Tübitak Proje Reddi İtiraz: 15 Günlük Süre, Komisyon ve Kurul Süreci (2026 Rehberi)

TÜBİTAK'ın 1001, 1002, 3501, 1071, 2244 ve diğer ARDEB / TEYDEB destek programları kapsamında verilen ret kararları hakkında çoğu araştırmacı tarafından bilinmeyen bir gerçek vardır: bu kararlara karşı resmi bir itiraz yolu bulunmaktadır.

İtiraz prosedürü, TÜBİTAK Bilim Kurulu'nun 03/06/2017 tarihli ve 267 sayılı toplantısında kabul edilen ve 01/07/2017 tarihinde yürürlüğe giren "TÜBİTAK Tarafından Yürütülen Programların Başvuru Değerlendirme Süreçlerine Yapılacak İtirazlara İlişkin Yönetmelik" ile düzenlenmiştir.

Bu Yönetmeliğe göre proje yürütücüsünün 15 gün içinde TÜBİTAK İletişim Merkezi (TÜBİMER) üzerinden itiraz başvurusu yapma hakkı vardır. İtiraz sürecinde önce İtiraz İnceleme Komisyonu, ardından gerekiyorsa İtiraz Değerlendirme Kurulu dosyayı inceler. Kurul itirazı haklı bulursa, proje yeniden değerlendirilmek üzere ilgili Birime iade edilir.

Bu rehber, mevzuata dayalı olarak TÜBİTAK proje reddi itiraz sürecinin tüm aşamalarını, sürelerini ve hukuki yollarını ortaya koymaktadır.

Tübitak Proje Reddi İtiraz Yönetmeliğinin Hukuki Dayanağı ve Kapsamı

Yönetmeliğin Kimliği:

• Tam Adı: TÜBİTAK Tarafından Yürütülen Programların Başvuru Değerlendirme Süreçlerine Yapılacak İtirazlara İlişkin Yönetmelik
• Kabul Eden: TÜBİTAK Bilim Kurulu
• Kabul Tarihi/Sayısı: 03/06/2017 – 267 sayılı toplantı (Ek 2)
• Yürürlük: 01/07/2017 (m. 16)
• Dayanak: 17/07/1963 tarihli 278 sayılı Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Kurulması Hakkında Kanun m. 2 ve 4 (m. 3)

Kapsama Giren Konular (m. 2/2)

• a) Başvuru değerlendirme süreçlerinde gerçekleştirilen faaliyetlere ve işlemlere ilişkin itirazlar.
• b) Süreçte yer alan hakem, danışman, uzman, editör, panelist, moderatör, raportör, komite/kurul üyesi ve benzeri görevlilerin etik ihlal hariç görevlerine ilişkin itirazlar.
• c) Başkanlık tarafından uygun görülen diğer itirazlar.

Kapsam Dışı Tutulan Haller (m. 2/3)

• Başvuru değerlendirme süreci TÜBİTAK tarafından gerçekleştirilmeyen destekler,
• Süreci henüz sonuçlanmamış başvurular,
• Süreci olumlu sonuçlanmış başvurular,
• Kamunun ihtiyaçları doğrultusunda yürütülen destek/teşvik faaliyetleri,
• AYEK ve ENDEK kararları (Bu kararlar için ayrı mevzuat geçerlidir; AYEK kararları için yazımız: TÜBİTAK AYEK kararına itiraz).

İtiraz Süresi – 15 Gün (Yönetmelik m. 11)

"İtiraza ilişkin başvuru süresi, itiraza konu işlemin ilgiliye tebliğinden (yazılı veya elektronik olarak gerçekleştirilen bildirimden) itibaren 15 gündür. Sürenin son gününün tatil günü olması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar."

Mücbir Sebep İstisnası (m. 11/2)

15 günlük süre içinde mücbir sebepten dolayı başvuruda bulunamayan araştırmacı, kanıtlayıcı belgeleri Komisyona sunması ve Komisyonca kabul edilmesi şartıyla, mücbir sebebin ortadan kalktığı günden itibaren 15 gün içinde itirazda bulunabilir.

Uyarı: Süre hak düşürücü niteliktedir; bu süre içerisinde yapılmayan başvurular Yönetmelik kapsamında değerlendirilmez.

İtiraz Başvurusunun Şekli (m. 12)

• Başvuru, TÜBİMER Online Sistem üzerinden İtiraz Başvuru Formu kullanılarak yazılı veya elektronik olarak yapılır.
• Başvuru süresinin uygunluğuna ilişkin belge forma eklenmek zorundadır (m. 12/2).
• Önemli: İtiraz yoluyla eksik bilgi veya belge tamamlanması suretiyle ilgili proje destek/teşvik başvurusu genişletilemez veya uygun hale getirilemez (m. 12/3). Yani itiraz, proje önerisinin içeriğini geliştirmek için değil, değerlendirme sürecindeki hukuka aykırılıkları ve usul hatalarını gidermek için tasarlanmıştır.
• Süreçle ilgili tüm yazışmalar TÜBİMER aracılığıyla yapılır (m. 12/4).
• Her itiraza dosya numarası verilir ve TÜBİMER tarafından arşivlenir (m. 12/5).

İtiraz Dilekçesinde Öne Çıkarılabilecek Argümanlar

Yönetmeliğin amacı (m. 1) açık biçimde "proje önerisinin yeniden teknik değerlendirmesi" değil, değerlendirme sürecindeki usul ve esas hatalarının denetlenmesidir. Bu çerçevede güçlü itiraz argümanları şunlar olabilir:

• Hakem/danışman bağımsızlık sorunu (ilgili kişiyle çıkar çatışması),
• Değerlendirme formundaki bariz maddi hata,
• Çağrı duyurusunda olmayan kriterin uygulanması,
• Aynı konuda farklı çağrılarda tutarsız değerlendirme,
• Biçimsel inceleme aşamasındaki yorum hataları (örn. mevcut olan ek belgenin eksik sayılması),
• Panel raporundaki çelişkili gerekçeler,
• Etik kurul izninin eksik sayılmasının hatalı tespiti.

İki Aşamalı Süreç – Komisyon ve Kurul

Birinci Aşama: İtiraz İnceleme Komisyonu (m. 5–7, 13)

Yapısı (m. 5): TYDB, ARDEB, BİDEB, Bilim ve Toplum Daire Bşk., Uluslararası İşbirliği Daire Bşk., ÇADAS Bşk. tarafından önerilen birim yöneticileri arasından Başkanca görevlendirilen 7 asil + 6 yedek üye.

Çalışma usulü (m. 6):

• Haftada en az bir kez toplanır.
• Toplantı yeter sayısı: 5, karar yeter sayısı: 4.
• Sekretarya: TÜBİMER (m. 6/4).

Görevleri ve karar süresi (m. 7, 13):

• Komisyon, itirazın Yönetmelik kapsamına uygunluğunu ilgili program mevzuatını dikkate alarak inceler.
• Komisyon, itirazın kendisine ulaştığı tarihten itibaren en geç 15 gün içinde kabul veya ret kararı verir (m. 13/3).
• Ret kararı: Gerekçesiyle birlikte başvuru sahibine yazılı veya elektronik olarak bildirilir.
• Kabul kararı: İtiraz, ayrıntılı değerlendirme yapılmak üzere Kurula iletilir.

İkinci Aşama: İtiraz Değerlendirme Kurulu (m. 8–10, 14)

Yapısı (m. 8): İki Başkanlık temsilcisi + üç akademisyen + bir sanayici + bir hukukçu olmak üzere toplam 7 üye. Bilim Kurulu tarafından 2 yıllık dönem için seçilir.

Çalışma usulü (m. 9):

• Ayda en az bir kez toplanır.
• Toplantı yeter sayısı: 5, karar yeter sayısı: 4.
• Sekretarya: TÜBİMER.

Görevleri ve karar süresi (m. 10, 14):

• Kurul, başvurunun yeniden değerlendirilip değerlendirilmeyeceği kararını verir.
• Kurul, proje önerisini içerik yönünden değerlendirmez (m. 10/3). Görevi sadece sürecin yenilenip yenilenmeyeceğine karar vermektir.
• Kurul, itirazın kendisine ulaştığı tarihten itibaren en geç 45 gün içinde kabul veya ret kararı verir (m. 14/5).
• Ret: Gerekçeli olarak başvuru sahibine bildirilir.
• Kabul: İlgili Birime gerekçesiyle birlikte iletilir; Birim 30 gün içinde yeniden değerlendirme sürecini başlatır (m. 14/5/ç).
• Kritik kural: İlgili Birimin yeniden değerlendirme sonucunda oluşan yeni kararına karşı yeni bir itiraz başvurusunda bulunulamaz (m. 14/5/d).

Süreç Akışı – Toplam Süre Hesabı

• Aşama - Süre
• Tebliğden itibaren itiraz süresi - 15 gün
• Komisyon karar süresi - 15 gün
• Kurul karar süresi (kabul edilirse) - 45 gün
• Birimin yeniden değerlendirme başlatma süresi - 30 gün
• Toplam idari süreç (azami) - 105 gün

Önemli Not: İtiraz dilekçesi, sürecin iki aşamalı olduğunu bilerek hazırlanmalıdır. Komisyon aşamasında Yönetmelik kapsamına uygunluk kanıtlanmalı; Kurul aşaması için ise "yeniden değerlendirmeyi gerektiren somut usul/esas hataları" ayrı bir kategori olarak ön plana çıkarılmalıdır.

Gizlilik ve Bilgi Edinme Hakkı (m. 15)

• Komisyon ve Kurul kararları ile dosya belgeleri gizlidir.
• Komisyon ve Kurul üyeleri gizlilik sözleşmesi imzalar.
• Raportör, birim isimleri ve raporları gizlidir; 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu çerçevesinde başvuru yapan kişiye, raportör ve uzman isimleri belirtilmemek suretiyle verilebilir.

İtiraz dilekçesinin güçlü hazırlanabilmesi için panel raporları, dış danışman görüşleri ve değerlendirme formunun BEHK kapsamında talep edilmesi son derece faydalıdır. Bu talep yazılarının itiraz süresiyle çakışmaması için hemen tebliğden sonra yapılması önerilir.

İtirazın Reddedilmesi Halinde Yargı Yolu

İtiraz Yönetmeliği bir idari iç denetim mekanizmasıdır; ancak Komisyon veya Kurul tarafından verilen ret kararı bireysel idari işlem niteliğindedir.

İdari Yargıda İptal Davası

• Yetki: Ankara İdare Mahkemesi (TÜBİTAK merkezi Ankara'dadır).
• Süre: Ret kararının tebliğinden itibaren 60 gün (2577 sayılı İYUK m. 7).
• Talep: Kararın iptali ve gerektiğinde yürütmenin durdurulması (İYUK m. 27).
• Sonraki adımlar: Bölge İdare Mahkemesi nezdinde istinaf, koşulları varsa Danıştay'da temyiz.

Detaylı bilgi için idari işlemin iptali davası, iptal davası dilekçe örneği ve idare mahkemesi istinaf dilekçesi örneği içeriklerimiz incelenebilir.

Strateji: Eş Zamanlı Hareket

İtiraz süresi (15 gün) ve dava süresi (60 gün) birbirinden bağımsız işler. Pratikte uygulanan etkin strateji:

1. Ret kararını alır almaz İtiraz dilekçesi hazırlanır ve TÜBİMER üzerinden sunulur.
2. Eş zamanlı olarak BEHK kapsamında değerlendirme dosyası talep edilir.
3. Komisyon/Kurul kararı beklenir.
4. Olumsuz sonuç halinde 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemesi'nde iptal davası açılır.

İtirazın reddi kararı bağımsız bir idari işlem olduğu için dava süresi, idari itirazın reddinin tebliği tarihinden itibaren yeniden başlar; ancak somut olayın koşullarına göre 11. maddedeki başvuru süreleri de dikkate alınmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)

TÜBİTAK proje reddi itiraz süresi kaç gündür?

İtiraza konu işlemin tebliğinden itibaren 15 gündür (TÜBİTAK İtiraz Yönetmeliği m. 11/1). Mücbir sebep halinde sebebin ortadan kalktığı günden itibaren 15 gün uzar.

İtiraz başvurusu nereye yapılır?

TÜBİMER Online Sistemi üzerinden, TÜBİTAK İtiraz Başvuru Formu kullanılarak yazılı veya elektronik olarak yapılır (m. 12).

İtiraz aşamasında projeme eksik belge ekleyebilir miyim?

Hayır. Yönetmelik m. 12/3 uyarınca itiraz yolu ile eksik bilgi veya belge tamamlanması suretiyle proje önerisi genişletilemez veya uygun hale getirilemez. İtiraz, sürecin teknik denetimi için değil, usul/esas hatalarının düzeltilmesi için tasarlanmıştır.

İtiraz Komisyonu kararını ne kadar sürede verir?

Komisyon, itiraz başvurusunun kendisine ulaştığı tarihten itibaren en geç 15 gün içinde kabul veya ret kararı verir (m. 13/3).

İtiraz Değerlendirme Kurulu kararını ne kadar sürede verir?

Kurul, itirazın kendisine ulaştığı tarihten itibaren en geç 45 gün içinde kabul veya ret kararı verir (m. 14/5).

AYEK ve ENDEK kararlarına karşı bu Yönetmelik uygulanır mı?

Hayır. AYEK ve ENDEK kararları itiraz Yönetmeliği'nin kapsamı dışındadır (m. 2/3/d). AYEK kararlarına karşı ayrı bir 15 günlük itiraz prosedürü öngören TÜBİTAK AYEK Yönetmeliği uygulanır.

Yeniden değerlendirme sonucuna karşı yeni bir itiraz yapabilir miyim?

Hayır. Yönetmelik m. 14/5/d uyarınca ilgili Birimin yeniden değerlendirme sonucunda oluşan kararına karşı yeni bir itiraz başvurusunda bulunulamaz. Bu aşamada doğrudan idari yargı yolu kullanılabilir.

İtirazın reddi halinde dava açma süresi nedir?

İYUK m. 7 uyarınca, ret kararının tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemesi'nde iptal davası açılabilir.

Hakem isimlerini öğrenebilir miyim?

Yönetmelik m. 15/2 ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu çerçevesinde raportör ve uzman isimleri belirtilmemek suretiyle bilgi verilebilir. Yani hakem ve danışman isimleri gizli tutulur.

İtiraz Komisyonu üyeleri kimdir?

Üyeler, ARDEB, TEYDEB, BİDEB, Bilim ve Toplum Daire Başkanlığı, Uluslararası İşbirliği Daire Başkanlığı ve Çağrılı Destek Programları Başkanlığı tarafından önerilen birim yöneticileri arasından Başkan tarafından görevlendirilir (m. 5/1).

Sonuç ve Hukuki Destek

TÜBİTAK proje reddi itirazı, sadece 15 günlük kısa bir hak düşürücü süreye tabidir. Süreç iki aşamalı (Komisyon → Kurul) ilerler ve azami idari süreç ~105 günü bulabilir. İtirazın reddi halinde 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemesi'nde iptal davası açılarak yargısal denetim sağlanır.

Başarılı bir itiraz için kritik faktörler:

• Süre yönetimi,
• Yönetmelik m. 12/3 sınırını gözeten dilekçe hazırlığı,
• BEHK kapsamında değerlendirme dosyasının zamanında talebi,
• Komisyon ve Kurul aşamaları için farklı argümantasyon stratejisi,
• Olumsuz sonuçta idari yargıya zamanında geçiş.

Büken Hukuk & Danışmanlık, TÜBİTAK ARDEB / TEYDEB / BİDEB proje reddi itirazları, değerlendirme sürecindeki hukuka aykırılıkların tespiti ve idari iptal davalarının takibi konusunda hukuki danışmanlık ve dava takip hizmetleri sunmaktadır. Hizmetler için akademik dava avukatı sayfamızı inceleyebilir, iletişim sayfasından ön görüşme talep edebilirsiniz.

Yasal Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olaya ilişkin hukuki görüş niteliği taşımaz. Her dosya kendi koşulları çerçevesinde değerlendirilmelidir.