Sağlık Raporu Nedeniyle Atama Yapılmaması

Sağlık raporu nedeniyle atama yapılmaması, kamu görevine yerleştirilen veya atama aşamasına gelen kişinin sağlık şartlarını taşımadığı gerekçesiyle göreve başlatılmaması halinde gündeme gelen idari işlemdir. Bu işleme karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Dava süresi, ret yazısının bildirildiği tarihe göre belirlenir.

Bu tür dosyalarda yalnızca sağlık raporunun sonucu değil, raporun hangi mevzuata göre düzenlendiği, hangi branş incelemelerine dayandığı, kişinin atanacağı görevin sağlık şartları ve idarenin atama yapmama gerekçesi birlikte incelenmelidir. Sağlık şartı kamu hizmetinin niteliğiyle bağlantılı olabilir; ancak idarenin bu değerlendirmeyi eksiksiz yapması gerekir. Dolayısıyla eksik inceleme sonucu tesis edilen sağlık raporu nedeniyle atama yapılmaması işlemi hukuka aykırıdır.

Sağlık Raporu Nedeniyle Atama Yapılmaması Nedir?

Sağlık raporu nedeniyle atama yapılmaması, esasen idarenin göreve başlatmama veya atama onayını tamamlamama yönündeki işlemidir. Bazen bu sonuç doğrudan bir “atama yapılmaması” yazısıyla ortaya çıkar; bazen sağlık kurulu raporu, komisyon kararı veya kurum içi değerlendirme sonucunda kişiye göreve başlayamayacağı bildirilir.

Dava konusu işlem doğru belirlenmelidir. Çünkü yalnızca hastane raporuna karşı mı, yoksa bu rapora dayanılarak tesis edilen atama yapmama işlemine karşı mı dava açılacağı dosyanın seyrini değiştirebilir. Atama sonucunu doğuran nihai idari işlem çoğu zaman asıl uyuşmazlık merkezidir.

Bu nedenle ilk aşamada şu belgeler ayrılmalıdır:

atamaya veya yerleştirmeye ilişkin sınav, kura, tercih veya komisyon sonucu,
sağlık raporu veya sağlık kurulu raporu,
varsa hastane veya itiraz sürecine ilişkin belgeler,
idarenin atama yapmama veya göreve başlatmama yazısı,
sağlık şartını düzenleyen özel yönetmelik veya ilan metni,
kişinin görev tanımı ve çalışacağı birim,
önceki sağlık raporları, tedavi belgeleri ve uzman hekim görüşleri.

Kamu görevine alınmada genel koşullar bakımından 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu temel kaynaklardan biridir. Bunun yanında polis, bekçi, askeri personel, sağlık personeli, öğretmenlik veya belirli özel statüler bakımından ayrı sağlık şartları ve özel düzenlemeler bulunabilir.

Sağlık Raporu Atamaya Engel Sayıldığında Dava Nerede Açılır?

Sağlık raporu gerekçe gösterilerek tesis edilen atama yapmama, adaylığın sonlandırılması veya ilişik kesme işlemlerine karşı idari yargıda iptal davası açılabilmektedir. Sağlık raporu nedeniyle atama yapılmaması işlemine karşı açılacak dava, kural olarak idare mahkemesinde iptal davasıdır. Dava, atama yapmayan veya göreve başlatmayan idarenin işlemine karşı açılır. Yetkili mahkeme ise işlemi tesis eden idari merci, görev yeri, atama süreci ve özel mevzuata göre ayrıca değerlendirilir.

Dava Konusu: Sağlık raporları tek başına dava konusu edilemez; çünkü bu raporlar asıl işlemin "hazırlayıcı işlemi" mahiyetindedir. Dava, bu rapora dayanılarak tesis edilen "atamanın reddi" veya "ilişik kesme" gibi kesin ve yürütülmesi gereken asıl işleme karşı açılmalıdır.
Yetkili Mahkeme: Genel yetki kuralı uyarınca, uyuşmazlığın çözümünde işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yer idare mahkemesi yetkilidir.
Yargısal Denetim ve Resen Araştırma: Mahkemeler, sağlık mazeretinin gerçekliğini ve görev yerinde tedavinin mümkün olup olmadığını "resen araştırma ilkesi" gereği inceleyebilir. Gerekli görüldüğünde davacı tam teşekküllü hastanelere veya hakem hastanelere sevk edilerek yeni raporlar aldırılabilir.

Dava süresi genel olarak işlemin kişiye bildirilmesinden itibaren 60 gündür. Süre hesabında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu dikkate alınır. Bildirimin elektronik sistemden yapılması, yazılı tebligatla gönderilmesi veya kurum ekranına düşmesi süre başlangıcı bakımından önem taşıyabilir.

Dava dilekçesinde hangi sağlık şartının arandığı, raporun hangi bulguya dayandığı, bu bulgunun görevle bağlantısının ne olduğu ve idarenin neden eksik veya hatalı değerlendirme yaptığı somutlaştırılmalıdır. Daha önce kaleme aldığımız İdari İşlemin İptali Davası başlıklı yazımızda, idari işlemlerin yargı denetimine taşınması ve iptal davasının genel çerçevesi ayrıca ele alınmaktadır.

Sağlık Raporuna İtiraz Etmek Dava Açmayı Engeller mi?

Sağlık raporu nedeniyle atama sürecinde sorun yaşayan ilgililerin, öncelikle raporun içeriğine yönelik idari itiraz yollarını tüketmesi mümkündür. Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği uyarınca belirlenen bu süreç şu şekildedir:

İtiraz Mercii: Sağlık kurulu kararına karşı hasta, yasal temsilcisi veya kurumu tarafından o yerin en büyük mülki amirliğine itiraz edilebilir.
İkinci Rapor: İtiraz üzerine kişi en yakın başka bir sağlık kuruluna gönderilir. İlk rapor ile ikinci rapor aynı yönde ise karar kesinleşir.
Hakem Hastane: İki rapor arasında çelişki olması durumunda, Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen bir "hakem hastaneye" sevk yapılır. Hakem hastanenin verdiği karar kesindir

Sağlık raporuna itiraz edilmesi ile atama yapmama işlemine karşı dava açılması aynı şey değildir. Bazı dosyalarda önce raporun düzeltilmesine dair süreç gündeme gelebilir. Ancak atama yapılmaması yönünde nihai bir idari işlem tesis edilmişse, dava süresi ayrıca takip edilmelidir.

Dava Dilekçesinde Hangi Hukuka Aykırılıklar İleri Sürülebilir?

Sağlık raporu nedeniyle atama yapılmaması davasında hukuka aykırılık iddiası, dosyadaki sağlık bulgusuna ve uygulanacak mevzuata göre değişir. Her dosyada aynı argüman kullanılmaz. Bununla birlikte bazı temel inceleme başlıkları ortaktır.

Dilekçede özellikle şu noktalar değerlendirilebilir:

sağlık raporunun güncel, kesin ve yeterli branş incelemesine dayanıp dayanmadığı,
rapordaki bulgunun atanacak/mevcut görevin niteliğiyle gerçekten bağlantılı olup olmadığı,
idarenin yalnızca rapor sonucunu tekrar etmekle yetinip yetinmediği,
görevin sağlık şartının özel mevzuatta açıkça düzenlenip düzenlenmediği,
kişinin önceki sağlık raporları, tedavi durumu ve işlevsel kapasitesinin incelenip incelenmediği,
engellilik veya kronik hastalık varsa makul düzenleme imkânının değerlendirilip değerlendirilmediği,
atama yapmama işleminin gerekçeli olup olmadığı.

İdarenin sağlık şartlarını değerlendirme yetkisi vardır; ancak bu yetki sınırsız değildir. Takdir yetkisi kamu yararı, hizmet gerekleri ve Anayasa ile güvence altına alınan "yaşam ve sağlık hakkı" çerçevesinde kullanılmalıdır. Mahkeme, işlemin sebep unsurunu, gerekçesini, ölçülülüğünü ve dosyadaki tıbbi belgelerle uyumunu denetler. Özellikle yalnızca teşhis adına dayanılarak, kişinin görevini yapıp yapamayacağı somut biçimde incelenmeden atama yapılmaması hukuki tartışma yaratabilir.

Yürütmenin Durdurulması Talebinde Ne Anlatılmalıdır?

Sağlık raporu nedeniyle atama yapılmaması, kişinin kamu görevine başlama hakkını, mesleki statüsünü ve gelir durumunu doğrudan etkileyebilir. Bu nedenle iptal davasıyla birlikte yürütmenin durdurulması talebi ileri sürülebilir.

Yürütmenin durdurulması talebinde iki ana unsur somutlaştırılmalıdır: işlemin açıkça hukuka aykırı olduğu yönler ve karar uygulanmaya devam ederse doğacak telafisi güç zarar. Bu zarar yalnızca genel mağduriyet olarak anlatılmamalıdır. Atama hakkının kaybı, göreve başlatılmama, kadro veya yerleştirme sonucunun ortadan kalkması, gelir ve mesleki statü kaybı gibi sonuçlar belgeyle açıklanmalıdır.

Daha önce kaleme aldığımız Yürütmenin Durdurulması Kararı Nedir? başlıklı yazımızda bu kurumun genel şartları ele alınmaktadır. Sağlık raporu nedeniyle atama yapılmaması dosyasında ise bu talep, raporun göreve etkisi ve atama sonucunun kişi üzerindeki somut sonuçları üzerinden kurulmalıdır.

Sağlık Raporu Nedeniyle Atama Yapılmaması Hangi Alanlarda Görülür?

Sağlık şartı, kamu görevinin niteliğine göre farklı şekilde karşımıza çıkar. Bazı görevlerde genel sağlık koşulları yeterli olurken, bazı mesleklerde daha ayrıntılı ve özel sağlık şartları aranır. Emniyet, bekçilik, askeri personel, güvenlik hizmetleri, sağlık personeli ve belirli saha görevlerinde bu ayrım daha belirgin hale gelir.

Büken Hukuk’ta daha önce ele alınan Bekçilerin Sağlık Raporu Nedeniyle Atanmaması yazısında, bekçilik bakımından sağlık şartları ve sağlık raporunun atama sonucuna etkisi ayrıca değerlendirilmiştir. Genel kamu personeli atamalarında ise uyuşmazlık çoğu zaman sağlık raporunun görevin gerekleriyle bağlantısı, raporun kesinliği ve idarenin bireysel değerlendirme yapıp yapmadığı üzerinde yoğunlaşır.

Atama uyuşmazlıklarının genel çerçevesi bakımından Memur Atama İptali Davası yazımız da bağlantılı bir başvuru kaynağıdır. Sağlık raporu nedeniyle göreve başlatılmama dosyaları, klasik yer değiştirme işlemlerinden farklı olsa da idarenin atama alanındaki takdir yetkisinin yargısal denetimi bakımından benzer ilkeler içerir.

Engellilik veya Kronik Hastalık Varsa Değerlendirme Nasıl Yapılır?

Engellilik veya kronik hastalık bulunan dosyalarda değerlendirme daha dikkatli yapılmalıdır. Sağlık durumu, her zaman görevi yapmaya engel anlamına gelmez. Bazı durumlarda kişinin görevini yapabilmesi için çalışma yeri, görev düzeni veya makul düzenleme imkânları değerlendirilmelidir.

5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun, engelliliğe dayalı ayrımcılık yasağı ve makul düzenleme yaklaşımı bakımından önemlidir. Ayrıca Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, eşitlik, maddi ve manevi varlığın korunması ve sağlık hakkı yönünden temel çerçeve olarak dikkate alınmaktadır.

Bu tür dosyalarda idarenin yalnızca sağlık raporundaki tanıya bakması yeterli olmayabilir. Kişinin görevini hangi koşullarda yerine getirebileceği, sağlık durumunun görevin asli gereklerini gerçekten engelleyip engellemediği ve makul düzenleme imkânının bulunup bulunmadığı somut biçimde incelenmelidir.

Dava Dosyasında Hangi Belgeler Bulunmalıdır?

Sağlık raporu nedeniyle atama yapılmaması davasında belgeler yalnızca ek yapılacak evrak listesi değildir. Her belge, idarenin eksik inceleme yaptığı veya raporun göreve etkisini yanlış yorumladığı iddiasını desteklemek için kullanılır.

Dava dosyasında özellikle şu belgeler önem taşıyabilir:

atamaya hak kazanıldığını veya yerleştirme sonucunu gösteren belge,
idarenin atama yapmama veya göreve başlatmama yazısı,
sağlık raporu ve varsa sağlık kurulu raporu,
rapora itiraz başvurusu ve hakem hastane evrakı,
önceki tarihli sağlık raporları,
tedavi, epikriz, uzman hekim ve kontrol belgeleri,
görevin niteliğini ve fiilî çalışma koşullarını gösteren bilgiler,
özel sağlık şartını düzenleyen yönetmelik veya ilan metni,
engellilik veya kronik hastalık varsa buna ilişkin belgeler.

Belgelerin dağınık sunulması, mahkemenin tıbbi ve idari bağlantıyı görmesini zorlaştırabilir. Bu nedenle sağlık bulgusu, görevin niteliği ve idarenin ret gerekçesi aynı hukuki anlatım içinde kurulmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Sağlık raporu nedeniyle atama yapılmaması halinde dava açılabilir mi?

Sağlık raporuna dayanılarak atama yapılmaması veya göreve başlatılmama kararı verilmişse, bu işlem idari yargıda iptal davasına konu edilebilir. Dava, çoğu dosyada atama yapmayan veya göreve başlatmayan idarenin işlemine karşı açılır.

Dava hazırlığında sağlık raporunun içeriği, rapora itiraz süreci, özel sağlık şartı ve idarenin atama yapmama gerekçesi birlikte değerlendirilir.

Sağlık raporuna nedeniyle atama yapılmaması davasının kazanılması halinde atama yapılır mı?

Sağlık nedeniyle ilişik kesme işleminin yargı kararıyla iptal edilmesi, bazı durumlarda kişinin doğrudan atanması sonucunu doğurmaz; eğitim ve sınav süreçlerinin tamamlanması gerekebilir. (Danıştay 8. Daire-2020/6918-2022/7929 -21.12.2022).

Sağlık raporu nedeniyle açılan davanın kazanılması halinde atama yapılır mı?

Bu tür uyuşmazlıklarda görevli mahkeme idare mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise işlemi tesis eden idare, görev yeri, atama süreci ve özel mevzuata göre değerlendirilir.

Yetki değerlendirmesi yapılırken yalnızca kişinin ikametgâhı değil, işlemi kuran idari merci ve atama sürecinin niteliği de dikkate alınmalıdır.

Dava süresi kaç gündür?

Genel dava süresi, işlemin kişiye bildirilmesinden itibaren 60 gündür. Bu süre, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu çerçevesinde değerlendirilir.

Elektronik sistem bildirimi, yazılı tebligat veya kurum tarafından yapılan resmi bildirim süre başlangıcı bakımından önem taşıyabilir.

Yürütmenin durdurulması istenebilir mi?

Atama yapılmaması işlemi kişinin göreve başlamasını, mesleki statüsünü ve gelir durumunu doğrudan etkiliyorsa yürütmenin durdurulması talebi ileri sürülebilir.

Talepte sağlık raporunun neden hatalı veya eksik değerlendirildiği ile atama yapılmamasının doğuracağı telafisi güç zarar somut belgelerle açıklanmalıdır.

Yeni sağlık raporu almak davayı güçlendirir mi?

Yeni veya ayrıntılı bir sağlık raporu bazı dosyalarda davayı güçlendirebilir. Ancak yalnızca yeni rapor alınması her zaman yeterli değildir.

Yeni raporun, idarenin dayandığı sağlık bulgusuna cevap vermesi, görevin niteliğiyle bağlantı kurması ve önceki rapordaki eksikliği açık biçimde göstermesi gerekir.

Engelli adayın sağlık raporu nedeniyle ataması yapılmayabilir mi?

Engellilik tek başına her göreve atanmayı engelleyen bir neden değildir. İdare, sağlık durumunun atanılacak görevin asli gereklerini gerçekten engelleyip engellemediğini somut biçimde değerlendirmelidir.

Engellilik veya kronik hastalık bulunan dosyalarda makul düzenleme, ölçülülük ve bireysel değerlendirme başlıkları ayrıca önem kazanır.

Sağlık şartı özel yönetmelikte açıkça yazıyorsa dava açılamaz mı?

Özel yönetmelikte sağlık şartı bulunması, dava hakkını ortadan kaldırmaz. Ancak davanın zemini, şartın uygulanma biçimi, raporun kesinliği, görevle bağlantısı ve idarenin değerlendirmesinin yeterliliği üzerinden kurulur.

Mahkeme, idarenin sağlık şartını somut dosyada hukuka uygun biçimde uygulayıp uygulamadığını denetleyebilir.

Sonuç ve Hukuki Destek

Sağlık raporu nedeniyle atama yapılmaması davalarında temel mesele, sağlık raporunun idari işlem üzerindeki etkisinin doğru kurulmasıdır. Raporun içeriği, rapora itiraz süreci, özel sağlık şartı, görevin niteliği, dava süresi ve yürütmenin durdurulması talebi aynı dosya içinde düzenli biçimde ele alınmalıdır.

Büken Hukuk, sağlık raporu nedeniyle atama yapılmaması, kamu görevine başlatılmama, sağlık kurulu raporu değerlendirmesi, rapora itiraz, yürütmenin durdurulması ve iptal davası hazırlığı bakımından hukuki destek sunmaktadır. Detaylı bilgi için iletişim sayfasından ön görüşme talep edebilirsiniz.

Yasal Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olaya ilişkin hukuki görüş niteliği taşımaz. İçerikte yer alan bilgiler, yayın tarihindeki mevzuat ve uygulama esas alınarak hazırlanmış olup zaman içinde değişiklik gösterebilir. Her dosya kendi koşulları çerçevesinde değerlendirilmelidir.