Üniversite Etik Kurulu Soruşturma Süreci 2026

Üniversite etik kurulu, akademik etik ihlal iddialarını inceleyen ve karara bağlayan kurumdur. Bu rehberde etik kurul soruşturma sürecini, haklarınızı ve hukuki boyutu inceliyoruz. Konuyla ilgili ayrıntılı bilgi almak için "Etik İhlal Disiplin Soruşturması Usulü" ve "YÖK Yüksek Disiplin Kurulu'nda Savunma Süreci" başlıklı makalelerimizi de inceleyebilirsiniz.

Üniversite Etik Kurulu Nedir?

Üniversite etik kurulu, yükseköğretim kurumlarında akademik etik ilkelerin korunması ve ihlal iddialarının değerlendirilmesi amacıyla kurulan bağımsız bir organdır.

Yasal Dayanak

• 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu
• YÖK Etik Davranış İlkeleri
• Üniversite Etik Kurulu Yönergeleri

Etik Kurul Yapısı

Yükseköğretim kurumları bilimsel araştırma ve yayın etiği kurulları sosyal ve beşeri bilimler, sağlık bilimleri ve fen ve mühendislik bilimleri alanlarında oluşturulur. Bu kurullar yükseköğretim kurumlarının ilgili bilim alanlarında görev yapan profesör unvanına sahip öğretim üyeleri arasından iki yıllık süreyle rektör/meslek yüksekokul müdürü tarafından seçilen yedişer üyeden oluşur.

Üye Bileşimi

Genellikle:

• Rektör veya görevlendirdiği rektör yardımcısı (başkan)
• Farklı fakültelerden profesörler
• Hukuk uzmanı
• Gerekirse dış uzmanlar

Görev Alanı

| İntihal | Akademik hırsızlık |

| Çarpıtma | Veri manipülasyonu |

| Uydurma | Sahte veri |

| Yazarlık | Haksız yazarlık |

| Diğer | Etik ihlal türleri |

Ayrıntılı bilgi için "Etik İhlal Cezaları Nelerdir?" başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.

Soruşturma Süreci

1. İhbar/Şikayet

• Yazılı başvuru
• Anonim ihbar
• Editöryal bildirim
• Kurumsal tespit üzerine soruşturma süreci başlayabilir.

2. Ön İnceleme

• İddiaların değerlendirilmesi
• Evrak incelemesi
• Soruşturma gerekip gerekmediğine karar verilir.

3. Muhakkik Aşaması

Bu aşamada muhakkik,

• Deliller toplama,
• Tanık dinleme,
• Belge inceleme,
• Rapor hazırlama gibi görevleri yerine getirir.

4. Savunma Alma

• Yazılı etik ihlal savunması hazırlanır.
• Savunmayı destekleyici belge sunma hakkı vardır.
• Sözlü savunmada bulunulabilir.

5. Etik Kurul Değerlendirmesi

• Muhakkik raporu incelenir.
• İlgilinin savunmaları değerlendirilir, deliller analiz edilir.
• Gerekli görülmesi halinde bilirkişi raporu alınır.

6. Etik Kurul Kararı

• Etik ihlal disiplin soruşturmasında bilimsel araştırma ve yayın etiği kurulu kararı inceleme raporu niteliğindedir. Dolayısıyla karar etik ihlal var/yok şeklindedir. Disiplin cezası önerisinde bulunulabilir. Gerekli disiplin işlemleri ile diğer idari, hukuki ve cezai işlemler yükseköğretim kurumu tarafından yapılır.

Savunma Hakkı

Temel Haklar

• Savunma süresi tanınması gerekir. (en az 7 gün)
• İlgilinin hakkındaki iddiaları öğrenme ve etkili savunma hakkı engellenemez.
• İlgilinin delillere erişimi sağlanmalıdır.
• İlgilinin tanıkları dinlenmelidir.
• Avukat ile temsil her aşamada mümkündür.

Savunma Stratejileri

Etik ihlal soruşturmasında savunma da oldukça hassas ve önemli bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır. Etik ihlal savunmasında, iddianın somut olgularla çürütülmesi, ihmal var ise kasıt olmadığının gösterilmesi ve teknik hatanın açıklanması hayati önemdedir.

İtiraz Yolları

Kurum İçi İtiraz

Disiplin cezasına itiraz edilebilir.

• Uyarma cezası için birim disiplin kuruluna,
• Kınama cezası için birim disiplin kuruluna,
• Aylıktan veya ücretten kesme cezası için üniversite disiplin kuruluna
• Kademe ilerlemesinin durdurulması için üniversite disiplin kuruluna itiraz edilmelidir.

Süre: İtiraz süresi, cezanın tebliğ tarihinden itibaren yedi gündür. Bu süre içinde itiraz dilekçesi verilmelidir. Örnek itiraz dilekçesine buradan ulaşabilirsiniz.

İtiraz mercileri, itiraz tarihinden itibaren altmış gün içinde karar verir. İtirazı kabul ya da reddedebilir. İtirazın kabul edilmesi halinde ceza tüm sonuçlarıyla ortadan kalkar, ancak ilgili disiplin amiri veya disiplin kurulu tarafından kabul gerekçesine uygun olarak en geç üç ay içerisinde yeni bir işlem tesis edilebilir.

İdari Dava

İdari işlemin iptali davası açılması mümkündür. Açılacak davada yürütmenin durdurulması talep edilebilir. Uyuşmazlığın çözümü teknik bilgi ve uzmanlık gerektirdiğinden davada bilirkişi incelemesine başvurulması mümkündür.

Kararların Sonuçları

Etik İhlal Tespit Edilirse

• Disiplin cezası verilebilir.
• Etiğe aykırı eyleme konu olan eserle daha önce akademik unvan elde edilmiş ise kişi hakkında yapılan işlemler sonucunda alınan etik ihlal kararı sebebiyle bu unvanın geri alınıp alınmayacağı hususu da ilgili yükseköğretim kurumu tarafından değerlendirilir. Bu durumda ÜAK'a da bildirimde bulunulabilir.
• Bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırı bir eylemin tespit edilmesi halinde yükseköğretim kurumu tarafından ilgili yayının ortak yazarlarının görev yaptıkları kamu kurumuna da bilgi verilir
• YÖK'na bilgi verilir.

Sık Sorulan Sorular

Üniversite etik kurulu nedir?

Akademik etik ihlal iddialarını inceleyen ve karara bağlayan bağımsız bir organdır.

Etik kurul soruşturması ne kadar sürer?

Genellikle 6 ay-1 yıl arasında sürer, karmaşık vakalarda daha uzun olabilir.

Etik kurul kararına itiraz edilebilir mi?

Evet, kurum içi itiraz ve idari dava yolu açıktır.

Savunma için avukat yardımı alabilir miyim?

Evet, her aşamada avukat yardımı alma ve avukat ile temsil hakkınız vardır.

Etik kurul kararı kesin mi?

Hayır, itiraz ve dava yolları mevcuttur.

Profesyonel Hukuki Destek

Etik kurul soruşturmasında Büken Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.

İletişim: 0507 057 5335