İşten Çıkış Kodunun Yanlış Bildirilmesi: Nasıl Düzeltilir?

İşten çıkış kodunun yanlış bildirilmesi, iş sözleşmesinin gerçekte sona erme biçimi ile işverenin Sosyal Güvenlik Kurumuna ilettiği işten ayrılış nedeninin uyuşmamasıdır. Örneğin işverenin feshettiği bir sözleşmenin işçi istifası gibi gösterilmesi veya fesih sebebiyle bağdaşmayan bir ahlak ve iyi niyet kodunun seçilmesi, işçinin işsizlik maaşı alamaması başta olmak üzere önemli sorunlara yol açabilir.

SGK kodu, feshin hukukî niteliğini tek başına kesinleştiren bir karar değildir. Kıdem ve ihbar tazminatı, işe iade ve diğer işçilik hakları gerçek fesih sebebine ve dosyadaki delillere göre belirlenir. Buna karşılık hatalı kayıt düzeltilmediğinde İŞKUR başvurusu, işsizlik maaşı ödemesi ve sonraki süreçte zorluk yaşanabilir. Bu nedenle kodun gerçek fesih sebebi ile uyuşup uyuşmadığının belirlenmesi ve süresi içinde başvuru yapılması önemlidir.

İşten Çıkış Kodu Neyi Gösterir?

İşveren, iş sözleşmesi sona erdiğinde sigortalı işten ayrılış bildirgesini düzenler ve iş ilişkisinin nasıl sona erdiğini gösteren kodu seçer. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 9. maddesi ile Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin 25. maddesi, işten ayrılış bildiriminin sigortalılığın sona ermesini izleyen on gün içinde yapılmasını öngörür.

Kod; işçinin istifa ettiği, işverenin bildirimli fesih yaptığı, belirli süreli sözleşmenin sona erdiği veya haklı fesih nedenlerinden birinin ileri sürüldüğü gibi bir kayıt oluşturur. Ancak işverenin seçtiği kod, gerçek olmayan bir fesih sebebini hukukî bakımdan doğru hâle getirmez. Fesih bildiriminin gerçekte nasıl yapıldığı, işyeri içindeki yazışmalar, tutanaklar, ücret ödemeleri ve tarafların fiilî davranışları kapsamında değerlendirilir. Tüm bunlar farklı bir sona erme biçimini gösteriyorsa uyuşmazlık bu olgular üzerinden incelenir.

Bu ayrım önemlidir. Yanlış kodun düzeltilmesi, kaydın gerçeğe uygun hâle getirilmesini sağlar. Fakat kodun düzeltilmiş olması işe iade veya işçilik alacağı talebinin yerine geçmez. İş sözleşmesi yeni sona ermişse genel haklar için işten çıkarılma sonrasında yapılması gerekenler ayrıca değerlendirilmelidir.

İşten Çıkış Kodu Yanlış Bildirildiyse Nasıl Düzeltilir?

Düzeltme yolu, işten ayrılış tarihinden sonra geçen süreye ve işverenin başvuruya katılıp katılmamasına göre değişir:

İlk on gün içinde: İşveren, sigortalı işten ayrılış bildirgesini e-sigorta üzerinden silebilir veya güncelleyebilir. Kod hatası bu sürede fark edilmişse en hızlı yol, işverenin elektronik düzeltmeyi yapmasıdır.
On günlük süre geçtikten sonra: İşveren, işyerinin bağlı olduğu sosyal güvenlik merkezine veya il müdürlüğüne gerçeğe uygun fesih nedenini gösteren belgelerle başvurabilir. SGK’nın 2013/11 sayılı Genelgesine göre işverenin belgeye dayalı düzeltme talebi Kurum tarafından incelenerek karara bağlanır.
İşveren başvuruya katılmıyorsa: Sigortalının tek taraflı beyanı genel kural olarak kod değişikliği için yeterli değildir. Bununla birlikte kıdem veya ihbar tazminatı ödenmesine ilişkin ilam niteliğinde arabuluculuk anlaşma belgesi ya da mahkeme kararı varsa, SGK’nın 11 Mart 2025 tarihli ve 2025/8 sayılı Genelgesi uyarınca sigortalı veya işveren SGK’ya başvurabilir.

Arabuluculuk son tutanağının sunulması yeterli değildir. 2025/8 sayılı Genelge, kıdem veya ihbar tazminatı ödenmesine ilişkin ve ilam niteliğinde olan anlaşma belgesinin sunulmasını aramaktadır. Belgenin içeriği ile bildirilen kod arasında açık bir bağ kurulmalı; gerçekte gerçekleşmeyen bir fesih nedeni yalnız işsizlik ödeneği alınması amacıyla oluşturulmamalıdır.

İşveren Çıkış Kodunu Düzeltmiyorsa Ne Yapılabilir?

İşverenin düzeltmeyi reddetmesi hâlinde önce kodun neden yanlış olduğu somutlaştırılmalıdır. İşten ayrılış bildirgesi, fesih yazısı ve varsa tazminat ödemesi veya arabuluculuk belgesi aynı olayı farklı gösteriyorsa bu çelişki belirtilmeli ve yazılı başvuruda bulunulmalıdır. İşverenin işten çıkış kodunu düzeltmeyi kabul etmemesi halinde yasal yollara başvurmak gerekir. Zira beklemek daha ağır bir hak kaybına yol açabilir. Örneğin 4857 sayılı İş Kanunu’nun 20. maddesine göre işe iade talebi için fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması gerekir. Bu sürenin işverenin çıkış kodunu düzeltmesini bekleyerek geçirilmesi halinde hak kaybı doğabilir.

Yanlış Kod İşsizlik Ödeneğini Nasıl Etkiler?

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu, işsizlik ödeneği için yalnız prim gününü değil, iş sözleşmesinin Kanun’un 51. maddesinde sayılan biçimlerden biriyle sona ermesini de arar. İŞKUR’un güncel açıklamasına göre kişinin kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalması, işten ayrılmadan önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olması ve son üç yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödemesi gerekir.

Başvuru, hizmet akdinin sona ermesini izleyen günden itibaren 30 gün içinde İŞKUR’a doğrudan veya elektronik ortamda yapılmalıdır. Mücbir sebep dışında geç başvurulan süre, toplam ödenek süresinden düşülür. Başvuru ve ödeme koşullarının ayrıntıları işsizlik maaşı rehberinde açıklanmaktadır.

Gerçeğe aykırı kod nedeniyle ödenek reddedilmesi halinde kesinleşmiş mahkeme kararı veya arabuluculuk anlaşma belgesi sunularak işsizlik maaşı alınabilir.

Yanlış Kod Kıdem ve İhbar Tazminatını Ortadan Kaldırır mı?

İşten çıkış kodu, kıdem ve ihbar tazminatı hakkını tek başına doğurmaz veya ortadan kaldırmaz. İşveren işçiyi haklı neden olmadan feshettiği hâlde kaydı istifa gibi bildirmişse tazminat uyuşmazlığı gerçek fesih iradesine ve delillere göre çözülür. Aynı şekilde kodun işveren feshi olarak girilmiş olması da işçiye her durumda tazminat hakkı vermez.

İşten Çıkış Kodunun Değiştirilmesi Davası

Uygulamada “işten çıkış kodunun değiştirilmesi davası” denilen uyuşmazlık, çoğu kez işverenin SGK’ya yaptığı bildirimin gerçeğe aykırı olduğunun tespitine yöneliktir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin E.2023/13412, K.2023/11773 sayılı kararına göre bu tespit davasının yasal muhatabı işverendir; yalnız kod düzeltme talebi bakımından SGK veya İŞKUR’a husumet yöneltilmesi doğru değildir.

Ancak her yanlış kod iddiası ayrı bir tespit davası açmakta güncel hukukî yarar bulunduğu anlamına gelmez. Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin E.2023/13412, K.2023/11773 sayılı kararında, işçinin kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığını belirleyen kesinleşmiş kararla İŞKUR’a başvurabileceği için ayrıca tespit davası açmasında hukukî yarar bulunmadığı sonucuna varmıştır. Dava açılmadan önce SGK veya İŞKUR başvurusu ve mevcut mahkeme ya da arabuluculuk belgesinin sorunu çözüp çözemeyeceği incelenmelidir.

Talep işçilik alacağı, tazminat veya işe iade içeriyorsa iş uyuşmazlıklarında arabuluculuk dava şartıdır. Salt tespit talebinin usulü ise talebin nasıl kurulduğuna göre belirlenir. SGK’ya karşı 5510 sayılı Kanundan kaynaklanan bir dava açılacaksa 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 4. maddesindeki Kuruma başvuru şartı ayrıca dikkate alınmalıdır. İşçi–işveren uyuşmazlıkları ile SGK veya İŞKUR’un taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik uyuşmazlıklarında görevli mahkeme, aynı Kanun’un 5. maddesi uyarınca iş mahkemesidir.

Yargıtay Yanlış Çıkış Kodunu Nasıl Değerlendiriyor?

Yargıtay kararları, kod numarasından önce bildirimin gerçek fesih sebebiyle uyuşup uyuşmadığına ve dava açmakta güncel hukukî yarar bulunup bulunmadığına bakmaktadır.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin E.2024/14923, K.2025/2517 sayılı kararında, işverenle yapılan arabuluculuk anlaşmasında eski 29 kodunun 04 olarak değiştirilmesi kabul edilmiştir. Uyuşmazlıkta İlk derece mahkemesi kodun düzeltilmesine ve işsizlik ödeneğinin ödenmesine karar vermiş, işveren yönünden karar onanmıştır.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin E.2026/206, K.2026/1856 sayılı kararında ise feshin devamsızlığa dayandığı kabul edildiği hâlde bildirilen 46 kodunun bu sebeple uyuşmadığı belirlenmiş ve kaydın 48 olarak düzeltilmesine ilişkin karar oy birliğiyle onanmıştır.

Yanlış Çıkış Kodu Manevî Tazminat Doğurur mu?

Gerçeğe aykırı ve ağır isnat içeren bir kodun bildirilmesi, somut olayda kişilik hakları bakımından ayrıca tartışılabilir. Bununla birlikte yanlış kodun varlığı tek başına otomatik manevî tazminat sebebi değildir. İsnadın niteliği, işverenin kusuru, kaydın üçüncü kişiler nezdindeki etkisi ve kişilik hakkına yönelik somut saldırı ortaya konulmalıdır.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin E.2026/206, K.2026/1856 sayılı kararında çıkış kodu 46’dan 48’e düzeltilmiş; buna karşılık kişilik haklarına saldırı bulunmadığı gerekçesiyle manevî tazminat talebinin reddine dair karar yerinde görülmüştür.

Sık Sorulan Sorular

İşten çıkış kodumu nereden öğrenebilirim?

Sigortalı işten ayrılış kaydı e-Devlet üzerinden SGK hizmetlerinde görülebilir. Kayıttaki kod, işverence verilen fesih yazısı ve fiilî sona erme biçimiyle karşılaştırılmalıdır.

İşveren çıkış kodunu on günden sonra değiştirebilir mi?

Evet. Elektronik güncelleme süresi geçtikten sonra işveren, işyerinin bağlı olduğu SGK birimine düzeltme nedenini kanıtlayan belgelerle başvurabilir. Talep ve belgeler Kurum tarafından incelenir.

İşçi tek başına SGK’ya başvurarak kodu değiştirebilir mi?

Sigortalının tek taraflı beyanı genel kural olarak yeterli değildir. İşverenle birlikte başvuru yapılabilir. Ayrıca 2025/8 sayılı Genelgedeki şartları taşıyan ilam niteliğinde arabuluculuk anlaşma belgesi veya mahkeme kararı varsa sigortalı da SGK’ya başvurabilir.

Kod yanlışsa işsizlik ödeneği başvurusu bekletilmeli mi?

Hayır. Başvuru kural olarak iş sözleşmesinin sona ermesini izleyen günden itibaren 30 gün içinde yapılmalıdır. Kod düzeltme süreci devam etse bile İŞKUR başvurusunun süresinde yapılması ve varsa ret kararının saklanması gerekir.

Yeni işveren önceki çıkış kodunu görebilir mi?

SGK kaydı yeni işverene kendiliğinden açık bir sicil belgesi değildir. Ancak kodun iş başvurusu sırasında belge olarak sunulması veya uyuşmazlıkta ortaya çıkması itibar ve istihdam bakımından sonuç doğurabilir. Yargıtay da gerçeğe uygun kod bildirimini işsizlik ödeneği ve sonraki iş başvuruları bakımından önemli görmektedir.

İşten çıkış kodunuz fesih yazısı ve gerçek olayla uyuşmuyorsa değerlendirme; işten ayrılış bildirgesi, fesih bildirimi, arabuluculuk veya mahkeme belgeleri ve İŞKUR cevabı üzerinden yapılır. Süreler dolmadan somut dosyanıza uygun başvuru ve dava yolunu belirlemek için Büken Hukuk iletişim formundan görüşme talep edebilirsiniz.

Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Kodun düzeltilmesi, işsizlik ödeneği, işe iade ve tazminat talepleri farklı süre ve usullere tabidir. Somut olayda fesih belgeleri ve başvuru tarihleri incelenmeden hukukî sonuç hakkında kesin değerlendirme yapılamaz.

Kaynaklar

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, m. 9.
4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu, m. 48, 50 ve 51.
4857 sayılı İş Kanunu, m. 19 ve 20.
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, m. 3, 4 ve 5.
Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği, m. 25.
SGK 2013/11 sayılı Sigortalılık İşlemleri Genelgesi, Altıncı Bölüm, “İşten ayrılış bildirgesi düzeltme/silme işlemleri”.
SGK 2025/8 sayılı Genelge, 11.03.2025.
İŞKUR İşsizlik Sigortası Sıkça Sorulan Sorular.
Yargıtay 9. HD, E.2023/13412, K.2023/11773, 12.09.2023.
Yargıtay 9. HD, E.2024/14923, K.2025/2517, 11.03.2025.
Yargıtay 9. HD, E.2026/206, K.2026/1856, 02.03.2026.