Nafaka Hesaplama 2026 | Nafaka Türleri ve Hesaplama Rehberi

Nafaka hesaplama, nafakanın türün belirlendikten sonra o türe giren maddenin ölçüsünü, dosyadaki gelir, gider ve ihtiyaçla tartılması ile yapılır. Aynı aylık gelir, yoksulluk nafakasında başka, iştirak nafakasında başka sonuç doğurur.

Nafaka nasıl hesaplanır?

Nafaka hesaplama için tek bir hesap formülü yoktur. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, nafaka türünü ayrı maddelerde düzenlemiştir. Her bir nafaka türüne göre nafaka hesabı yapılırken, tartının bir kefesinde talep edenin ihtiyaçları durur. Diğer kefesinde ise, nafaka yükümlüsünün malî gücü tartılır. Hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir.

Pratikte şu sıra izlenir:

1. İstenen kalemin tedbir, yoksulluk, iştirak veya yardım nafakasından hangisi olduğu belirlenir.
2. Gelir, gider, malvarlığı ve varsa çocuğun kendi geliri belgelerle gösterilir.
3. Hüküm, türü, miktarı ve istenmişse gelecek yıllara ilişkin artış kaydını ayrıca belirlenir.

Nafaka yükümlüsünün gelir durumu nafaka hesabında tek başına değerlendirilmez. Aynı net ücret, karşı tarafın hiç geliri olmadığı bir yoksulluk dosyasında başka, özel okul ve sağlık gideri bulunan bir çocuğun iştirak nafakası davasında başka şekilde değerlendirilir. Evlilik süresi, diğer eşin çalışma imkânı ve yaşam standardı da değerlendirmeye tabidir. Mahkeme her bir durumu ayrı ayrı değerlendirir ve nafaka miktarını hakkaniyet ilkesine göre belirler.

Dolayısıyla kanunda 2026 yılı için bir nafaka tarifesi yoktur. Dosyaya özgü miktar, dosyadaki somut durum görülmeden söylenemez.

Hangi belge nasıl değerlendirilir?

Nafaka yükümlüsünün geliri değerlendirilirken ücret bordrosu, emekli aylığı belgesi, kira geliri, serbest meslek kazancı ve vergi kaydı hesaba alınır. Nafaka yükümlüsünün sosyal güvenlik kaydı, çalışmanın sürüp sürmediğini ve prime esas kazancı gösterir. Yine nafaka yükümlüsünün taşınmaz ve araç sahipliği, ödeme gücünün yalnız aylık ücretten ibaret olmadığını gösteren faktörlerdendir.

Nafaka talep edenin ihtiyaçları ise barınma, beslenme, sağlık, ulaşım ve varsa çocuğun eğitim gideri olarak değerlendirilebilir. Çocuğun kendi geliri varsa, iştirak ve bakım borcunda bu gelir de dikkate alınır.

Gizli gelir iddiası, nafaka yükümlüsünün yaşam standardı ve malvarlığı üzerinden değerlendirilir. Zira Kanun'a göre, nafaka yükümlüsünün "görünen" geliri tek başına bir ölçü olarak ele alınamaz. Kişinin hayat koşulları, malvarlığı, ödeme gücü birlikte değerlendirilmelidir. Ancak unutulmamalıdır ki, gizli gelir iddiasında bulunan davacı bu iddiayı ispatla yükümlüdür.

Hangi nafaka hangi maddeye girer?

Dört kalem sık karışır. Karışınca süre de, sona erme sebebi de yanlış kurulur.

1. Tedbir nafakası bir geçici önlemdir. Boşanma veya ayrılık davasında söz konusu olur. devreye girer. Hâkim, davanın devamı süresince eşlerin barınması, geçimi, malların yönetimi ve çocukların bakım ve korunması için gerekli önlemleri kendiliğinden alır. Bu önlem, yoksulluk nafakası hükmü değildir.
2. Yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafın, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla, diğer taraftan malî gücü oranında isteyebildiği nafakadır. Süresiz istenebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz. Yoksulluk nafakası şartlarına dair ayrıntılı bilgi yoksulluk nafakası sayfamızda ele alınmıştır.
3. İştirak nafakası, velâyeti kullanmayan eşin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmasıdır. Çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır. Miktar, çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçlerine göre belirlenir. Çocuğun gelirleri de göz önünde tutulur. Konuya ilişkin ayrıntılı bilgi için iştirak nafakasının neye göre belirlendiğine dair yazımızdan faydalanabilirsiniz.
4. Yardım nafakası bu dördün dışında durur. Güncel metinde dayanak, Türk Medeni Kanunu’nun 364 ve 365. maddeleridir.

Yoksulluk nafakasında mahkeme neye göre değerlendirme yapar?

Yoksulluk nafakasında üç şart birlikte aranır.

• Talep eden, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olmalıdır.
• Talep edenin boşanmadaki kusuru, diğer taraftan daha ağır olmamalıdır. Kanun, talep edenin tamamen kusursuz olmasını değil, daha az kusurlu olmasını şart koşmuştur.
• Karşı tarafın malî gücü, istenen yardıma elverişli olmalıdır.

Yoksulluk nafakası toptan veya durumun gereklerine göre irat biçiminde ödenebilir. İrat şeklinde ödenen yoksulluk nafakası, nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden ortadan kalkar. Evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşama, yoksulluğun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürme hâlinde nafaka, mahkeme kararıyla kaldırılır.

Tarafların malî durumunun değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde nafaka miktarı artırılabilir veya azaltılabilir. Hâkim, istem varsa, nafaka miktarının gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumuna göre ne miktarda ödeneceğini de karara bağlayabilir.

Boşanmadan sonra açılacak nafaka davasında yetkili mahkeme, nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesidir.

İştirak nafakasında ölçü nedir?

Kendisine velayet hakkı verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır. Hâkimin, istem hâlinde bu giderler için hükmedeceği nafaka türü iştirak nafakasıdır. İştirak nafakasına dair kararda gelecek yıllarda ne miktarda ödeneceği, ne oranda artış yapılacağı da karara bağlanabilir.

Miktar belirlenirken çocuğun ihtiyaçları, ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri birlikte değerlendirilir. Çocuğun geliri varsa o da dikkate alınır. Nafaka her ay peşin ödenir.

Ana ve babanın bakım borcu, kural olarak çocuğun ergin olmasına kadar sürer. Çocuk ergin olduğu hâlde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba, durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde, eğitim sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdür.

Durumun değişmesi halinde hâkim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirleyebilir veya nafakayı kaldırabilir. Çocuğun büyümesi, eğitim kademesinin değişmesi ve giderin artması, bu istemin olağan sebeplerindendir.

Tedbir nafakası kesinleşince sürer mi?

Tedbir niteliğindeki önlem, davanın devamı süresince alınır. Hâkim bu önlemleri kendiliğinden alır. Kusur şartı aranmaz. Tedbir nafakası ile eşin geçiminin ve çocuğun bakımının dava bitene kadar güvenceye alınması amaçlanmıştır. Dava kesinleşince tedbir nafakası kendiliğinden yoksulluk veya iştirak nafakasına dönüşmez. Kararda yoksulluk nafakasına ve iştirak nafakasına ayrıca hükmedilmiş olması gerekir.

Yardım nafakası kimden istenir?

Herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür. Kardeşlerin yükümlülüğü, refah içinde bulunmalarına bağlıdır. Eş ile ana ve babanın bakım borçlarına ilişkin hükümler saklıdır. Yardım nafakası, boşanmaya bağlı bir nafaka türü olmayıp, hısımlık ve yoksulluk şartına bağlı ayrı bir nafakadır.

Yardım nafakası davası, mirasçılıktaki sıra gözetilerek açılır. Yardım nafakası ile, davacının geçimi için gerekli ve karşı tarafın malî gücüne uygun bir yardım talep edilir. Yetkili mahkeme, taraflardan birinin yerleşim yeri mahkemesidir.

Kararda artış yazılmazsa ne yapılır?

Türk Medeni Kanunun'da hiçbir nafaka türü için yıllık artış miktarı belirlenmemiştir. Yıllık artış miktarı belirlenmek isteniyorsa, davacının başvurabileceği iki yol vardır:

1. Birinci durumda, artış miktarı nafakaya karar verilen hüküm ile kurulur. Hâkim, nafaka bağlanmasına karar verirken davacının istemi de varsa, nafaka miktarına gelecek yıllarda ne miktarda artırım yapılacağını ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.
2. İkinci bir yol ise sonradan açılacak bir dava ile nafakaya her yıl ne kadar artış yapılacağının hükme bağlanmasıdır.

Tüketici fiyat endeksi, kanunun nafaka maddesinde ölçü olarak adlandırılmaz. Mahkeme, gelecek yılların miktarını sosyal ve ekonomik duruma göre kendisi belirleyebilir.

Nafaka ödenmezse hangi yola başvurulur?

Nafaka, icra takibine konu edilebilir. Kanun nafaka borcuna özel bir düzenleme atfetmiştir. Nafakanın ödenmemesi ayrıca nafaka yükümlüsü hakkında şikâyet yolunu açar. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 344. maddesine göre, nafakaya ilişkin kararların gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir. Hapsin uygulanmasına başlandıktan sonra kararın gereği yerine getirilirse borçlu tahliye edilir. Tazyik hapsi için dikkat edilmesi gerekenler şunlardır:

• Tazyik hapsine kendiliğinden karar verilmez. Nafaka alacaklısının şikayeti gerekir.
• Şikayet icra takibinden sonra süresi içinde icra mahkemesine yöneltilmelidir.

Borçlu, nafakanın kaldırılması veya azaltılması için dava açmışsa, bu durumda tazyik hapsinin uygulanması bu davaların sonuna bırakılabilir. Ancak unutulmamalıdır ki nafakanın azaltılması veya kaldırılması davası açılmış olması tek başına nafaka yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. mez.

Sık Sorulan Sorular

Nafaka nasıl hesaplanır?

Kanunda tek bir hesap formülü yoktur. Önce tür ayrılır. Sonra o türe giren madde uyarınca ihtiyaç ile ödeme gücü, dosyadaki gelir, gider ve malvarlığı belgeleriyle tartılır. Mahkeme miktarı bu tartıya göre belirler.

Nafakada gelirin yüzde kaçı alınır?

Türk Medeni Kanunu, nafakayı gelirin sabit bir yüzdesine bağlamaz. Yüzde üzerinden kurulan hazır hesap, kanun hükmü değildir. Ölçü, türüne göre malî güç, çocuğun ihtiyacı ve hakkaniyettir.

Yoksulluk nafakası süresiz midir?

Süresiz istenebilir. İrat, alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkar. Fiilen evliymiş gibi yaşama, yoksulluğun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürme hâlinde mahkeme kararıyla kaldırılır.

İştirak nafakası çocuk on sekiz yaşını doldurunca biter mi?

Ana ve babanın bakım borcu kural olarak erginliğe kadar sürer. Eğitim erginlikten sonra da devam ediyorsa, bakım borcu eğitim sona erinceye kadar, kendilerinden beklenebilecek ölçüde devam eder. Aynı miktarın kendiliğinden sürdüğü söylenemez.

Tedbir nafakası boşanma kesinleşince sürer mi?

Tedbir, davanın devamı süresince alınan geçici önlemdir. Kesinleşmeden sonraki kalem, hükümde yoksulluk veya iştirak nafakası tesis edilip edilmediğine bağlıdır. Tedbir, kendiliğinden o nafakaya dönüşmez.

Yardım nafakası boşanma nafakası mıdır?

Hayır. Yardım nafakası, yoksulluğa düşecek üstsoy, altsoy ve koşulları varsa kardeşler içindir. Dayanak 364 ve 365. maddelerdir. 328 ila 331. maddeler, çocuğun bakım borcudur.

Kararda artış oranı yoksa nafaka kendiliğinden artar mı?

Hayır. Kanun, hükme yazılmamış bir endeksi kendiliğinden işlemez. Artış, hükümdeki gelecek yıllar kaydına veya sonradan açılan artırım davasına bağlıdır.

Nafaka ödenmezse hapis uygulanır mı?

Alacaklının şikâyeti üzerine icra mahkemesi, nafaka kararının gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında üç aya kadar tazyik hapsine karar verebilir. Kararın gereği yerine getirilirse borçlu tahliye edilir. Hapis, şikâyet olmadan kendiliğinden işlemez.

Nafaka türünün ve miktarının dosyaya özgü hukukî değerlendirilmesi için Büken Hukuk aile hukuku çalışması kapsamında iletişim sayfası üzerinden görüşme talep edilebilir.

Yasal Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olaya ilişkin hukuki görüş niteliği taşımaz. İçerikte yer alan bilgiler, yayın tarihindeki mevzuat ve uygulama esas alınarak hazırlanmış olup zaman içinde değişiklik gösterebilir. Her dosya kendi koşulları çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Kaynaklar

• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — m. 4, m. 169, m. 175, m. 176, m. 177, m. 178, m. 182, m. 327, m. 328, m. 329, m. 330, m. 331, m. 364, m. 365; konsolide tam metin (erişim: 21.09.2026)
• 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu — m. 344, m. 346; konsolide tam metin (erişim: 21.09.2026)