HAGB Nedir? 2026 Şartları ve Yeni Düzenlemenin Etkisi

Sanığın suçunun sabit görülmesi ve mahkûmiyet hükmü kurulmasına rağmen bu hükmün belirli koşullarla açıklanmaması hükmün açıklanmasının geri bırakılması anlamına geli. HAGB 2026 yılında kaldırılmamıştır. TBMM Genel Kurulunda 16 Temmuz 2026'da kabul edilen düzenleme, kurumu korumakta; bazı suçlar bakımından yeni bir uygulama yasağı getirmektedir.

17 Temmuz 2026 itibarıyla 12. Yargı Paketi TBMM Genel Kurulunda kabul edilmiş, ancak henüz Resmî Gazete'de yayımlanmamıştır. Bu nedenle paket kapsamında kabul edilen CMK m.231 değişikliği henüz yürürlüğe girmemiştir. Mevcut HAGB hükümleri uygulanmaya devam etmektedir.

HAGB kaldırıldı mı?

Hayır. Anayasa Mahkemesinin 10 Temmuz 2025 tarihli E.2024/98, K.2025/149 sayılı kararı, CMK m.231'in HAGB'yi düzenleyen 5 ila 14. fıkralarını iptal etmiştir. Ancak iptal hükmünün yürürlüğü dokuz ay ertelenmiştir. Karar 31 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandığından iptal hükümlerinin 30 Eylül 2026'da yürürlüğe girmesi öngörülmektedir.

Anayasa Mahkemesi, HAGB kurumunun bütünüyle var olamayacağına karar vermemiştir. İptalin temel gerekçesi, kamu görevlilerinin görev nedeniyle işlediği ve Anayasa m.17 kapsamında işkence, eziyet veya kötü muamele sayılan suçlarda HAGB uygulanmasını engelleyen açık bir yasal güvence bulunmamasıdır.

TBMM Genel Kurulunda kabul edilen 12. Yargı Paketi bu hukuki boşluk doğmadan önce CMK m.231'i yeniden düzenlemektedir. TBMM'nin resmî kabul açıklamasında HAGB hükümlerinin yeniden kurulduğu ve yeni suç istisnasının getirildiği belirtilmektedir.

Dolayısıyla mevcut durumu üç ayrı cümleyle özetlemek gerekir:

HAGB bugün yürürlüktedir.
AYM'nin iptal kararı 30 Eylül 2026'da sonuç doğuracaktır.
TBMM'de kabul edilen yeni düzenleme, Resmî Gazete'de yayımlandıktan sonra yürürlüğe girecektir.

HAGB ne anlama gelir?

HAGB kararı verilebilmesi için mahkemenin önce sanığa yüklenen fiilin işlendiği ve suç oluşturduğu sonucuna ulaşması gerekir. Daha sonra ceza belirlenir ve CMK m.231'deki koşullar varsa hükmün açıklanması geri bırakılır.

Bu nedenle HAGB:

Beraat kararı değildir.
Suçun işlenmediği anlamına gelmez.
Mahkûmiyet hükmünün hemen infaz edilmesi sonucunu doğurmaz.
Denetim süresinin koşullara uygun tamamlanması hâlinde hükmün ortadan kaldırılması ve davanın düşmesi imkânını sağlar.

HAGB kararıyla birlikte kurulan hüküm, müsadereye ilişkin hükümler dışında sanık hakkında hukuki sonuç doğurmaz. Bununla birlikte kararın ceza yargılamasında suçun sabit görüldüğü bir aşamadan sonra verildiği unutulmamalıdır. HAGB'nin kabulü veya bu karara karşı kanun yoluna başvurulması, yalnız cezanın ertelenmesi bakımından değil hükmün esasının denetlenmesi bakımından da önem taşır.

HAGB şartları nelerdir?

Güncel Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesine göre HAGB için cezanın türü, önceki mahkûmiyet, sanığın yeniden suç işleyip işlemeyeceğine ilişkin değerlendirme, zarar giderimi ve suçun HAGB'ye elverişli olup olmadığı birlikte incelenir.

Hükmedilen Ceza İki Yıl veya Daha Az Olmalıdır

HAGB, yargılama sonunda belirlenen cezanın iki yıl veya daha az süreli hapis cezası ya da adli para cezası olması hâlinde gündeme gelebilir. Burada suçun kanundaki soyut ceza sınırından ziyade mahkemenin indirim ve artırım hükümlerini uyguladıktan sonra belirlediği sonuç ceza önem taşır.

İki yılı aşan hapis cezasında HAGB uygulanamaz. Adli para cezası bakımından ise CMK m.231'de ayrıca bir üst sınır öngörülmemiştir.

Daha Önce Kasıtlı Bir Suçtan Mahkûmiyet Bulunmamalıdır

Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan kesinleşmiş mahkûmiyetinin bulunması HAGB'ye engeldir. Önceki suçun taksirle işlenmiş olması ile kasıtlı suçtan mahkûmiyet aynı sonucu doğurmaz.

Önceki HAGB kararı da tek başına kesinleşmiş mahkûmiyet sayılmaz. Ancak kişi bir HAGB kararının denetim süresi içindeyken kasıtlı yeni bir suç işlerse bu yeni suç bakımından ikinci kez HAGB kararı verilemez.

Mahkeme Yeniden Suç İşlenmeyeceği Kanaatine Ulaşmalıdır

Mahkeme, sanığın kişilik özelliklerini ve duruşmadaki tutum ve davranışlarını değerlendirerek yeniden suç işlemeyeceği kanaatine ulaşmalıdır. Bu koşul yalnız sabıka kaydına bakılarak otomatik biçimde değerlendirilemez. HAGB talebinin reddedilmesi hâlinde mahkemenin somut ve denetlenebilir bir gerekçe göstermesi gerekir.

Mağdurun veya Kamunun Maddi Zararı Giderilmelidir

Suç nedeniyle mağdurun veya kamunun belirlenebilir maddi bir zararı doğmuşsa bu zarar aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin yoluyla tamamen giderilmelidir. Zararın derhâl karşılanamaması hâlinde mahkeme, denetim süresi içinde aylık taksitlerle tamamen giderilmesi koşuluyla da HAGB kararı verebilir.

Suçtan doğan belirlenebilir bir maddi zarar yoksa yerine getirilemeyecek bir zarar giderim koşulu aranmaz. Manevi zarar talepleri ile CMK m.231'deki zarar giderimi koşulu aynı hukuki değerlendirmeye tabi değildir.

Suç Hakkında HAGB Yasağı Bulunmamalıdır

CMK m.231 dışında bazı özel kanunlarda belirli suçlar yönünden HAGB uygulanmasını sınırlayan hükümler bulunabilir. Bu nedenle yalnız cezanın iki yılın altında kalması yeterli değildir; suçun türü ve özel kanundaki istisnalar ayrıca kontrol edilmelidir.

Uzlaştırma kapsamındaki suçlarda ise önce uzlaştırma hükümleri uygulanır. Uzlaştırmanın sonuçsuz kalması, diğer koşulların bulunması hâlinde HAGB değerlendirilmesine tek başına engel değildir.

HAGB için sanığın kabulü gerekiyor mu?

1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen HAGB kararlarında sanığın kabulü şart değildir. 7499 sayılı Kanun'la CMK m.231'de yapılan değişiklik sırasında “sanığın kabul etmemesi hâlinde HAGB kararı verilemez” hükmü kaldırılmıştır.

Eski ve yeni dosyalar arasındaki ayrım CMK geçici m.6'da açıkça kurulmuştur:

1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen HAGB kararlarında sanığın kabulü aranmaz.
1 Haziran 2024'ten önce verilen HAGB kararları bakımından eski kabul şartı uygulanmaya devam eder.

Bu tarih ayrımı, mevcut Büken HAGB yazısındaki eski “sanığın kabulü zorunludur” anlatımının güncellenmesini zorunlu kılmaktadır.

12. Yargı Paketi HAGB bakımından ne değiştiriyor?

TBMM Genel Kurulunda kabul edilen düzenleme HAGB'yi kaldırmamakta, CMK m.231'in 5 ila 14. fıkralarını yeniden düzenlemektedir. İki yıllık ceza sınırı, HAGB koşulları, beş yıllık denetim süresi, zarar giderimi, müsadere istisnası ve istinaf sistemi esas olarak korunmaktadır.

Yeni ve doğrudan sonuç doğuran değişiklik, belirli suçlar bakımından HAGB yasağı getirilmesidir. Kabul edilen metne göre HAGB:

İşkence suçlarında,
Eziyet suçlarında,
Kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasa m.17 kapsamında kötü muamele kabul edilebilecek suçlarda

uygulanamayacaktır.

Üçüncü grupta yalnız suçun adı değil, failin kamu görevlisi olup olmadığı, fiilin görev sebebiyle işlenip işlenmediği ve eylemin Anayasa m.17 anlamında kötü muamele niteliği somut dosyada değerlendirilecektir.

Adalet Komisyonu Sıra Sayısı 280 raporunda yer alan yeni m.231/14 metni, mevcut m.231/14'teki inkılâp kanunları istisnasını tekrar etmemekte ve bunun yerine işkence, eziyet ve kötü muamele istisnasını düzenlemektedir. Ancak Genel Kurulda kabul edilen bütünleşik son metin henüz Resmî Gazete'de yayımlanmadığından, inkılâp kanunlarına ilişkin mevcut istisnanın son durumuna dair kesin sonuç yayım sonrasında kurulmalıdır. Diğer özel kanunlardaki HAGB yasakları da ayrıca yürürlükte kalabilir.

Yeni HAGB düzenlemesi yürürlüğe girdi mi?

Hayır. 17 Temmuz 2026 itibarıyla teklif TBMM Genel Kurulunda kabul edilmiş olmakla birlikte Resmî Gazete'de yayımlanmamıştır. Bu nedenle yeni suç istisnası ve yeniden kurulan fıkralar henüz yürürlükte değildir. Bu nedenle Resmî Gazete yayımı gerçekleşmeden paket hükümlerinin mevcut dosyalara uygulanmaya başladığı söylenemez.

HAGB kararına karşı istinaf mı, itiraz mı uygulanır?

Kanun yolu, HAGB kararının verildiği tarihe göre değişmektedir.

1 Haziran 2024 ve Sonrasında Verilen Kararlar

Bu tarihten itibaren verilen HAGB kararlarına karşı, CMK m.272/3'te kesin olduğu belirtilen kararlar dışında istinaf yoluna başvurulabilir. İstinaf süresi, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır.

İstinaf incelemesi yalnız HAGB koşullarının bulunup bulunmadığıyla sınırlı değildir. Bölge adliye mahkemesi hem HAGB kararını hem de hükmü usul ve esas yönünden inceleyebilir. Suçun sabit olup olmadığı, delillerin değerlendirilmesi, hukuki nitelendirme, cezanın belirlenmesi ve HAGB koşulları kanun yolu incelemesinin kapsamına girebilir.

Bölge adliye mahkemesinin kararı bakımından CMK m.286'daki temyiz kuralları uygulanır. HAGB kararının ilk derece mahkemesi sıfatıyla bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay tarafından verilmesi hâlinde de kanundaki sınırlar çerçevesinde temyiz yolu gündeme gelebilir.

Ceza istinafının genel yapısı hakkında Ceza İstinaf Dilekçesi Örneği başlıklı yazımızda ayrıca bilgi verilmektedir. HAGB kararında kullanılacak kanun yolu ise karar tarihi, hükmün niteliği ve kesinlik sınırı dikkate alınarak belirlenmelidir.

1 Haziran 2024'ten Önce Verilen Kararlar

Bu tarihten önce verilen HAGB kararlarında eski itiraz kanun yolu uygulanmaya devam eder. Aynı şekilde bu eski kararların denetim süresi sonrasında açıklanması veya yeniden kurulması hâlinde de geçiş hükmünde belirtilen eski kanun yolu kuralları dikkate alınır.

Dolayısıyla bütün HAGB kararları için tek biçimde “itiraz” veya “istinaf” denilmesi doğru değildir. Kararın tarihi dosyanın kanun yolu haritasını doğrudan değiştirir.

HAGB denetim süresi ne kadardır?

HAGB kararı verilen sanık beş yıl süreyle denetime tabi tutulur. Mahkeme bu süre içinde bir yılı aşmamak üzere eğitim programına devam etme, çalışma, belirli yerlere gitmeme veya belirli yerlere devam etme gibi denetimli serbestlik yükümlülükleri belirleyebilir. Denetim süresinde dava zamanaşımı durur.

Denetim süresinde:

Kasten yeni bir suç işlenmezse,
Belirlenen yükümlülüklere uygun davranılırsa,
Taksitli zarar giderimi kararı varsa ödemeler tamamlanırsa

mahkeme açıklanması geri bırakılan hükmü ortadan kaldırarak davanın düşmesine karar verir.

Kişinin denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlemesi veya yükümlülüklere aykırı davranması hâlinde hüküm açıklanır. Yalnız yükümlülüğün elde olmayan nedenlerle yerine getirilememesi söz konusuysa mahkemenin CMK m.231/11'deki seçenekleri değerlendirmesi mümkündür.

HAGB adli sicil kaydında görünür mü?

HAGB kararı, kesinleşmiş mahkûmiyetler gibi normal adli sicil kaydına işlenmez. Karar, HAGB kararlarına mahsus ayrı bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından kanunda belirtilen amaçla istenebilir.

HAGB'nin özel kayıt sisteminde tutulması ile adli sicil ve arşiv kaydının silinmesi aynı işlem değildir. Adli sicil ve arşiv kayıtlarına ilişkin farklı ihtimaller Adli Sicil Kaydının Silinmesi başlıklı yazımızda açıklanmaktadır.

HAGB ile cezanın ertelenmesi arasındaki fark nedir?

HAGB'de mahkûmiyet hükmü kurulmakla birlikte açıklanması geri bırakılır ve koşullar sağlanırsa hüküm ortadan kaldırılarak dava düşer. Cezanın ertelenmesinde ise mahkûmiyet hükmü açıklanmış ve hukuki sonuç doğurmuştur; yalnız hapis cezasının ceza infaz kurumunda çektirilmesi belirli koşullarla ertelenir.

Bu ayrım özellikle:

Önceki mahkûmiyetin yeni HAGB değerlendirmesine etkisi,
Kanun yolunda ileri sürülecek talepler,
Adli sicil ve özel kayıt sonuçları,
Denetim süresinin ihlali hâlinde uygulanacak hükümler

bakımından önem taşır.

Yeni düzenleme eski HAGB kararlarını kendiliğinden değiştirir mi?

Hayır. 12. Yargı Paketi'nin kabul edilmesi mevcut HAGB kararlarını kendiliğinden kaldırmaz, düşürmez veya yeniden incelemeye açmaz. Kesinleşmiş ya da denetim süresi devam eden bir karar bakımından önce karar tarihi, uygulanan kanun yolu, hükmün açıklanıp açıklanmadığı ve varsa devam eden başvuru incelenmelidir.

1 Haziran 2024 ayrımı, sanığın kabulü ve kanun yolu bakımından korunmaktadır. Paket Resmî Gazete'de yayımlandığında ayrıca özel bir geçiş hükmü bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir. Komisyon metninde mevcut HAGB kararlarının tamamını etkileyen genel bir yeniden inceleme hükmü bulunmamaktadır.

HAGB kararında hangi belgeler kontrol edilmelidir?

HAGB kararı ve buna karşı başvuru değerlendirilirken en az şu belgeler önem taşır:

Gerekçeli karar,
Kararın verildiği ve tebliğ edildiği tarih,
Hükmedilen cezanın türü ve miktarı,
Suçun HAGB'ye elverişli olup olmadığı,
Önceki kesinleşmiş mahkûmiyet ve HAGB kayıtları,
Zararın miktarı ve giderildiğini gösteren belgeler,
Mahkemenin yeniden suç işlememe kanaatine ilişkin gerekçesi,
Dosyadaki deliller ve savunmalar.

Yalnız sonuç bölümünde “HAGB” yazması, kanun yolu değerlendirmesi için yeterli değildir. Kararın tarihi ve hükmün dayanakları, özellikle eski itiraz sistemi ile yeni istinaf sistemi arasındaki ayrım nedeniyle önem taşır.

Sık Sorulan Sorular

HAGB 2026 yılında uygulanıyor mu?

Evet. 17 Temmuz 2026 itibarıyla HAGB yürürlüktedir. AYM iptal hükmünün 30 Eylül 2026'da yürürlüğe girmesi öngörülmektedir. TBMM'de kabul edilen yeni düzenleme ise Resmî Gazete'de yayımlanmadığı için henüz uygulanmamaktadır.

HAGB almak için sanığın kabulü şart mı?

1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen HAGB kararlarında sanığın kabulü şart değildir. Bu tarihten önce verilen kararlar bakımından eski kabul şartı geçiş hükmü gereğince uygulanmaya devam eder.

HAGB kararına karşı istinaf süresi kaç gündür?

1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen, istinafa tabi HAGB kararlarında başvuru süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır. Eski tarihli kararlarda uygulanacak kanun yolu ve süre ayrıca belirlenmelidir.

HAGB hangi suçlarda uygulanmayacak?

TBMM'de kabul edilen yeni düzenlemeye göre işkence, eziyet ve kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği Anayasa m.17 kapsamındaki kötü muamele suçlarında HAGB uygulanamayacaktır. Bu hüküm Resmî Gazete yayımı sonrasında yürürlüğe girecektir.

HAGB kararı beraat anlamına gelir mi?

Hayır. HAGB, mahkemenin suçun sabit olduğu sonucuna ulaşıp mahkûmiyet hükmü kurmasından sonra verilir. Beraat ile HAGB'nin hukuki niteliği ve sonuçları farklıdır.

HAGB denetim süresinde taksirli suç işlenirse hüküm açıklanır mı?

CMK m.231 hükmün açıklanmasını denetim süresinde kasten yeni bir suç işlenmesine bağlamaktadır. Taksirli suç aynı koşulu oluşturmaz. Bununla birlikte denetimli serbestlik yükümlülüklerine aykırılık ayrıca değerlendirilir.

HAGB kararı normal adli sicil belgesinde görünür mü?

HAGB kararı normal mahkûmiyet kaydı gibi adli sicile işlenmez; özel sisteme kaydedilir. Bu kayıtlara kanunda gösterilen hâllerde Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından erişilebilir.

Önceki HAGB kararı ikinci HAGB'ye engel midir?

Denetim süresi içinde kasıtlı yeni suç işlenirse yeni suç bakımından ikinci HAGB kararı verilemez. Önceki HAGB'nin denetim süresi başarıyla tamamlanmışsa değerlendirme, önceki kararın kesinleşmiş mahkûmiyet niteliğinde olmaması dikkate alınarak yapılır.

Sonuç ve Hukuki Destek

HAGB 2026 yılında kaldırılmamış; Anayasa Mahkemesinin iptal gerekçesi doğrultusunda yeniden düzenlenmiştir. TBMM'de kabul edilen metnin en önemli yeniliği, işkence, eziyet ve kamu görevlisinin kötü muamele niteliğindeki suçlarında HAGB uygulanmasını yasaklamasıdır. Bunun dışındaki temel şartlar, beş yıllık denetim ve 2024'te getirilen istinaf sistemi korunmaktadır.

HAGB kararının beraat olmadığı, kanun yolunun karar tarihine göre değiştiği ve yeni düzenlemenin henüz yürürlükte bulunmadığı dikkate alınmalıdır. Gerekçeli kararın, tebliğ tarihinin, delillerin ve hükmedilen cezanın birlikte incelenmesi gerekir.

Ceza yargılaması ve HAGB kararına karşı başvuru seçenekleri hakkında Mersin ceza avukatı sayfamız incelenebilir; iletişim sayfasından ön görüşme talep edilebilir.

Yasal Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olaya ilişkin hukuki görüş niteliği taşımaz. İçerikte yer alan bilgiler, yayın tarihindeki mevzuat ve uygulama esas alınarak hazırlanmış olup zaman içinde değişiklik gösterebilir. Her dosya kendi koşulları çerçevesinde değerlendirilmelidir.