HMGS Sonucuna İtiraz ve İptal Davası | 2026

Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı (HMGS) sonrasında bir sorunun bilimsel yönden hatalı olduğu, cevap anahtarının yanlış düzenlendiği veya bireysel sınav sonucunun hatalı hesaplandığı düşünülebilir. Bu durumlarda ÖSYM’ye yapılabilecek başvurular ile idari dava yolu aynı süre ve usule tabi değildir.

En önemli süre uyarısı: ÖSYM tarafından yapılan merkezî sınavlara ilişkin davalarda genel 60 günlük süre uygulanmaz. İYUK m.20/B uyarınca dava açma süresi 10 gündür. ÖSYM’ye yapılan soru itirazı veya sonuç inceleme başvurusu bu süreyi durdurmaz; çünkü İYUK m.11 bu davalarda uygulanmaz.

Bu nedenle HMGS sorusuna veya sınav sonucuna itiraz edecek adayların, ÖSYM başvurusunu ve dava süresini birbirinden ayrı takip etmesi gerekir.

HMGS’nin Hukuki Dayanağı Nedir?

HMGS’nin temel hukuki dayanakları şunlardır:

1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.16: Avukatlık stajına başlayabilmek için HMGS’de başarılı olma şartını düzenler.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu Ek m.41: Sınava girebilecek kişileri, sınav konularını, soru sayısını, başarı puanını ve sınavın uygulanmasına ilişkin temel esasları belirler.
2547 sayılı Kanun Geçici m.80: HMGS şartının hangi kayıt ve mezuniyet tarihlerine göre uygulanacağını düzenler.
Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı ve İdari Yargı Ön Sınavı Yönetmeliği: Sınav takvimini, ilanı, kapsamı ve soru dağılımını düzenler.
6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun: ÖSYM sınavları, sonuçların duyurulması, soru iptali ve itirazlara ilişkin genel çerçeveyi belirler.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.20/B: ÖSYM sınavlarına ilişkin davalardaki özel yargılama usulünü düzenler.

HMGS, Yönetmelik uyarınca Nisan ve Eylül aylarında yılda iki defa yapılır. Güncel düzenlemeye göre sınav çoktan seçmeli en az 120 sorudan oluşur ve 100 puan üzerinden en az 70 puan alan aday başarılı sayılır.

Kimler HMGS Şartına Tabidir?

Geçiş hükümlerinin güvenli biçimde anlaşılması için muafiyetlerin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir:

24 Ekim 2019 tarihinden önce ilgili yükseköğretim kurumuna kayıt yaptıranlar, mezuniyet tarihine bakılmaksızın HMGS şartından muaftır.
31 Mart 2024 tarihinden önce ilgili yükseköğretim kurumundan mezun olanlar, kayıt tarihine bakılmaksızın HMGS şartından muaftır.

Sınır tarihlere veya yabancı hukuk fakültesi denkliğine ilişkin durumlarda, kayıt ve mezuniyet belgeleriyle birlikte güncel sınav kılavuzu ayrıca incelenmelidir.

HMGS İtirazında Üç Farklı Yol Birbirinden Ayrılmalıdır

“HMGS sonucuna itiraz” ifadesi uygulamada üç farklı işlemi kapsayabilir:

Sınav sorusunun veya cevap anahtarının bilimsel yönden incelenmesini istemek,
Adayın bireysel sınav sonucunun ve puan hesabının incelenmesini istemek,
Sınav işlemi veya sonucu hakkında idari dava açmak.

Bu yolların süreleri ve hukuki sonuçları aynı değildir.

HMGS Sorusuna ve Cevap Anahtarına İtiraz

ÖSYM’nin 5 Ocak 2026 tarihli “Adaylar Tarafından Dilekçe Gönderilmesi ve İşlem Ücretleri” duyurusuna göre sınav sorularının bilimsel açıdan doğru olup olmadığının incelenmesine yönelik başvurularda:

Süre: Sınav tarihinden itibaren 3 iş günü,
Ücret: Her soru için 200 TL,
Dilekçe: ÖSYM Genel Amaçlı Dilekçe Örneği,
Tek soru kuralı: Her dilekçede yalnız bir soruya itiraz,
Ek: İtiraz ücretinin ödendiğini gösteren banka dekontu

gereklidir.

Dilekçenin aslının ÖSYM’ye ulaştırılması gerekir; faksla gönderilen dilekçeler işleme alınmaz. Adayın AİS üzerinden evrak referans numarası alması ve dilekçedeki bütün alanları eksiksiz doldurması gerekir. Kısa süre nedeniyle gönderim ve teslim yönteminin ayrıca dikkatle planlanması, teslim veya gönderi belgesinin saklanması önemlidir.

Soru İtirazı Nasıl Gerekçelendirilmelidir?

“Soru hatalıdır” şeklindeki soyut bir açıklama yeterli değildir. İtiraz dilekçesinde mümkün olduğunca:

sınavın adı ve dönemi,
kitapçık türü ve soru numarası,
itiraz edilen cevap veya seçenek,
ilgili kanun ve ikincil mevzuat hükümleri,
güvenilir akademik kaynaklar,
sorudaki belirsizlik, birden fazla doğru seçenek veya mevzuat değişikliği,
sorunun iptali ya da cevap anahtarının düzeltilmesine ilişkin açık talep

yer almalıdır.

Önemli: Üç iş günlük süre, ÖSYM nezdindeki bilimsel soru inceleme başvurusuna ilişkin özel süredir. Bu başvuru yapılırken, idari dava için geçerli olan 10 günlük özel süre ayrıca korunmalıdır.

HMGS Sınav Sonucunun İncelenmesi Talebi

Soru itirazından farklı olarak aday, kendi sınav sonucunun veya puan hesabının incelenmesini de isteyebilir. ÖSYM’nin 5 Ocak 2026 tarihli duyurusunda sınav ve yerleştirme sonuçlarının incelenmesi için 100 TL inceleme ücreti öngörülmüştür.

Sonuç inceleme talebinde adayın:

hangi sınav sonucunun incelenmesini istediğini,
puan veya değerlendirme hatası iddiasını,
aday numarası ve kimlik bilgilerini,
varsa sonuç belgesi ve karşılaştırmalı hesaplamayı,
ödeme dekontunu

açıkça sunması gerekir.

Genel işlem ücreti duyurusundaki sonuç inceleme talebi ile belirli bir sınav kılavuzundaki özel itiraz hükümleri birlikte değerlendirilmelidir. Ücretler ve başvuru yöntemleri değişebileceğinden, işlem yapılacağı gün ÖSYM’nin güncel duyurusu ve ilgili HMGS kılavuzu yeniden kontrol edilmelidir.

ÖSYM’ye İtiraz Etmek Dava Süresini Durdurur mu?

Hayır. İYUK m.20/B/1-b uyarınca merkezî sınav davalarında İYUK m.11 uygulanmaz.

Bu nedenle:

ÖSYM’ye yapılan soru itirazı,
sonuç inceleme başvurusu,
yeniden değerlendirme talebi,
ÖSYM’den gelecek cevabın beklenmesi

10 günlük dava açma süresini durdurmaz veya yeniden başlatmaz.

ÖSYM’ye idari başvuruda bulunulmuş olması, adayın dava takvimini ayrı şekilde takip etme zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. Özellikle “ÖSYM 30 gün içinde cevap vermezse dava açarım” yaklaşımı HMGS uyuşmazlıklarında ciddi hak kaybına neden olabilir.

HMGS İptal Davası Kaç Gün İçinde Açılır?

ÖSYM tarafından yapılan merkezî sınavlar, bu sınavlara ilişkin işlemler ve sınav sonuçları hakkında açılacak davalarda dava açma süresi 10 gündür.

Bu süre İYUK m.7’deki genel 60 günlük sürenin istisnasıdır. Sürenin başlangıcı, dava konusu yapılacak işlemin niteliğine ve ilan veya öğrenme tarihine göre somut dosyada belirlenmelidir. 6114 sayılı Kanun uyarınca ÖSYM’nin internet sitesindeki sınav duyuruları adaylara tebliğ hükmünde olduğundan, ilgili ilan ve sonuç tarihleri derhal kaydedilmelidir.

Dava açılmadan önce aşağıdaki tarihler ayrı ayrı tespit edilmelidir:

temel soru kitapçığı ve cevap anahtarının ilan tarihi,
sınav sonucunun açıklanma tarihi,
varsa sorunun iptali veya cevap anahtarının değiştirilmesi tarihi,
varsa yeniden değerlendirilmiş sonucun ilan tarihi,
ÖSYM’nin kişisel başvuruya verdiği cevabın tarihi.

Hangi işlemin kesin ve yürütülebilir işlem olarak dava konusu yapılacağı somut olayda ayrıca belirlenmelidir. Süre hesabında en ihtiyatlı tarih esas alınmalıdır.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

HMGS sınav sorusu, cevap anahtarı, puanlama veya sonuç işlemine karşı açılacak dava idari yargının görev alanındadır. ÖSYM’nin merkezî işlemleri bakımından davalar uygulamada Ankara İdare Mahkemelerinde açılır.

Dava dilekçesinde husumet, dava konusu işlemi tesis eden Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığına yöneltilir. Ancak uyuşmazlık yalnız ÖSYM işlemiyle sınırlı değilse veya başka bir kurumun ayrıca tesis ettiği işlem de dava konusu yapılacaksa görev, yetki ve husumet yeniden değerlendirilmelidir.

HMGS Davasında İleri Sürülebilecek Hukuka Aykırılıklar

Her tartışmalı soru kendiliğinden iptal edilmez. Dava, somut ve denetlenebilir hukuka aykırılıklar üzerine kurulmalıdır. Örnek olarak:

birden fazla seçeneğin bilimsel veya hukuki olarak doğru olması,
hiçbir seçeneğin doğru olmaması,
sorunun güncel olmayan veya yürürlükten kalkmış mevzuata dayanması,
soru kökü ile cevap anahtarının çelişmesi,
ölçülmek istenen alanın kanuni sınav kapsamı dışında kalması,
sorunun belirsiz veya yanıltıcı olması,
puan hesabında maddi hata bulunması,
iptal edilen sorunun yeniden değerlendirmeye yanlış yansıtılması,
eşitlik, hukuki güvenlik ve ölçme-değerlendirme ilkelerine aykırılık

ileri sürülebilir.

Soruya ilişkin uyuşmazlıklarda akademik ve bilimsel değerlendirme önem taşıdığından bilirkişi incelemesi talep edilmesi gerekebilir. Bununla birlikte İYUK m.20/B kapsamındaki süreler çok kısa olduğundan delillerin dava dilekçesiyle birlikte mümkün olduğunca eksiksiz sunulması önemlidir.

Yürütmenin Durdurulması İstenebilir mi?

İptal davasıyla birlikte yürütmenin durdurulması istenebilir. İYUK m.27 uyarınca iki şartın birlikte bulunması gerekir:

İşlemin açıkça hukuka aykırı olması,
İşlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararın doğması.

HMGS uyuşmazlığında avukatlık stajına başlanamaması, hâkim ve savcı yardımcılığı veya noterlik süreçlerine katılımın gecikmesi ve bir sonraki sınav döneminin beklenmesi zarar değerlendirmesinde ileri sürülebilir. Ancak yürütmenin durdurulması otomatik olarak verilmez; adayın somut durumuyla ilişkilendirilmiş gerekçe ve belgeler gerekir.

Özel usul: İYUK m.20/B uyarınca yürütmenin durdurulması talebi hakkında verilen karara itiraz edilemez. Yürütmenin durdurulması kararının staja veya başka bir mesleki sürece doğrudan etkisi ise kararın hüküm fıkrası ve ilgili kurumun uygulayacağı işlem üzerinden değerlendirilmelidir.

HMGS Davalarında Özel Yargılama ve Temyiz Süreleri

İYUK m.20/B, ÖSYM sınav davaları için hızlandırılmış özel bir usul öngörür:

Dava açma süresi 10 gündür.
İYUK m.11 uygulanmaz.
İlk inceleme 7 gün içinde yapılır.
İdarenin savunma süresi 3 gündür; bir defaya mahsus en fazla 3 gün uzatılabilir.
Yürütmenin durdurulması kararına itiraz edilemez.
Dosyanın tekemmülünden itibaren en geç 15 gün içinde karar verilmesi öngörülür.
Nihai karara karşı tebliğden itibaren 5 gün içinde temyiz başvurusu yapılabilir.
Temyiz incelemesi Danıştay tarafından yapılır ve temyiz üzerine verilen karar kesindir.

Bu kısa süreler nedeniyle dava dilekçesi, bilimsel kaynaklar, mevzuat, sınav belgeleri ve süre delilleri mümkün olduğunca ilk başvuruda tamamlanmalıdır.

Bir Sorunun İptali Puanı Nasıl Etkiler?

6114 sayılı Kanun m.7/2 uyarınca ÖSYM veya yargı mercileri tarafından iptal edilen sorular değerlendirme dışı bırakılır; geçerli soruların puan değeri yeniden belirlenerek puanlama yapılır.

Bu nedenle soru iptali her adayın puanını aynı yönde etkilemeyebilir. İptal edilen soruyu doğru cevaplayan aday bakımından yeniden hesaplama sonucunda puan düşüşü yaşanması da mümkündür. Uyuşmazlık yalnız sorunun hatalı olup olmadığıyla değil, soru iptali sonrasında yapılan yeniden değerlendirme işleminin hukuki etkileriyle de ilgili olabilir.

İYUK m.20/B/2’ye göre merkezî sınavlarda verilen yürütmenin durdurulması ve iptal kararları, sınava katılan kişilerin lehine sonuç doğuracak şekilde uygulanır. Ancak bu hükmün her aday bakımından otomatik başarı sonucu doğurduğu söylenemez; kararın konusu, hüküm fıkrası ve yeniden puanlama yöntemi birlikte değerlendirilmelidir.

2025 HMGS Emsal Kararının Önemi

Büken Hukuk tarafından ayrıca yayımlanan kesinleşmiş karar dosyasında, başlangıçta başarılı sayılan bir adayın doğru cevapladığı sorunun iptal edilmesi sonrasında yeniden hesaplanan sonuçla başarısız sayılması incelenmiştir.

Ankara 27. İdare Mahkemesi, yeniden puan hesabının yanında adayın “başarısız” sayılmasının İYUK m.20/B/2, hukuki güvenlik ve belirlilik ilkeleri bakımından sonuçlarını değerlendirmiş; karar Danıştay 8. Dairesinin temyiz incelemesinden geçmiştir.

2025 HMGS soru iptali hakkında yayımlanan kesinleşmiş karar ve Danıştay kararına buradan ulaşabilirsiniz.

Bu karar, her HMGS uyuşmazlığında otomatik olarak aynı sonucun doğacağı anlamına gelmez. Sınav dönemi, iptal edilen soru, adayın ilk ve yeniden hesaplanan puanı, dava konusu işlem ve mahkeme kararının hüküm fıkrası somut dosyada ayrıca incelenmelidir.

HMGS İtirazı ve Davası İçin Belge Listesi

Sınav başvuru ve giriş belgesi,
Sınav sonuç belgesi,
adayın erişimine açılan soru kitapçığı ve cevapları,
temel soru kitapçığı ve cevap anahtarı,
itiraz edilen soruya ilişkin mevzuat ve akademik kaynaklar,
ÖSYM’ye gönderilen dilekçe ve ekleri,
ödeme dekontları,
evrak referans numarası ve teslim/gönderi belgesi,
ÖSYM’nin cevabı veya yeniden değerlendirme duyurusu,
sonuç ve duyuru tarihlerinin ekran görüntüsü veya güvenilir kaydı,
telafisi güç zararı gösteren staj, sınav veya başvuru takvimi belgeleri

saklanmalıdır.

Uygulamada Sık Yapılan Hatalar

Genel 60 günlük dava süresinin uygulanacağını düşünmek,
ÖSYM’ye başvurunun 10 günlük dava süresini durdurduğunu sanmak,
ÖSYM’nin cevabını veya 30 günlük zımni ret süresini beklemek,
Soru itirazı ile sonuç inceleme talebini birbirine karıştırmak,
Bir dilekçede birden fazla soruya itiraz etmek,
Ücret ve dekont şartlarını yerine getirmemek,
Faksla başvuru yapıp dilekçenin aslını ulaştırmamak,
Bilimsel ve hukuki kaynak göstermeden soyut itirazda bulunmak,
Dava konusu işlemi ve talep sonucunu belirsiz bırakmak,
Beş günlük temyiz süresini gözden kaçırmak.

Sıkça Sorulan Sorular

HMGS sorusuna kaç gün içinde itiraz edilir?

ÖSYM’nin 5 Ocak 2026 tarihli duyurusuna göre sınav sorusunun bilimsel yönden incelenmesi talebi, sınav tarihinden itibaren 3 iş günü içinde yapılmalıdır.

HMGS soru itirazı ücreti ne kadardır?

5 Ocak 2026 tarihli ÖSYM duyurusunda her soru için 200 TL itiraz ücreti belirlenmiştir. İşlem yapılacağı tarihte güncel tutar yeniden kontrol edilmelidir.

HMGS sınav sonucunun incelenmesi ücreti ne kadardır?

Aynı duyuruda sınav veya yerleştirme sonucunun incelenmesi için 100 TL ücret öngörülmüştür. Bu işlem, soru itirazından farklıdır.

ÖSYM’ye itiraz etmek dava süresini durdurur mu?

Hayır. İYUK m.20/B gereğince m.11 uygulanmaz. ÖSYM’ye yapılan başvuru, 10 günlük dava süresini durdurmaz.

HMGS sonucuna karşı dava açma süresi kaç gündür?

ÖSYM’nin merkezî sınav işlemleri ve sonuçları hakkında dava açma süresi İYUK m.20/B uyarınca 10 gündür. Sürenin başlangıcı somut dava konusu işlemin ilan veya öğrenme tarihine göre belirlenmelidir.

HMGS davası hangi mahkemede açılır?

ÖSYM’nin merkezî sınav işlemine karşı dava idare mahkemesinde açılır. ÖSYM merkezli işlemler bakımından uygulamada Ankara İdare Mahkemeleri yetkilidir.

Yürütmenin durdurulması kararı staja başlamayı sağlar mı?

Bu sonuç otomatik değildir. Yürütmenin durdurulması kararının hüküm fıkrası, dava konusu işlem ve baro veya diğer yetkili kurumların kararı nasıl uygulayacağı birlikte değerlendirilmelidir.

İdare mahkemesi kararına karşı başvuru süresi nedir?

İYUK m.20/B kapsamındaki nihai karara karşı tebliğden itibaren 5 gün içinde temyiz başvurusu yapılabilir. İnceleme Danıştay tarafından yapılır.

HMGS itirazında avukatla temsil zorunlu mudur?

Avukatla temsil zorunlu değildir. Bununla birlikte 3 iş günlük idari itiraz, 10 günlük dava ve 5 günlük temyiz süreleri ile bilimsel gerekçelendirme gereği nedeniyle profesyonel hukuki destek hak kaybı riskini azaltabilir.

Sonuç

HMGS sorusuna veya sınav sonucuna itirazda en önemli konu, başvuruların birbirinden ayrılması ve özel sürelerin doğru hesaplanmasıdır. Soru itirazı ÖSYM nezdinde 3 iş günlük süreye tabi iken, sınav işlemi veya sonucu hakkında açılacak idari davada İYUK m.20/B uyarınca 10 günlük özel süre uygulanır. ÖSYM’ye yapılan başvuru bu dava süresini durdurmaz.

Uyuşmazlığın sağlıklı yürütülebilmesi için sınav ve sonuç belgelerinin, soru kaynaklarının, ÖSYM başvurusunun ve bütün ilan tarihlerinin birlikte incelenmesi gerekir. Her adayın puanı, itiraz ettiği soru ve mesleki süreci farklı olduğundan, dava konusu işlem ve talepler somut dosyaya göre belirlenmelidir.

Resmî Kaynaklar

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın sınav dönemi, ilan tarihi, itiraz konusu ve adayın kişisel durumu incelenmeden kesin süre veya dava stratejisi belirlenmemelidir.