektiğini açıkça belirtmiştir.

Soruşturma dosyasını inceleme hakkı nasıl değişiyor?

Yeni hüküm, savunmaya davet yazısında soruşturulana, savunma hakkını kullanmadan önce soruşturma evrakını inceleyebileceğinin bildirilmesini zorunlu kılmaktadır.

Bu düzenleme, dosya inceleme hakkına ilişkin kanundaki açık güvenceyi bütün disiplin cezası türleri bakımından savunma aşamasının genel bir parçası hâline getirmektedir. Dosyanın incelenmesi sayesinde soruşturulan kişi, isnadın hangi belge, tanık anlatımı veya diğer delillere dayandığını görebilir ve savunmasını somut dosya üzerinden hazırlayabilir.

Ağır disiplin cezalarında tanık ve vekille savunma hakkı kaldırıldı mı?

Hayır. 7592 sayılı Kanunun 6. maddesi, 2547 sayılı Kanunun 53/A maddesinin yalnızca ikinci fıkrasını değiştirmektedir.

Hakkında üniversite öğretim mesleğinden çıkarma veya kamu görevinden çıkarma cezası istenenlerin:

Soruşturma evrakını inceleme,
Tanık dinletme,
Disiplin kurulunda sözlü veya yazılı savunma yapma,
Bizzat veya vekili aracılığıyla savunma yapma

haklarını düzenleyen sonraki fıkra değiştirilmemiştir. Bu özel güvenceler yeni genel ifade ve savunma sistemiyle birlikte varlığını sürdürmektedir. Ağır yaptırımların kapsamı ve uygulaması Üniversite Öğretim Mesleğinden Çıkarma Cezası başlıklı yazımızda ayrıca incelenmektedir.

Yeni disiplin soruşturması süreci hangi sırayla işleyecek?

Yeni 53/A hükmü yürürlüğe girdikten sonra disiplin soruşturmasının ifade ve savunma bölümü genel olarak şu sırayla ilerleyecektir:

Disiplin soruşturması başlatılır ve soruşturmacı görevlendirilir.
Soruşturmacı, iddiaları açıkça belirten ifadeye davet yazısını gönderir.
İfade için yedi günden az olmayan süre verilir; ifade sözlü veya yazılı alınır.
Soruşturmacı bilgi ve belgeleri toplar, delilleri değerlendirir ve teklifte bulunur.
Disiplin cezası vermeye yetkili makam, eylemi ve karşılık gelen cezayı belirten savunmaya davet yazısını gönderir.
Soruşturulana, savunma öncesinde soruşturma evrakını inceleyebileceği bildirilir.
Savunma için yedi günden az olmayan süre verilir.
Savunma ve dosyadaki deliller değerlendirilerek yetkili makam veya kurul tarafından karar verilir.

Yeni usule aykırılık disiplin cezasını etkiler mi?

İfade veya savunma davetinin hiç yapılmaması, sürenin yedi günden kısa tutulması, iddiaların açıklanmaması, savunma davetinde eylem ve ceza türünün belirtilmemesi ya da dosya inceleme hakkının bildirilmemesi savunma hakkının kısıtlandığı iddiasına dayanak oluşturabilir.

Her eksikliğin hukukî sonucu somut dosyaya göre belirlenir. Tebliğ işlemi, eksikliğin sonradan giderilip giderilmediği, savunmanın fiilen kullanılabilip kullanılamadığı ve nihai kararın hangi delil ile gerekçeye dayandığı birlikte değerlendirilmelidir. Savunma alınmadan tesis edilen işlemlerin genel sonuçları Savunma Alınmadan Verilen Disiplin Cezası başlıklı yazımızda açıklanmaktadır.

Disiplin cezası idarî işlem niteliğindedir. Kararın tebliğinden sonra uygulanabilecek itiraz veya iptal davası yolu; cezanın türü, kararı veren makam, özel başvuru hükümleri ve tebliğ tarihi dikkate alınarak belirlenmelidir. İşlemin uygulanmasının akademik görev, özlük veya meslekî statü üzerinde telafisi güç sonuçlar doğurması hâlinde yürütmenin durdurulması koşulları da dosya özelinde ele alınabilir.

Devam eden soruşturmalarda yeni hüküm uygulanacak mı?

7592 sayılı Kanunun kabul metninde, 2547 m.53/A değişikliği bakımından devam eden disiplin soruşturmalarına özgü açık bir geçiş hükmü bulunmamaktadır. Kanun, yayımı tarihinde yürürlüğe gireceğini belirtmektedir.

Değişiklik usule ilişkin hükümler içerdiğinden, yürürlük tarihinden sonra yapılacak ifade, savunma ve karar işlemlerinde yeni düzenlemenin dikkate alınması gerekmektedir Bununla birlikte soruşturmanın başlama tarihi, daha önce alınmış ifadenin veya savunmanın içeriği, ceza teklifinin tarihi ve yürürlükten sonra yapılacak işlemler ayrı ayrı incelenmeden bütün devam eden dosyalar için aynı kanıya varılamaz.

Özellikle yürürlükten önce ifade alınmış ancak henüz ceza verilmemiş dosyalarda, ceza vermeye yetkili makam önünde yeni hükme uygun savunma alınması savunma hakkının etkili kullanılması bakımından önem taşıyacağı kanaatindeyiz.

Disiplin soruşturması dosyasında hangi belgeler incelenmeli?

Yeni ifade ve savunma sisteminin usulüne uygun işletilip işletilmediği değerlendirilirken özellikle şu belgeler birlikte ele alınmalıdır:

Disiplin soruşturması onayı ve görevlendirme yazısı,
İfadeye davet yazısı ve tebliğ belgesi,
Sözlü ifade tutanağı veya yazılı ifade,
Tanık ifadeleri ve diğer deliller,
Bilirkişi, inceleme veya etik kurul belgeleri varsa bunlara ilişkin kayıtlar,
Soruşturmacının raporu ve ceza teklifi,
Savunmaya davet yazısı ve tebliğ belgesi,
Dosya inceleme talebi ve erişime ilişkin kayıtlar,
Yazılı veya sözlü savunma,
Disiplin amiri veya kurul kararı,
Nihai kararın tebliğ belgesi.

Belge tarihleri, sürelerin hesabı ve ifade ile savunmanın gerçekten iki ayrı aşamada alınıp alınmadığının belirlenmesi bakımından önemlidir.

Sık Sorulan Sorular

7592 sayılı Kanun Resmî Gazete'de yayımlandı mı?

İçeriğin hazırlandığı 6 Ağustos 2026 tarihinde TBMM kaydında Resmî Gazete tarihi ve sayısı bulunmamaktadır. Kanun 30 Temmuz 2026'da kabul edilmiş ve 31 Temmuz 2026'da Cumhurbaşkanlığına gönderilmiştir. Kanunun 24. maddesine göre hükümler yayımı tarihinde yürürlüğe girecektir.

Yeni düzenleme öğrencilerin disiplin soruşturmasına uygulanır mı?

Hayır. 7592 sayılı Kanunun 6. maddesi 2547 sayılı Kanunun akademik personele ilişkin 53/A maddesini değiştirmektedir. Öğrencilerin disiplin soruşturmaları 2547 sayılı Kanunun 54. maddesinde ayrı olarak düzenlenmiştir.

Akademik personelin ifadesi ve savunması ayrı ayrı mı alınacak?

Evet. İfade, soruşturmacı tarafından iddialar hakkında alınacaktır. Savunma ise soruşturmacının teklifinden sonra disiplin cezası vermeye yetkili makam tarafından, teklife esas alınan eylem ve karşılık gelen ceza bildirilerek istenecektir.

İfade ve savunma için kaç gün süre verilecek?

Her iki aşamada da yedi günden az olmayan süre verilmelidir. Sürenin hesabında davet yazısının tebliğ tarihi ve ifade veya savunma için belirlenen tarih birlikte incelenmelidir.

Savunma davetinde önerilen disiplin cezası yazılmak zorunda mı?

Yeni metne göre savunmaya davet yazısında teklife esas alınan eylemin ne olduğu ve bu eyleme karşılık gelen disiplin cezası belirtilmelidir. Soyut ve ceza türünü göstermeyen bir davetin hükmün aradığı bilgilendirmeyi sağlayıp sağlamadığı ayrıca değerlendirilir.

Soruşturma dosyasından kopya almak mümkün mü?

Yeni hüküm, savunmadan önce soruşturma evrakını inceleme hakkının bildirilmesini açıkça düzenlemektedir. Ancak evraktan örnek veya kopya alınmasına ilişkin ayrıca açık bir hüküm içermemektedir. Erişimin etkili savunmaya elverişli olup olmadığı somut uygulamaya göre değerlendirilmelidir.

Üniversite öğretim mesleğinden çıkarma sürecinde tanık ve vekille savunma hakkı devam ediyor mu?

Evet. Bu hakları düzenleyen 2547 m.53/A'daki sonraki fıkra değiştirilmemiştir. Üniversite öğretim mesleğinden çıkarma veya kamu görevinden çıkarma cezası istenen kişi, soruşturma evrakını inceleme, tanık dinletme ve disiplin kurulunda bizzat veya vekili aracılığıyla sözlü ya da yazılı savunma yapma hakkına sahiptir.

Devam eden disiplin soruşturmalarında yeni usul uygulanacak mı?

Kanunda özel bir geçiş hükmü bulunmamaktadır. Yürürlük tarihinden sonra yapılacak işlemler bakımından yeni usulün uygulanması gündeme gelebilir; ancak soruşturmanın hangi aşamada olduğu, daha önce alınan ifade veya savunma ve işlem tarihleri görülmeden kesin bir değerlendirme yapılmamalıdır.

Sonuç ve Hukuki Destek

7592 sayılı Kanun, akademik personel disiplin soruşturmasında soruşturmacı önündeki ifade ile disiplin cezası vermeye yetkili makam önündeki savunmayı açık biçimde ayırmaktadır. İddiaların açıklanması, iki aşamada yedi günden az olmayan süre verilmesi, savunma davetinde eylem ile karşılık gelen cezanın bildirilmesi ve dosya inceleme hakkının hatırlatılması yeni usulün temel unsurlarıdır.

Somut soruşturmada uygulanacak hüküm; personelin statüsü, soruşturmanın ve işlemlerin tarihleri, davet yazılarının içeriği, tebligat kayıtları, soruşturma raporu, ceza teklifi ve nihai karar birlikte incelenerek belirlenmelidir. Akademik personel hakkında yürütülen disiplin soruşturmasının yeni düzenleme karşısındaki durumunun değerlendirilmesi için Büken Hukuk iletişim formu üzerinden görüşme talep edilebilir.

Yasal Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olaya ilişkin hukuki görüş niteliği taşımaz. İçerikte yer alan bilgiler, yayın tarihindeki mevzuat ve uygulama esas alınarak hazırlanmış olup zaman içinde değişiklik gösterebilir. Her dosya kendi koşulları çerçevesinde değerlendirilmelidir.