Profesörlük Kadrosuna Atama Şartları 2026

Profesörlük, akademik kariyer basamağının en üst unvanıdır. Bu rehberde profesör kadrosuna atama şartlarını ve sürecini inceliyoruz.

Profesör Kimdir?

Profesör, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na göre akademik unvanların en üst basamağıdır. Profesörler bilim alanlarında en yetkin ve deneyimli akademisyenlerdir.

Profesörlük Atama Şartları

2547 Sayılı Kanun (Madde 26)

Profesörlüğe yükseltilmek ve atanmak için:

Süre şartı: Doçentlik unvanını aldıktan sonra en az 5 yıl süre geçmiş olmak. Adayın doçentlik unvanını aldıktan sonra en az beş yıl süreyle, açık bulunan profesörlük kadrosu ile ilgili bilim alanında çalışmış olması gerekmektedir.

Önemli: "İlgili bilim alanında çalışmış olma" şartı yalnızca üniversite kurumlarında yapılan çalışmaları değil, üniversite haricinde yapılan akademik faaliyetleri de kapsadığı kabul edilmektedir.

Yayın şartı: Doçentlik unvanını aldıktan sonra, ilgili bilim alanında özgün bilimsel yayınlar yapmış ve bilime katkı sağlamış olmalıdır. Yayınlar, uygulamaya yönelik çalışmalar ve uluslararası düzeyde orijinal yayınlar yapılmış olmalıdır. Bu yayınlardan biri, başvuru dosyasında "başlıca araştırma eseri" olarak belirtilmelidir.
Ek Koşullar:

Üniversiteler, Yükseköğretim Kurulu’nun (YÖK) onayını almak suretiyle, bilimsel kaliteyi artırmak amacıyla objektif ve denetlenebilir ek koşullar belirleyebilirler.
Ancak, bu koşulların "kişiye özel" (belirli bir adayı tarif eden) nitelikte olmaması, objektif ve denetlenebilir olması zorunludur.

Atama Süreci

Profesörlük kadrosuna atama sürecinde, ilanın yayımlanmasından atamanın yapılmasına kadar şu aşamaları izlenmektedir:

1. Kadro İlanı

Üniversite profesör kadrosu ilan edilir, Resmi Gazete ve üniversite web sitesinde duyuru yapılır. İlanda başvuru süresi belirlenir.

2. Başvuru

Rektörlüğün açık bulunan profesörlük kadrolarını ilanından sonra adaylar; özgeçmişlerini, bilimsel yayınlarını, kongre tebliğlerini, eğitim-öğretim faaliyetlerini ve yönetilen tezleri içeren dosyalarını (genellikle 5 nüsha) bir dilekçe ile teslim ederler.

Başvuru dosyası:

Dilekçe
Özgeçmiş
Yayın listesi
Yayın dosyası
Belgeler yer almalıdır.

3. Jüri Değerlendirmesi

Üniversite Yönetim Kurulu, ilan edilen kadronun bilim alanıyla ilgili beş profesörden oluşan bir jüri seçer. Bu üyelerin en az üçünün başka üniversitelerden olması zorunludur. Jüri üyelerinin bilim alanının, ilan edilen kadro ile uyumlu olması şarttır; aksi takdirde işlem hukuka aykırı bulunur

Jüri üyeleri, adayların bilimsel niteliklerini, yapıcılık ve geliştiricilik özelliklerini, bilim insanı yetiştirme çabalarını inceleyerek her aday için ayrı ayrı rapor hazırlar ve tercihlerini bildirirler.

Önemli Not: Akademik Yükseltme ve Değerlendirme Kurulu gibi ön inceleme komisyonları, sadece dosyanın şekli eksikliklerini (belge tamlığı vb.) inceleyebilir; jürinin görevini üstlenerek eser incelemesi yapamazlar.

4. Karar

Üniversite Yönetim Kurulu, jüri raporlarını göz önünde bulundurarak karar alır ve Rektörlük atamayı yapar. Atama için çoğunluk (en az 3/5) olumlu rapor gerekir. Başka bir üniversiteden veya kamu kuruluşundan başvuranlar için kurum muvafakati aranmaz; süreç açıktan atama özelliği gösterir.

Jüri Değerlendirmesi

Jüri Kriterleri

Jüri üyelerinin değerlendirdiği hususlar:

Yayınların niteliği ve sayısı,
Atıfların bilimsel etkisi,
Projelerde araştırma yetkinliği
Adayın alana özgün katkı verip vermediği,
Adayın akademik deneyime sahip olup olmadığıdır.

Doçentlik sonrası yayınlar,

Özgünlük
Q değeri
Atıf sayısı
Alan katkısı yönünden değerlendirilir.

Profesör Atama İptal Davası

Yetkili ve Görevli Mahkeme

Atama veya atanmama işlemlerine karşı açılacak iptal davalarında görevli mahkeme İdare Mahkemeleridir. Yetkili mahkeme, işlemi tesis eden Rektörlüğün bulunduğu yerdeki İdare Mahkemesidir.

Danıştay, 8. Daire, E. 2021/368, K. 2021/931, T. 17.02.2021 sayılı kararında, profesörlük kadrosuna başka bir adayın atanması işleminin iptali istemiyle açtığı davada, İstanbul ve Ankara idare mahkemeleri arasındaki yetki uyuşmazlığını karara bağlamıştır. Danıştay, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 32/1. maddesinde belirtilen "yetkili idare mahkemesinin, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir" şeklindeki genel yetki kuralını uygulayarak, "dava konusu atama işlemini tesis eden İstanbul ... Üniversitesi Rektörlüğü'nün bulunduğu yer idare mahkemesi olan İstanbul İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu" sonucuna varmıştır. Dolayısıyla Danıştay, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde İstanbul İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna karar vererek, dosyayı bu mahkemeye göndermiştir.

Dava Açma Süresi

İdari dava açma süresi 60 gündür. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde bu süre ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar.

Dava Sebepleri

Atama reddine karşı:

Jüri değerlendirmesinin hatalı olması,
Usul kurallarının ihlal edilmiş olması,
Jürinin usule aykırı biçimde teşekkül ettirilmiş olması,
Olumlu jüri raporlarına rağmen Rektörlük tarafından atama yapılmaması, (keyfi ret işlemleri),
Jüri raporlarında hukuka aykırı kriterler ile değerlendirme yapılmış olması,
Jüri ile aday arasında husumet bulunmasına rağmen jüri raporunun değerlendirmeye alınmış olması gibi sebepler en sık karşılaşılan sebeplerdir.

Davada İnceleme Yöntemi ve Denetim Kriterleri

Yargı mercileri, profesörlük atamalarına ilişkin uyuşmazlıkları şu kriterler üzerinden incelemektedir:

Bilirkişi İncelemesi Zorunluluğu: Adayların bilimsel yeterliliği, eserlerinin niteliği veya ilandaki özel şartların uygunluğu gibi teknik bilgi gerektiren konularda bilirkişi incelemesi yapılması zorunludur. Bilirkişi incelemesi yapılmadan veya eksik inceleme ile verilen kararlar bozulmaktadır. Bilirkişilerin, uyuşmazlık konusu spesifik alt bilim dalından (örneğin Türkçe Eğitimi) seçilmesi gerekir.
Kişiye Özel İlan Denetimi: İlanda yer alan ek koşulların objektif, denetlenebilir ve hizmet gereklerine uygun olup olmadığı; belirli bir adayı tarif edip etmediği (kişiye özel ilan) incelenir. Eğer koşul, sadece belirli bir kişiyi işaret ediyorsa işlem iptal edilir.
Mukayeseli Değerlendirme: Birden fazla adayın olduğu durumlarda, adayların yayın sayıları, atıf sayıları ve akademik puanları karşılaştırılır. Örneğin, uluslararası makale ve atıf sayısı bakımından diğer adaya bariz üstünlük sağlayan bir adayın atanmaması hukuka aykırı bulunabilir.
Jüri Raporlarının Denetimi: Jüri raporlarının gerekçeli, ayrıntılı ve mevzuata uygun olup olmadığı denetlenir. Jüri üyelerinin bilim alanlarının kadro ile uyumsuz olması bozma nedenidir.

ÖNEMLİ NOT: Davanın İhbarı: Profesörlük kadrosuna atanmama nedeniyle açılan davalarda, kadroya başka bir aday atanmışsa, mahkemenin davayı atanan kişiye ihbar etmesi zorunludur.

Emsal Kararlar

Danıştay'ın iptal ettiği durumlar:

Gerekçesiz olumsuz rapor
Jüri oluşum hatası
Takdir yetkisi aşımı

Sık Sorulan Sorular

Profesör olmak için kaç yıl beklemeli?

Doçentlik unvanından sonra en az 5 yıl gerekir.

Her doçent profesör olabilir mi?

Şartları sağlayan ve kadro bulan her doçent profesör olabilir.

Profesörlük sınavı var mı?

Sınav yoktur; jüri değerlendirmesi yapılır.

Üniversiteler ek kriter koyabilir mi?

Evet, mevzuata uygun olmak kaydıyla koyabilirler.

Jüri olumsuz rapor verirse ne olur?

Çoğunluk olumsuz ise atama yapılmaz; dava hakkı mevcuttur.

Profesyonel Hukuki Destek

Profesörlük atama davalarında Büken Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.

İletişim: 0507 057 53 35

Son Güncelleme: 2026.