Doçentlik Yayın Niteliği İddiası ve Jüri Raporundaki Yeri

Doçentlik yayın niteliği iddiası, jüri raporunun eser incelemesinde ele alınır. Doçentlik jürisi, hakkında etik ihlal bulmadığı ve asgari başvuru şartlarını sağladığını tespit ettiği adayın yayınlarını nitelik yönünden yetersiz bulduğunda, bu eleştiriyi "başarısız" görüşünün gerekçesi yapar. Doçentlik başvuru, inceleme ve değerlendirme süreçleri temel olarak 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 24. maddesi ile 15/4/2018 tarihli ve 30392 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Doçentlik Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yürütülmektedir. Yönetmeliğin 6. maddesi, jürinin "başarılı" veya "başarısız" kararını adayın akademik çalışmalarının niteliğine ve bilim alanına katkısına dayandırdığından, yayın niteliği eleştirisi başarısızlık sebebi olabilir. Ancak aynı hüküm ve Kanunun 24. maddesi uyarınca jüri raporları ayrıntılı ve gerekçeli olmak zorundadır. Bu yüzden jürinin doçent adayının yayınlarının niteliğine dair eleştirisi gerçek, somut ve yeterli gerekçeye dayanmalıdır.

Yayın niteliğine dair eleştiriler; yağmacı veya şaibeli dergi iddiası, derginin Q değeri ve asgari koşul incelemesi ile karıştırılmamalıdır. Yağmacı dergi kuralı bir makalenin beyannamede kullanılıp kullanılamayacağını, Q değeri derginin sınıflandırılmasını, asgari koşul incelemesi ise başvurunun eser değerlendirmesine ulaşıp ulaşmayacağını belirler. Yayın niteliği eleştirisi bu alanların ardından, eserin kendisine ilişkin esas değerlendirmede yer alır.

Yayın Niteliği Eleştirisi Doçentlik Başvurusunda Hangi Aşamaya Aittir?

Yayın niteliği eleştirisi, jürinin aday hakkında nihai ("başarılı" veya "başarısız") görüşünü yazdığı eser inceleme aşamasına aittir. Yönetmeliğin 6. maddesinin ikinci fıkrası gereğince jüri, hakkında bilimsel araştırma ve yayın etiği ihlali bulmadığı ve asgari başvuru şartlarını sağladığını tespit ettiği adayın akademik çalışmalarının niteliğini ve bilim/sanat alanına katkısını esas alarak "başarılı" veya "başarısız" sonucuna varır. Dolayısıyla bir eserin bilimsel yönden yetersiz olduğu, yönteminin zayıf kaldığı veya literatüre yeni bir katkı sunmadığı yönündeki eleştiriler esasa ilişkin olup kural olarak eser incelemesi aşamasında ileri sürülür.

• Asgari şartlar aşaması: Jürinin adayın başvurusunu bilimsel araştırma ve yayın etiği ile asgari başvuru şartlarının sağlanıp sağlanmadığı yönünden incelediği aşamadır. Yayınların başvuru şartlarında sayılabilir olup olmadığı bu aşamada denetlenir ve asgari şartın sağlanmadığı yönündeki jüri raporları Doçentlik Komisyonu tarafından incelenerek karara bağlanır.
• Eser incelemesi aşaması: Asgari şartları sağlayan ve hakkında etik ihlal bulunmayan adaylar için jüri üyelerinin, adayın akademik çalışmalarının niteliğini, özgünlüğünü ve ilgili bilim/sanat alanına katkısını esas alarak kişisel rapor hazırladığı aşamadır. Eserlerin bilimsel içeriğine ve adayın yetkinliğine yönelik nitelik eleştirisi kural olarak bu aşamada yapılır.

Yönetmeliğin 6. maddesinin birinci fıkrasında, 14 Ekim 2025 tarihli değişiklikten sonraki haliyle, doçentlik başvurusunun hangi yönlerden değerlendirileceğini belirlenmiştir:

• adayın bilimsel araştırma ve yayın etiği ilkelerine uygun hareket edip etmediği
• asgari başvuru şartlarını sağlayıp sağlamadığı
• eserlerin nitelik ve özgünlüğü
• bilim alanına yaptığı katkı
• bir bütün halinde alanındaki yetkinliği

Görüldüğü üzere Yönetmelik nitelik, özgünlük, alana katkı ve bütün halinde yetkinlik ölçütlerini birbirinden ayrı olarak sayar. Bu nedenle bir raporda adayın eserlerinin niteliği yetersiz bulunurken, bir diğerinde özgünlük veya alana katkı yönünden eleştiri yapılabilir. Jüri raporundaki eleştirinin bu ölçütlerden hangisine dayandığı, iddianın kapsamını da belirler.

Asgari Şartlardaki "Nitelik" ile Eser İncelemesindeki Nitelik Aynı mıdır?

Hayır. "Nitelik" kelimesi doçentlik mevzuatında iki ayrı aşamada geçer ve "yeterli sayı ve nitelikte yayın" ifadesi bu iki aşamada farklı boyutlarda değerlendirilir.

• Biçimsel nitelik (asgari şartlar): Kanunun 24. maddesinin (a) bendinin (3) numaralı alt bendi, başvuru için Yükseköğretim Kurulunca her bilim veya sanat disiplininin özellikleri dikkate alınarak belirlenecek "yeterli sayı ve nitelikte" özgün bilimsel yayın ve çalışma yapılmış olmasını arar; Yönetmeliğin 4. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi aynı şartı "asgari sayı ve nitelikte" ifadesiyle tekrarlar. Bu boyut, yayının başvuru şartlarında sayılabilir olup olmadığına ilişkindir. ÜAK'ın 2026 Mart dönemi soru-cevap metninde de bu aşamaya ilişkin çeşitli örnekler verilmiştir: makalenin yayımlandığı tarihte derginin hangi dizinde tarandığı, DOI numarası almış olmanın tek başına yeterli olmaması, "early view" veya "online published" gibi ibareler taşıyan çalışmaların yayımlanmış makale sayılmaması ve beyannamenin başvuru sonlandırılmadan önce doldurularak puan hesabının yaptırılabilmesi bu kapsamdadır.
• İçeriksel ve akademik nitelik (eser incelemesi): Yönetmeliğin 6. maddesi kapsamındaki nitelik ise başvuru şartlarını karşılayan bir eserin bilimsel ağırlığının doçentlik düzeyinde olup olmadığının takdiridir. Hakemli bir dergide yayımlanmış makalenin jüri tarafından nitelik yönünden yetersiz bulunması ilk bakışta bir çelişki gibi görünebilir. Ancak dergi hakemi eseri münferit bir araştırma metni olarak değerlendirirken, doçentlik jürisi Yönetmeliğin 6. maddesi gereğince adayın alanındaki yetkinliğini bir bütün halinde de değerlendirir. Nitekim aynı madde, 14 Ekim 2025 tarihli değişiklikle, adayın asgari başvuru şartlarını sağlamış olmasının eser değerlendirmesinde başarılı olduğu anlamına gelmediğini açıkça hükme bağlamıştır. Dolayısıyla asgari şartları sağlamış olmak, adayın eserlerinin kendiliğinden nitelikli sayılmasını sağlamaz.

İki aşama arasındaki farklar Yönetmeliğin 6. maddesinde şu şekilde ayrılır:

• İnceleyen merci: Jürinin, adayın asgari başvuru şartlarını sağlamadığı yönündeki raporu Doçentlik Komisyonu tarafından incelenir. "Başarılı" veya "başarısız" görüşü ise jüri üyelerinin raporlarıyla ve çoğunlukla sonuca bağlanır.
• Sonuç: Asgari başvuru şartlarını sağlamadığı tespit edilen adayın başvurusu Doçentlik Komisyonu tarafından iptal edilir. Eser değerlendirmesinde ise aday başarılı veya başarısız sayılır.
• Yeniden başvuru: Başvurusu asgari şart gerekçesiyle iptal edilen aday, iptal gerekçelerini dikkate alarak ve başvuru şartlarını sağlamak kaydıyla izleyen dönemde yeniden başvurabilir; iptale konu eksiklikler giderilmeden yapılan başvuru Doçentlik Komisyonunca reddedilir. Başarısız bulunan aday ise jüri tarafından eksik bulunan eser ve faaliyetleri tamamlamak kaydıyla, müracaat dönemi esas alınarak en erken izleyen üçüncü dönemde yeniden başvurabilir.
• Adayın erişebildiği raporlar: Asgari şart iptalinde, şartların sağlanmadığına ilişkin jüri raporları isimler gizlenerek Doçentlik Komisyonu kararıyla birlikte adayın erişimine açılır; diğer jüri üyelerinin raporları açılmaz. Başarılı veya başarısız sonucunda ise asıl jüri üyelerinin düzenlediği raporlar değerlendirmeye esas alınır ve adayın erişimine açılır.

Yönetmeliğin 6. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi iki aşama arasındaki geçişi de düzenler. Doçentlik Komisyonu adayın asgari başvuru şartlarını sağladığını tespit ederse, ilgili jüri üyesine "başarılı" veya "başarısız" şeklinde rapor hazırlaması için ek süre verilir; "asgari başvuru şartlarını sağlamamıştır" görüşünde ısrar eden üyelerin yerine yedek üyelerin raporları sırasıyla değerlendirmeye alınır. Bu nedenle jüri üyesinin "nitelik" kelimesini asgari şart anlamında mı, eser değerlendirmesi anlamında mı kullandığı, raporun hangi incelemeye gideceğini ve hangi sonuca bağlanacağını belirler.

Tek Bir Raporda Yayın Niteliği Eleştirisi Sonucu Belirler mi?

Hayır, tek başına belirlemez; sonuç jüri çoğunluğuyla belirlenir. Kanunun 24. maddesine göre Üniversitelerarası Kurul, adayın başvurduğu bilim veya sanat dalından beş kişilik bir jüri ve iki yedek üye tespit eder; ilgili dalda yeterli öğretim üyesi bulunmazsa jüri üç üyeyle kurulabilir. Yönetmeliğin 6. maddesinin sekizinci fıkrasına göre beş üyeden oluşan jürilerde en az üç üyenin, üç üyeden oluşan jürilerde ise en az iki üyenin adayı başarılı bulması halinde aday başarılı sayılır.

Buna göre beş üyeli bir jüride bir veya iki raporda yayın niteliği eleştirisi bulunması, diğer üç üyenin adayı başarılı bulduğu bir dosyada adayı başarısız kılmaz. Sonucu belirleyen, eleştirinin kaç raporda geçtiği değil, kaç raporun "başarısız" görüşüne vardığıdır. Başarısız görüşündeki raporlar farklı gerekçelere de dayanabilir; birinde yayın niteliği, diğerinde alana katkı eleştirisi bulunan iki rapor da sayıya aynı şekilde girer.

Yağmacı veya Şaibeli Dergiler Yayın Niteliğinin Değerlendirilmesinde Bir Kıstas mıdır?

Hayır; yağmacı veya şaibeli dergi kuralı eserin niteliğini değil, beyannamede kullanılıp kullanılamayacağını belirler. YÖK Genel Kurulunun 30.12.2021 tarihli ve 2021.18.643 sayılı kararı, Web of Science'ta Q4 sınıfında yer alıp kararda sayılan ücret ve yayın organı ölçütlerini karşılamayan dergileri yağmacı veya şaibeli sayar; ÜAK'ın 2026 Mart dönemi soru-cevap metnine göre bu dergilerde yayımlanan makaleler özgeçmiş ve eserler listesine eklenir ancak beyannamede kullanılamaz.

Bu bakımdan YÖK Genel Kurulunun kararı dergiyi sınıflandırır; makalenin içeriği, yöntemi veya alana katkısı hakkında bir ibare içermez. Belirlenen nesnel kriterlere göre yağmacı veya şaibeli kabul edilen dergilerde yayımlanmış makaleler asgari başvuru şartlarında kullanılamaz. Ancak bu tür dergi sınıflandırmalarının hukuki belirlilik, öngörülebilirlik ve yetki kurallarına uygun olarak nesnel ölçütlerle yürütülmesi ve keyfiliğe yol açmayacak şekilde uygulanması esastır.

Q Değeri Bir Yayının Niteliğini Gösterir mi?

Tek başına göstermez. 2547 sayılı Kanun ve Doçentlik Yönetmeliği, Q değerini eserin niteliğinin ölçüsü olarak tanımlamaz; iki metinde de Q sınıfı, Web of Science veya etki faktörü ifadesi geçmez. Q değeri (Q1, Q2, Q3, Q4), bir derginin Web of Science'taki konu kategorisi içinde etki faktörüne göre yer aldığı çeyrek dilimi gösteren nesnel bir sınıflandırma ölçütüdür. Doçentlik uygulamasında bu ölçüt, YÖK Genel Kurulunun yağmacı ve şaibeli dergiler kararında dergileri ayırmak için kullanılmaktadır.

Bununla birlikte yüksek indeksli veya üst Q dilimindeki bir dergide yayımlanmış olmak, eserin bilimsel yönden yeterli olduğunu veya adayın doçentlik için yeterli olduğunu tek başına kanıtlamaz. Zira derginin yer aldığı Q dilimi, o eserin bilimsel içeriğinin, araştırma yönteminin veya alana sağladığı özgün katkının yetkinliğini tek başına ortaya koyan bir değer değildir. Yönetmelik niteliği eserlerin ve akademik çalışmaların özelliği olarak yazar; jüri de eserin niteliğini, özgünlüğünü ve alana katkısını derginin sınıfından bağımsız olarak değerlendirir.

Danıştay Sekizinci Dairesinin E.2020/7858, K.2022/7031 sayılı kararında, düzenlemelerde "WEB of Science'de Q1, Q2, Q3 sınıfında yer alan dergiler" ifadesiyle bu dergilerin yağmacı veya şaibeli sayılmayan dergiler arasında belirlendiği, Q4 dergilerin ise yayın organı ve ücret alma koşullarına göre sınıflandırıldığı aktarılmıştır. Kararda, "Bilimsel yayın ve çalışmaların yayımlandıkları dergilerin niteliği, bu yayınların aldıkları atıflar bilimsel zenginliğin bir göstergesi olarak kabul edilmektedir." değerlendirmesi yapılmıştır. Ancak kararda Q değerinin tek başına ve kendiliğinden her bir münferit yayının bilimsel içeriğini ve niteliğini kanıtladığına dair genel bir tespit yapılmamıştır.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun E.2023/1518, K.2025/1190 sayılı kararında ve Danıştay Sekizinci Dairesinin E.2022/4245, K.2025/8252 sayılı kararında da Q değerinin dergileri sınıflandırmada, özellikle Q1-Q3 ile Q4 ayrımında kullanılan objektif ve normatif bir ölçüt olduğu belirtilmiştir.

Derginin hangi dizinde tarandığı ayrı bir sorudur. ÜAK'ın 2026 Mart dönemi soru-cevap metnine göre makalenin yayımlandığı tarihte dergi hangi dizin veya dizinlerde taranıyorsa o sıradaki durumu geçerlidir. Dizin kapsamına ilişkin sorunlar SCI, SSCI ve AHCI indeks sorunları başlığı altında ayrıca incelenmektedir.

Dergi, Bildiri ve Eser İçeriği Eleştirileri Aynı İddia mıdır?

Hayır. Aynı "yayın niteliği" başlığı altında toplansalar da bu eleştiriler hukuki mahiyet ve sonuçları itibarıyla birbirinden farklıdır:

• Dergi eleştirisi: Eserin yayımlandığı mecranın dizinine, yayın politikasına veya yağmacı ya da şaibeli olup olmadığına yöneliktir ve çoğu zaman yayının asgari başvuru şartlarında sayılıp sayılamayacağını etkiler.
• Bildiri eleştirisi: Sunulan faaliyetin bilimsel toplantı niteliği, uluslararası veya ulusal statüsü ya da sunum türü ile ilgili olduğunda asgari şart tarafında kalır. ÜAK'ın 2026 Mart dönemi soru-cevap metnine göre sanal ortamda yapılan bilimsel toplantılardaki bildiriler, tam metni veya özeti bildiri kitapçığında yayımlanmışsa eser olarak kullanılabilir. Eleştiri bildirinin içeriğine yöneliyorsa ise eser değerlendirmesinin parçası olur.
• Eser içeriği eleştirisi: Doğrudan çalışmanın yöntemine, bulgularına, kaynakçasına, özgünlüğüne ve ilgili bilim alanına sağladığı katkıya yönelik esasa ilişkin bilimsel değerlendirmedir.

Eleştiri eserin yöntemine yöneliyorsa, bu durum yöntem ve metodoloji yetersizliği iddiası olarak ayrıca incelenen başka bir gerekçedir. Raporda "nitelik" kelimesinin geçmesi, eleştirinin yayının niteliğine ilişkin olduğunu tek başına göstermez; eleştirinin hangi esere ve o eserin hangi yönüne yöneldiği belirleyicidir. Jüri raporlarında eserlerin zamana yayılımını yetersiz bulan süreklilik eksikliği iddiası ile çalışmaların dar bir başlıkta toplandığını ileri süren konu yoğunlaşması iddiası da yayın niteliği eleştirisinden ayrı gerekçelerdir.

Yayınların Yetersiz Olduğuna Dair Eleştiri ile Somut Gerekçe Nasıl Ayrılır?

2547 sayılı Kanunun 24. maddesinin (b) bendi ve Doçentlik Yönetmeliğinin 6. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca jüri üyeleri ayrıntılı ve gerekçeli kişisel rapor hazırlamak zorundadır. Kanun sonucu "yeterli yayın ve çalışma" kavramıyla kurar; gerekçe ise bu sonuca nasıl varıldığını gösteren kısımdır.

• Genel, soyut ve basmakalıp biçimde yalnızca yayınların yetersiz veya adayın başarısız olduğunu söyleyen ifadeler, Kanunun aradığı gerekçeyi karşılamaz.
• Somut gerekçelendirmede hangi eserin hangi yöntem, veri analizi, literatüre katkı, kurgu veya bilimsel eksiklik nedeniyle yetersiz görüldüğünün eser bazında, denetlenebilir biçimde ve bilimsel dayanaklarıyla ortaya konulması gerekir.

Bu bakımdan "Adayın yayınları yetersizdir", "yayınlar doçentlik seviyesinde değildir" veya "özgün değildir" biçimindeki ve hangi eserin hangi yönüyle yetersiz olduğunu belirtmeyen jüri raporları, ayrıntılı ve gerekçeli rapor şartını karşılamaz. "Daha önce çalışılmış konulardır" türünden bir eleştiri ise ancak hangi eserin hangi önceki çalışmalarla örtüştüğü gösterildiğinde somut bir gerekçeye dönüşür. Jüri raporlarındaki somut gerekçelendirme; eserde kullanılan yöntemin neden hatalı olduğunun, hangi kaynakların ihmal edildiğinin ve eserin alanla ilgisinin neden kurulamadığının açıkça gösterilmesidir. Jüriler eleştirilerini objektif ve denetlenebilir bilimsel ölçütlerle yapmalıdır. Bu gerekliliğin yargısal denetimdeki yeri, doçentlikte jüri raporunun hukuki denetimi konusunun parçasıdır.

Danıştay Sekizinci Dairesinin E.2016/14971, K.2020/3951 sayılı kararında, başarısızlık sonucunun ayrıntılı ve gerekçeli bir değerlendirmeyle desteklenmesi gerektiği ortaya konulmuştur. Kararda, adayın çalışmalarının başarılı sayılabilmesi için "tam sınırda kaldığı" yönündeki bilirkişi görüşü yeterli görülmemiş; raporda "sınırda kalmasının neden davacının başarısız sayılmasına sebep teşkil ettiğine dair ayrıntılı ve gerekçeli herhangi bir değerlendirmeye yer verilmediği" tespit edilerek ilk derece mahkemesinin davanın reddi kararı bozulmuştur. Esas numarasından da anlaşılacağı üzere uyuşmazlık, 15/4/2018 tarihli Doçentlik Yönetmeliğinden önceki döneme aittir; ancak ayrıntılı ve gerekçeli rapor şartı bugün de 2547 sayılı Kanunun 24. maddesinde yer aldığından, karardaki ölçü güncel düzenleme bakımından da yol göstericidir.

Somut gerekçeye dayanan jüri raporunda ise farklı bir sonuca varılmıştır. Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin E.2020/2205, K.2020/2432 sayılı kararında, uyuşmazlığa konu değerlendirmenin genel bir yetersizlik eleştirisine değil, "..... nolu yayındaki şekiller doktora tezinden alınmış olmasına karşın ..... nolu yayındaki şekillerin farklı bir numuneden farklı şartlarla elde edilmiş sonuçlar gibi verildiği" yönündeki somut veri ve şekil karşılaştırmasına dayandığı belirtilerek istinaf başvurusu reddedilmiştir.

Yeniden Başvuruda Önceki Jürinin Yayın Niteliği Eleştirisi Nasıl Bir İz Bırakır?

Yayın niteliği eleştirisine dayanan başarısız raporlar, aynı alandan yapılan sonraki başvuruda yeni jürinin önüne gelir. Yönetmeliğin 6. maddesinin dokuzuncu fıkrasına göre başarısız olan adayın yeniden aynı bilim/sanat alanından başvurması halinde, başarısız olduğu son döneme ait bilgi ve belgeler ile başarısız sayılmasına esas olan raporlar, jüri üyelerinin isimleri gizlenerek yeni başvuruda jüri üyelerinin erişimine açılır.

Bu düzenleme, yeni jürinin önceki eksikliklerin giderilip giderilmediğini ve adayın yeni bilimsel çalışmalar yapıp yapmadığını değerlendirebilmesine imkân tanınması amacıyla getirilmiştir. Unutulmamalıdır ki, önceki jüri raporları yeni jüri üyeleri açısından bağlayıcı değildir.Yönetmeliğin 6. maddesinin ikinci fıkrası gereğince her jüri üyesi adayın dosyasını inceleyerek kendi ayrıntılı ve gerekçeli raporunu düzenlemesi gerektiğini öngörmüştür.

Yeniden başvurunun zamanı da Yönetmelikle sınırlanmıştır. Başarısız bulunan aday, müracaat dönemi esas alınarak en erken izleyen üçüncü dönemde yeniden başvurabilir. ÜAK'ın 2026 Mart dönemi soru-cevap metnine göre 2026 Mart döneminde başvurup başarısız olan aday en erken 2027 Ekim döneminde başvurabilir ve bu bekleme kuralı aynı veya farklı bilim/sanat alanından yapılacak başvurularda uygulanır.

Açık Sorular, İstisnalar ve Belirsizlikler

• Özgünlük ölçütünün belirsizliği: Kanunda ve Yönetmelikte "özgün bilimsel yayın" şartı açıkça yer almasına rağmen, bir eserin hangi düzeyde yenilik getirdiğinde özgün sayılacağına dair nesnel bir yasal tanım bulunmamaktadır. Bu durum, jürinin takdir yetkisinin geniş ve denetimi güç biçimde kullanılmasına zemin hazırlayabilir. Büromuzun görüşüne göre özgünlük değerlendirmesi nesnel kriterlere dayanmalı; yeni veri işleme veya farklı yöntem kullanımı da özgünlük değerlendirmesinde dikkate alınmalıdır.
• Hakem değerlendirmesi ile jüri değerlendirmesi arasındaki ilişki: Hakemli ve uluslararası indeksli dergilerde hakem denetiminden geçmiş bir eserin doçentlik jürisince nitelik yönünden yetersiz bulunabileceği yukarıda açıklanmıştır. Bununla birlikte jürinin, hakem denetiminden geçmiş bir eser hakkındaki olumsuz kanaatini gerekçesinde ne ölçüde açıklaması gerektiği mevzuatta ayrıca düzenlenmemiştir. Bu tür dosyalarda gerekçenin somutluğu daha da önem kazanır.
• Dergi durumunun zaman bakımından değerlendirilmesi: ÜAK'ın 2026 Mart dönemi soru-cevap metni iki ayrı cevap içerir. Bir yandan yağmacı veya şaibeli dergilerde yayımlanan makalelerin yayın tarihine bakılmaksızın özgeçmiş ve eserler listesine ekleneceğini, ancak beyannamede kullanılamayacağını belirtir. Öte yandan makalenin yayımlandığı tarihteki dizin durumunun geçerli olduğunu ve başvurudan sonra çeyreklik diliminin değişmesi gibi hallerde adayın sorumlu tutulamayacağını belirtir. Yayımlandığı tarihte kriterleri karşılayan bir derginin daha sonra Q4 sınıfına düşmesi halinde bu iki cevabın nasıl birlikte uygulanacağı tartışmaya açıktır.
• Önceki raporların yeni jüri üzerindeki etkisi: Yönetmeliğin 6. maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca isimler gizlense dahi önceki başarısızlık raporlarının yeni jüriye açılmasının bağımsız değerlendirme ilkesi üzerinde yaratabileceği etki ayrıca değerlendirilmesi gereken bir sorudur. Öte yandan sistemin şeffaflığı ve akademik standardın korunması bakımından önceki raporların görülmesinin de bir işlevi vardır.

Sonuç ve Hukuki Destek

Doçentlik Yönetmeliği, jürinin başarılı veya başarısız kararını adayın akademik çalışmalarının niteliğine ve bilim alanına katkısına dayandırır. Bu nedenle yayın niteliği, eser incelemesinde başarısızlık gerekçesi olabilir. Ancak adayın başarısız sayıldığı jüri raporunun hangi eserin hangi yönüyle yetersiz bulunduğunu gösteren, objektif ve denetlenebilir ölçütlere dayanan ayrıntılı ve gerekçeli bir rapor olması gerekir. Sonuç tek bir rapora göre değil, jüri çoğunluğuna göre belirlenir; yayın niteliği eleştirisi de asgari şart, yağmacı dergi, Q değeri ve etik ihlal iddialarından ayrı olarak değerlendirilmelidir.

Büken Hukuk & Danışmanlık Bürosu, akademik dava avukatı olarak idare hukukunun tüm alanlarında, özellikle de Yükseköğretim Hukuku kapsamındaki doçentlik, atama, disiplin, etik, unvan ve kadro davaları dahil tüm alt dallarında faaliyet göstermektedir. Büromuzdan randevu almak için 0507 057 53 35 numaralı telefondan veya iletişim sayfasından ulaşılabilir.

Sık Sorulan Sorular

Doçentlik yayın niteliği iddiası nedir?

Doçentlik yayın niteliği iddiası, eser incelemesi aşamasında jüri üyesinin adayın yayınlarını nitelik yönünden yetersiz bularak başarısız görüşüne dayanak yaptığı eleştiridir. Doçentlik Yönetmeliğinin 6. maddesi, jürinin başarılı veya başarısız kararını adayın akademik çalışmalarının niteliğine ve bilim alanına katkısına dayandırır ve raporun ayrıntılı ve gerekçeli olmasını ister.

Doçentlik yayın niteliği iddiası başarısızlık sebebi midir?

Olabilir. Doçentlik Yönetmeliğinin 6. maddesinin ikinci fıkrası, jürinin başarılı veya başarısız kararını adayın akademik çalışmalarının niteliğine ve bilim/sanat alanına katkısına dayandırır. Ancak bu eleştirinin ayrıntılı ve gerekçeli bir raporla ortaya konulması gerekir. Tek bir rapor da sonucu tek başına belirlemez. Beş üyeli jürilerde en az üç üyenin, üç üyeli jürilerde en az iki üyenin adayı başarılı bulması halinde aday başarılı sayılır.

Jüri raporundaki "yetersiz" ifadesi hangi aşamaya aittir?

İfadenin hangi aşamaya ait olduğu, neyin yetersiz bulunduğuna bağlıdır. Jüri adayın asgari başvuru şartlarını sağlamadığını yazıyorsa rapor Doçentlik Komisyonu tarafından incelenir ve şartların sağlanmadığı tespit edilirse başvuru iptal edilir. Jüri asgari şartları sağlanmış bir adayın eserlerini nitelik yönünden yetersiz buluyorsa, bu eser değerlendirmesindeki başarısız görüşüdür.

Yayın niteliği iddiası yağmacı dergi iddiasıyla aynı mıdır?

Hayır. YÖK Genel Kurulunun 30.12.2021 tarihli ve 2021.18.643 sayılı kararı dergileri sınıflandırır ve ÜAK'ın 2026 Mart dönemi soru-cevap metnine göre yağmacı veya şaibeli dergilerdeki makaleler özgeçmiş ve eserler listesine eklenir ancak beyannamede kullanılamaz. Yayın niteliği iddiası ise jürinin eserin kendisi hakkında yaptığı değerlendirmedir.

Yayın niteliği iddiası Q değeriyle aynı mıdır?

Hayır. 2547 sayılı Kanunda ve Doçentlik Yönetmeliğinde Q sınıfı geçmez. Q sınıfı, YÖK Genel Kurulunun yağmacı ve şaibeli dergiler kararında dergileri ayırmanın ölçütüdür. Yönetmelik ise niteliği eserlerin ve akademik çalışmaların özelliği olarak yazar.

Yayın niteliği iddiası asgari koşul eksikliği midir?

Hayır. Kanun ve Yönetmelik başvuru şartlarında da "nitelik" kelimesini kullanır; ancak Yönetmeliğin 6. maddesi, adayın asgari başvuru şartlarını sağlamış olmasının eser değerlendirmesinde başarılı olduğu anlamına gelmediğini açıkça belirtir. Asgari şart eksikliği iptal sonucuna, eser değerlendirmesindeki nitelik eleştirisi ise başarılı veya başarısız sonucuna bağlanır.

Yayın niteliği iddiası puan tablosuyla ilgili midir?

Hayır. Beyanname ve puan hesabı asgari başvuru şartlarına ilişkindir; ÜAK'ın 2026 Mart dönemi soru-cevap metni beyannamenin başvuru sonlandırılmadan önce doldurulabileceğini ve puan hesabının yaptırılabileceğini belirtir. Yönetmeliğe göre asgari başvuru şartlarının sağlanmış olması, eser değerlendirmesinde başarılı olunduğu anlamına gelmez.

Tek jüri üyesinin yayın niteliği eleştirisi adayı başarısız kılar mı?

Tek başına kılmaz. Yönetmeliğin 6. maddesine göre beş üyeli jürilerde en az üç üyenin, üç üyeli jürilerde en az iki üyenin adayı başarılı bulması halinde aday başarılı sayılır. Sonucu belirleyen, başarısız görüşüne varan rapor sayısıdır.

Yeniden başvuruda önceki jüri raporu yeni jüriye gösterilir mi?

Evet, aynı bilim/sanat alanından yeniden başvurulursa gösterilir. Yönetmeliğin 6. maddesinin dokuzuncu fıkrasına göre başarısız olunan son döneme ait bilgi ve belgeler ile başarısız sayılmaya esas olan raporlar, jüri üyelerinin isimleri gizlenerek yeni jürinin erişimine açılır. Ancak bu raporlar yeni jüriyi bağlamaz; her jüri üyesi kendi ayrıntılı ve gerekçeli raporunu hazırlar.

Yasal Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olaya ilişkin hukuki görüş niteliği taşımaz. İçerikte yer alan bilgiler, yayın tarihindeki mevzuat ve uygulama esas alınarak hazırlanmış olup zaman içinde değişiklik gösterebilir. Her dosya kendi koşulları çerçevesinde değerlendirilmelidir.