Doçentlik Eser İnceleme Başarısız İptal Davası: 2026 Güncel Rehber

İçindekiler

Doçentlik Eser İnceleme Başarısızlığı Nedir?
İptal Davası Açma Usulü, Görevli Mahkeme ve Süre
Jürilerin Tüm Eserleri İncelememesi
Gerekçesiz Jüri Raporları
Kriter Dışı Eleştiriler ve Sübjektif Değerlendirmeler
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Sonuç

Doçentlik Eser İnceleme Başarısızlığı Nedir?

Doçentlik eser inceleme sonucunda başarısız olan adayların nasıl bir yol izlemesi gerektiği bu makalemizde ele alınmaktadır. Daha önceki makalelerimizde genel hatlarıyla doçentlik başvurusunun reddi kararına itiraz ve iptal davasını incelemiştik. Bu makalemizde ise doçentlik eser inceleme başarısız olan adayların açacağı iptal davası ayrıntılı olarak incelenecektir.

Yine açılacak davada jürilerin eser incelemede ilgili dönemin doçentlik şartlarına aykırı, sübjektif ve eksik değerlendirmelerine karşı nasıl argüman üretilmesi gerektiği de Danıştay kararları kapsamında incelenecektir. Konuyla ilgili emsal kararları incelemenizi de tavsiye ederiz. Doçentlik eser inceleme başarısız emsal karar olarak yayınladığımız bir karara bu bağlantıdan ulaşabilirsiniz.

Doçentlik Eser İnceleme Başarısız İptal Davası Açma Usulü, Görevli Mahkeme ve Süre

Doçentlik başvurusunun eser inceleme sonucunda başarısız sayılmasına ilişkin işlem, Üniversitelerarası Kurul (ÜAK) tarafından tesis edilen bir idari işlemdir. Dolayısıyla idari yargının görev alanına giren bir iptal davası açılması gerekir. Doçentlik eser inceleme başarısız iptal davası için görevli ve yetkili mahkeme "Ankara İdare Mahkemeleridir." Dava işlemin tebliğinden itibaren 60 gün içinde açılmalıdır.

Doçentlik başvurusunda eser inceleme neticesinde başarısız bulunan doçent adayları, Ankara İdare Mahkemelerinde açacakları iptal davası ile bu işlemin iptali talep edebilirler.

Açılacak davada ileri sürülebilecek hukuka aykırılık halleri:

Jüri raporlarının kriter dışı, sübjektif kıstaslar ele alınarak hazırlanması,
Jürilerin adayların tüm eserlerini incelemeden eksik rapor düzenlemesi,
Raporlarda tam ve gerçekçi bir gerekçeye yer verilmemesi gibi gerekçeler olabilir.

Bu durumlarda jüri raporlarının usul ve yasaya uygun olmadığı, davacının doçentlik başvurusunun 2547 sayılı Kanun ve Doçentlik Yönetmeliği'ne uygun şekilde incelenmediği hususu davada vurgulanmalıdır. Doçentlik Yönetmeliğinde yapılan 2025 değişiklikleri hakkında ayrıntılı bilgi için ilgili makalemizi inceleyebilirsiniz.

Doçentlik başvurusunda eser inceleme neticesinde başarısız bulunan doçent adayları Ankara İdare Mahkemelerince açacakları iptal davası ile bu işlemin iptali talep edebilirler. Açılacak davada jüri raporlarının içeriğine ve raporlarda yer alan değerlendirmelerin kriter dışı, sübjektif kıstaslar ele alınarak yapıldığı dile getirilebilir. Bazı durumlarda da jüriler adayların tüm eserlerini incelemeden, eksik inceleme ile rapor tesis etmekte, bazen de raporlarında tam ve gerçekçi bir gerekçeye yer vermemektedirler. Bu durumlarda da jüri raporlarının usul ve yasaya uygun olmadığı, davacının doçentlik başvurusunun Kanun'a ve Doçentlik Yönetmeliği'ne uygun şekilde incelenmediği hususu davada vurgulanmalıdır.

Önemli: Açılacak davada Mahkeme, jüri raporlarının bilimsel doğruluğunu denetlemek için bilirkişi atayacaktır. Danıştay 8. Daire 2018/749 E. sayılı kararında olduğu gibi, mahkemece atanan bilirkişi heyeti "eserlerin yeterli ve özgün olduğu" yönünde rapor verirse, jüri kararı iptal edilebilmektedir.

Doçentlik Jürilerinin Adayın Tüm Eserlerini İncelememesi Halinde

Dava dilekçesinde, 2547 sayılı Kanun'un 24. maddesi ve Doçentlik Yönetmeliği uyarınca jürilerin "ayrıntılı ve gerekçeli kişisel rapor" hazırlama yükümlülüğü vurgulanmalıdır. Eserlerin tamamının incelenmediği, raporların şablon veya eksik olduğu iddia edilerek mahkemeden yeni bir bilirkişi heyeti ile inceleme talep edilmelidir.

Emsal Karar: Danıştay 8. Daire 2022/5330 E.

Danıştay 8. Daire 2022/5330 E. sayılı kararda, doçentlik eser inceleme başarısız kararında jüri üyelerinin adayın beyan formunda belirtilen "tüm akademik ve sanatsal çalışmalarını değerlendirmediği" tespit edildiğinde, bu durumun hukuka aykırı olduğu ve işlemin iptalini gerektirdiği hükme bağlanmıştır. Mahkeme, bilirkişi heyeti aracılığıyla tüm eserlerin değerlendirilmesini sağlamış ve olumlu görüş üzerine işlemi iptal etmiştir.

Adayların derleme makale gibi farklı türdeki eserlerinin de değerlendirilip değerlendirilmediği bu kapsamda incelenmelidir.

Doçentlik Eser İnceleme Başarısız Jüri Raporunun Gerekçesiz Olması Halinde

Emsal Karar: Danıştay 8. Daire 2016/14971 E.

Danıştay 8. Daire 2016/14971 E. sayılı kararda, jüri raporlarının "ayrıntılı ve gerekçeli" olması gerektiği, sadece "sınırda kaldı" gibi genel ifadelerin veya eserlere ilişkin yeterli analiz içermeyen özetlerin başarısızlık gerekçesi olamayacağı belirtilmiştir.

Doçentlik Eser İnceleme Başarısız Jürilerinin Kriter Dışı Eleştirilerinin Bulunması Halinde

Doçentlik jürilerinin ilgili dönemin doçentlik kriterleri dışına çıkarak eleştirilerde bulunmaları ve kendi sübjektif değerlendirmelerini bir kriter gibi dayattıkları sıklıkla karşımıza çıkmaktadır.

Sık karşılaşılan kriter dışı eleştiri örnekleri:

Adayın lisansüstü öğrenci yetiştirmemesi
Proje yapmaması
Q1 dergide yayınının olmaması
Akademik çalışmaya bir süre ara verilmiş olması

Doçentlik Unvanı ile Doçentlik Kadrosu Ayrımı

Burada vurgulanması gereken husus şudur: doçentlik unvanı farklı, doçentlik kadrosu farklıdır. Yargı kararlarında "Doçentlik Unvanı" (ÜAK süreci) ile "Doçentlik Kadrosuna Atama" (Üniversite süreci) kriterleri arasında ayrım gözetilmektedir. Dolayısıyla burada esas olan kadro değil, unvan (eser inceleme) aşamasındadır. Bu konuda ayrıntılı bilgi için doçent kadrosuna atanma talebinin reddi başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.

Emsal Karar: Danıştay 8. Dairesi 2020/1406 E.

Danıştay 8. Dairesi 2020/1406 E. sayılı kararda, doçentlik süreci için esas olanın "Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen asgari sayı ve nitelikte özgün bilimsel yayın ve çalışmalar" olduğu vurgulanmıştır.

Jüri üyelerinin, doçentlik eser inceleme başarısız raporu içeriğinde ÜAK'ın belirlediği asgari başvuru şartlarına göre değerlendirme yapması gerekir. Doçentlik kriterlerinde yer almayan kriterleri (eğer başvuru dönemindeki kılavuzda zorunlu değilse), "yayınların bilimsel niteliği" yerine ikame ederek doğrudan başarısızlık gerekçesi yapması, yetki aşımı ve kriter dışı değerlendirme olarak değerlendirilmektedir.

Doçentlik Jüri Raporunda Akademik Çalışmalara Ara Verme Eleştirisi

Danıştay 8. Daire 2022/7201 E. sayılı kararda, doktora sonrası çalışmaların teşvik edilmesi ve süreklilik vurgulanmakla birlikte, jüri raporlarının "eserlerin niteliğine" odaklanması gerektiği belirtilmiştir.

Bu bakımdan doçentlik eser inceleme başarısız jüri raporu içeriğinde adayın sırf akademik çalışmalarına birkaç yıl ara vermiş olması veya akademik çalışmalarının son yıllarda yayınlanması gibi eleştiriler, eserin bilimsel kalitesinden ziyade adayın kariyer sürecine yönelik şahsi bir yorum olarak nitelendirilip "objektiflikten uzaklık" iddiasıyla dava konusu edilmelidir.

Önemli olan: Adayın doktora sonrası "özgün ve bilim adına katma değer katabilecek" yeterli sayıda yayına sahip olup olmadığıdır. Aday gerekli puanı ve asgari şartları sağlıyorsa, belirli bir dönemde yayın yapmamış veya belli bir dönemde yayın yapmış olması sübjektif bir eleştiri olarak kabul edilmelidir (Demircioğlu, 2014).

Doçentlik Eser İnceleme Başarısız Raporunda Q1 Dergi ve Yayın Kalitesi Eleştirisi

Doçentlik eser inceleme başarısız jüri raporlarında sıklıkla karşılaşılan Q1 dergi ve buna bağlı yayın kalitesi eleştirisi de bu bağlamda değerlendirilmelidir. Doçentlik jürileri, adayın Q1 dergide yayın yapmaması durumunu olumsuz bir durum olarak değerlendirmekteyse de, gerçek hiç de öyle değildir. Zira önemli olan yayının yüksek çeyreklik dilimlerde (Q1 vb.) yer alan dergilerde yayımlanmış olması değil, yayın kalitesi ve bilimsel katkısıdır. Doçentlikte Q değerinin ne anlama geldiğini açıkladığımız makalemiz bu konuda faydalı olacaktır.

Emsal Karar: Danıştay 8. Daire 2024/3631 E.

Danıştay 8. Daire 2024/3631 E. sayılı kararda, jürinin "yüksek çeyreklik dilimlerde (Q1 vb.) yer alan dergilerde yayımlanmış eserlerin yetersiz olduğu" yönündeki eleştirisi, Bölge İdare Mahkemesi ve Danıştay tarafından "akademik ve bilimsel ilkelere aykırı bulunmamış" ve işlem hukuka uygun sayılmıştır.

Ders Verme Kriterine İlişkin Eleştiriler

Doçentlikte ders verme kriterine ilişkin eleştiriler de bu kapsamda değerlendirilmelidir. Nitekim öğretim elemanlarının ders vermese dahi bilimsel üretimden dışlanamayacağı açıktır. Bilimsel niteliğe sahip olmak ile eğitim-öğretim faaliyeti yürütmek farklı şeylerdir ve doçentlik başvurusunda bilimsel yeterliliğin esas alınması gerekmektedir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Doçentlik eser inceleme başarısız kararına itiraz edebilir miyim?

Doçentlik başvurusunda eser inceleme sonucunda başarısız sayılan adayların bu karara itiraz edilebilmesi mümkündür. **Doçentlik eser inceleme sonucuna itiraz **Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'na yapılır. İtiraz dilekçesi Doçentlik Komisyonu tarafından incelenir. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir. Doçentlik eser inceleme sonucuna itiraz etmek isteyen adayların başvurabileceği en etkili ve nihai yol bu işleme karşı iptal davası açmaktır, zira itiraz da Doçentlik Komisyonu tarafından incelenmektedir.

Doçentlik iptal davası ne kadar sürer?

Dava süresi; mahkeme iş yükü, bilirkişi incelemesi ve kanun yolu aşamalarına göre değişkenlik göstermektedir. Bilirkişi incelemesi süreci, dava süresini etkileyen en önemli faktörlerden biridir.

Bilirkişi raporu davayı nasıl etkiler?

Mahkeme, jüri raporlarının bilimsel doğruluğunu denetlemek için bağımsız bilirkişi heyeti atar. Bilirkişi heyetinin "eserler yeterli ve özgündür" şeklinde olumlu rapor vermesi halinde, Danıştay içtihatlarına göre jüri kararı iptal edilebilmektedir. Doçentlik davasında bilirkişi raporunun önemi konusunda yayınladığımız makaleye buradan ulaşabilirsiniz.

Hangi durumlar kriter dışı değerlendirme sayılır?

ÜAK'ın belirlediği asgari başvuru şartlarında yer almayan ve ilgili dönem doçentlik kılavuzunda zorunlu tutulmayan hususların başarısızlık gerekçesi yapılması kriter dışı değerlendirmedir. Örneğin: Q1 dergi şartı, lisansüstü öğrenci yetiştirme, proje yürütme gibi kriterler (kılavuzda yoksa) sübjektif eleştiri kabul edilir.

Dava açarken avukat tutmak zorunlu mu?

İdare Mahkemelerinde avukat tutma zorunluluğu yoktur. Ancak doçentlik iptal davaları teknik hukuki bilgi gerektirdiğinden, idare hukuku alanında uzman bir avukat ile çalışmanız tavsiye edilir. Büromuz bu alanda akademik davalar konusunda uzmanlaşmıştır.

Sonuç

Doçentlik eser inceleme başarısızlık kararına karşı açılacak iptal davalarında, jüri raporlarının eksik inceleme, gerekçesizlik ve kriter dışı değerlendirme içerip içermediğinin titizlikle analiz edilmesi gerekmektedir. Danıştay içtihatları, jürilerin ÜAK tarafından belirlenen objektif kriterlere bağlı kalması gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır.

Doçentlik sürecinde yaşanan hukuki sorunlarınız için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilir veya doğrudan randevu alabilirsiniz.