Ayıplı Mal ve Hizmet Davası 2026 - Tüketici Hakları

Ayıplı mal, tüketiciye teslim anında satış sözleşmesinde belirtilen şartlara aykırı olan veya olağan olarak sahip olması gereken nitelikleri taşımayan maldır. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, ayıplı mal ve hizmetlerde tüketiciye önemli haklar tanımaktadır.

Ayıplı Mal Nedir?

Ayıplı mal, aşağıdaki durumlardan birini taşıyan maldır:

1. Sözleşmeye aykırılık: Satış sözleşmesinde kararlaştırılan şartları taşımama
2. Beklenen özellik eksikliği: Olağan olarak sahip olması gereken nitelikleri taşımama
3. Reklam ve ilanlardan farklılık: Satıcı tarafından bildirilen veya reklamında belirtilen özelliklere uymama
4. Teknik düzenlemelere aykırılık: Zorunlu standartlara uymama

Yasal Dayanak: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun madde 8-12

Tüketicinin Seçimlik Hakları

Ayıplı Malda Seçimlik Haklar (TKHK m. 11):

Tüketici, ayıplı mal karşısında dört seçimlik haktan birini kullanabilir:

1. Sözleşmeden Dönme (Bedel İadesi)

• Mal iade edilir.
• Ödenen bedel geri alınır.
• Faiz talep edilebilir.

2. Satış Bedelinden İndirim

• Mal tüketicide kalır.
• Ayıp oranında bedel indirimi yapılır.

3. Ücretsiz Onarım

• Malın ücretsiz olarak onarılması sağlanır.
• Makul sürede yapılmalıdır.

4. Satılanın Ayıpsız Misli ile Değiştirilmesi

• Ayıplı mal iade edilir.
• Ayıpsız yeni mal verilir.

Seçimlik Hakkın Kullanılması:

• Tüketici yukarıda sayılan 4 seçimlik haktan dilediğini seçmekte özgürdür.
• Satıcı, tüketicinin tercihini yerine getirmek zorundadır.
• Onarım veya değişim seçilmişse, satıcı bunu makul sürede yapmalıdır.

Ayıplı Hizmet

Tanım:

Ayıplı hizmet, sözleşmede belirlenen süre içinde başlamaması veya tamamlanmaması ya da beklenen nitelikleri taşımaması durumudur.

Ayıplı Hizmette Haklar (TKHK m. 15):

1. Hizmetin yeniden görülmesi.
2. Bedel indirimi.
3. Sözleşmeden dönme (onarım mümkün değilse).
4. Ayıpsız hizmete ilişkin edimlerle değiştirilmesi.

Ayıp Bildirimi

Bildirim Zorunluluğu:

Tüketici, ayıbı makul sürede satıcıya bildirmek zorundadır.

Bildirim Şekli:

• Yazılı bildirim tercih edilmelidir.
• Noter ihtarnamesi gönderilmesi tavsiye edilir.
• E-posta, kargo iade belgesinin de delil niteliği vardır.

Gizli Ayıp:

Gizli ayıp, sonradan ortaya çıkarsa, ortaya çıktığı andan itibaren makul sürede bildirilmelidir.

Zamanaşımı

Ayıplı Mal:

• 2 yıl: Teslim tarihinden itibaren başlayan süredir.
• Konut ve tatil amaçlı taşınmaz: 5 yıldır.

Ayıplı Hizmet:

• 2 yıl: Hizmetin ifasından itibaren başlayan süredir.
• Konut ve tatil amaçlı taşınmaz: 5 yıldır.

Zamanaşımının Durması:

Satıcının ayıbı ağır kusur veya hile ile gizlemesi halinde zamanaşımı ileri sürülemez.

Garanti Belgesi

Garanti Süresi:

Garanti süresi içinde ortaya çıkan ayıplarda, ücretsiz onarım hakkı vardır.

Garanti Kapsamı:

• İmalat hataları
• Malzeme hataları
• Montaj hataları

Garanti Harici Durumlar:

• Kullanıcı hatası
• Bakım ihmal
• Yetkisiz müdahale

Tüketici Hakem Heyeti

Başvuru Şartı:

Belirli parasal sınıra kadar olan uyuşmazlıklarda önce Tüketici Hakem Heyeti'ne başvurulmalıdır.

2026 Parasal Sınırları:

Güncel sınırlar için Ticaret Bakanlığı tebliğine bakınız. 2026 yılı için yapılacak başvurularda değeri 186.000 (yüz seksen altı bin) Türk Lirasının altında bulunan uyuşmazlıklarda, İl veya İlçe Tüketici Hakem Heyetleri görevlidir.

Karar Süresi:

En geç 6 ay içinde karar verilir.

Tüketici Mahkemesi

Görevli Mahkeme:

Tüketici Mahkemesidir. (bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi)

Yetkili Mahkeme:

• Tüketicinin yerleşim yeri mahkemesi
• Satıcının yerleşim yeri mahkemesi
• İşlemin yapıldığı yer mahkemesi

Sık Sorulan Sorular

Ayıplı malda ne yapabilirim?

İade, değişim, onarım veya bedel indirimi haklarından birini kullanabilirsiniz.

Ayıp ne kadar sürede bildirilmeli?

Makul süre içinde, mümkün olan en kısa sürede bildirilmelidir.

Garanti süresi bittiyse hak var mı?

Zamanaşımı süresi içinde (2 yıl) ayıp ortaya çıkarsa seçimlik haklar kullanılabilir.

Fatura yoksa ayıplı mal davası açabilir miyim?

Satışı ispatlayan başka belgeler (banka kaydı, tanık vb.) varsa dava açılabilir.

Tüketici davası harçlı mı?

Hayır, tüketici davaları harçtan muaftır.

İlgili Yasal Düzenlemeler

• 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
• Garanti Belgesi Yönetmeliği
• Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği

Hukuki Destek

Ayıplı mal ve hizmet davalarında tüketici hukuku alanında uzman bir avukattan destek alabilirsiniz.

İlgili Makaleler:

• Tüketici Hakem Heyeti Başvurusu
• Mesafeli Satış Sözleşmesi

Yasal Uyarı: Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz.

Son Güncelleme: 2026