Araştırma Görevlisi Kadro İlanlarına İtiraz ve İptal Davası

Araştırma görevlisi kadrosu, akademik kariyer yolculuğunun başlangıç noktasıdır. Üniversitelerin açtığı araştırma görevlisi kadro ilanlarında belirlenen şartlar veya yapılan değerlendirmeler hukuka aykırı olabilir. Bu rehberde, araştırma görevlisi kadro ilanlarına nasıl itiraz edileceğini, iptal davası açma şartlarını ve emsal kararları inceliyoruz.

Araştırma Görevlisi Nedir?

Araştırma görevlisi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 33. maddesi kapsamında tanımlanan öğretim yardımcısı kadrosudur. Araştırma görevlileri:

• Yüksek lisans veya doktora eğitimi sürdürür.
• Bilimsel araştırma faaliyetlerinde bulunur.
• Öğretim üyelerine yardımcı olur.
• Akademik kariyer hazırlığı yapar.

Araştırma Görevlisi Türleri

• 33/a kadrosu, daimi kadrodur. Görev süresinin uzatılmaması kararı verilmedikçe süresiz istihdam sağlar.
• 50/d kadrosu ise daimi kadro değildir, araştırma görevlisinin lisansüstü eğitim süresiyle sınırlıdır.

Kadro İlanı Süreci

1. İlan Hazırlığı

Üniversite:

• Kadro ihtiyacını belirler.
• İlan şartlarını oluşturur.
• Senato onayı alır.
• Rektörlük tarafından kadro talebinde bulunulur.

2. İlan Yayını

• Resmi Gazete'de yayımlanır.
• ilan.gov.tr sitesinde yayınlanır.
• YÖK akademik kadro ilanları sisteminde yayınlanır.
• Üniversite web sitesinde yayınlanır.
• Adaylara en az 15 gün başvuru süresi tanınır.

3. İlanda Bulunması Gerekenler

• Kadro bilgisi: Birim, unvan, sayı
• Başvuru şartları: Eğitim, puan, dil
• Özel şartlar: Alan, konu, yayın
• Başvuru tarihleri: Başlangıç ve bitiş
• İstenen belgeler: Liste halinde

Kadro İlanına İtiraz Sebepleri

Yargı kararlarına göre, araştırma görevlisi kadro ilanlarına yönelik iptal davaları; ilanın kendisinin, ilanda yer alan özel şartların veya ilan sonucunda tesis edilen atama/sınav işlemlerinin hukuka aykırılığı iddiasıyla açılmaktadır. Bu davalarda idari yargı mercileri, idarenin takdir yetkisini kamu yararı, hizmet gerekleri, objektiflik ve mevzuata uygunluk açısından denetlemektedir.

1. Kişiye Özel İlan

İlan şartlarının belirli bir kişiyi işaret edecek şekilde daraltılması:

• Çok spesifik alan tanımı
• Gereksiz yüksek puan şartı
• Anlamsız ek koşullar
• Tek kişinin sağlayabileceği nitelikler

Örnek: "X Üniversitesi'nden Y alanında doktora yapmış olmak" şartı.

2. Hukuka Aykırı Şartlar

• Cinsiyet ayrımcılığı
• Belirli üniversite mezuniyeti zorunluluğu
• Yayın sayısı şartının makul olmayışı

3. Eşitlik İlkesine Aykırılık

• Aday kayırmacılığı
• Aynı şartlardaki adaylara farklı muamele
• Önceden belirlenmiş sonuç

4. Usul Eksiklikleri

• Yetersiz ilan süresi
• Eksik bilgilendirme
• Jüri oluşumundaki hatalar
• Değerlendirme kriterlerinin belirsizliği

İtiraz Prosedürü

Üniversiteye İtiraz

İdare, hukuka aykırı işlemlerini kural olarak dava açma süresi içinde geri alabilir. İlan/sonuç tarihinden itibaren genellikle 7-15 gün içinde Rektörlük birimine itiraz edilebilir. Ancak unutulmamalıdır ki, itiraz ihtiyari bir yoldur. Eğer bu hususta bir dava açılacaksa, dava süresini (60 gün) durdurmayacaktır. İtiraz dilekçesi içeriğinde başvuru bilgileri, somut itiraz gerekçeleri, delilleri ve talep edilen husus (ilanın iptali, yeniden değerlendirme vb.) belirtilmelidir.

İptal Davası

Akademik Kadro İlanının İptali Davası

Kadro ilanının hukuka aykırı olduğu tespit edildiğinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.

Dava Şartları

Araştırma Görevlisi Kadro İlanının İptali Davasında Hukuki Menfaat 

Bir kadro ilanının iptali istemiyle dava açılabilmesi için davacının o işlemle "kişisel, meşru ve güncel bir menfaat ilişkisinin" bulunması gerekmektedir. İkincil kaynak olarak sunulan Danıştay 12. Dairesi'nin 2022/2383 E. sayılı kararında, ilan edilen pozisyonun niteliklerini taşımayan veya o kadroyla doğrudan ilgisi kurulamayan kişilerin açtığı davaların ehliyet yönünden reddedildiği belirtilmiştir.

Araştırma Görevlisi Kadro İlanının İptali Davasında Hukuka Aykırılık Halleri

• Objektiflikten Uzak ve Kişiye Özel Şartlar: İlanlarda yer alan şartların belirli bir adayı tanımlayacak nitelikte olması veya rekabeti engelleyici keyfi koşullar içermesi iptal nedenidir.
• Sınav ve Değerlendirme Usulsüzlükleri: Sınav jürisinin objektifliğini yitirmesi, cevap anahtarının bulunmaması veya puanlama türlerinin (ALES) ilanda belirsiz bırakılması süreci sakatlamaktadır.
• Somut İhtiyaç ve Gerekçe Eksikliği: İdarenin bir kadroyu ilan ettikten sonra somut bir gerekçe (ihtiyacın ortadan kalktığına dair belge vb.) sunmadan ilanı iptal etmesi hukuka aykırı bulunmaktadır.
• Mevzuata Aykırı İlan Metni: İlanın, ilgili yönetmeliklerde (Örneğin; Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav İle Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik) belirtilen usullere aykırı düzenlenmesi.

Araştırma Görevlisi Kadro İlanının İptali Davasında Süre

Araştırma görevlisi kadro ilanının iptali davasında süre tüm idari davalarda olduğu gibi 60 gündür. Dava açma süresi ilan tarihinden veya adayın kadroya başvurusunun reddine karar verilmesinden itibaren başlar. Üniversitenin bulunduğu yer idare mahkemesi yetkili ve görevlidir.

Araştırma Görevlisi Kadro İlanının İptali Davasında Dava Gerekçeleri

• Özel Şartların Kısıtlayıcılığı:  İdare, personel alım ilanlarında sübjektif ve ayrımcılık yaratabilecek şartlar belirleyemez; bu durum eşitlik ilkesine aykırıdır. Danıştay 8. Dairesi'nin bir kararında, bir öğretim görevlisi ilanında yer alan "beş yıl ders verme tecrübesi" gibi şartların YÖK denetiminde "kişilerin başvuru hakkını kısıtlayıcı" bulunması üzerine idare atamayı iptal etmiştir. Ancak mahkeme, davacının hilesi olmadığı ve uzun süre görev yaptığı gerekçesiyle, idarenin kusurlu ilanına dayanarak tesis ettiği atamayı yıllar sonra geri almasını hukuka aykırı bulmuştur.
• Birim Görüşünün Alınmaması: Danıştay 8. Dairesi (2009/2026 E.), doçent kadrosu ilanında ilgili bölüm başkanının görüşünün alınmamasını, sürecin sakatlanması ve işlemin iptali için yeterli bir sebep olarak görmüştür.
• Kişiye Özel (Ad-Hominem) Şartlar: Danıştay 8. Dairesi (2024/1823 E.), ilan şartlarının "belirli bir adayı tanımlayan" nitelikte olmaması gerektiğini vurgulamıştır. Ancak şartların hizmet gereği, bilimsel kaliteyi artırıcı ve denetlenebilir olması durumunda (örneğin "iki dönem ders vermiş olmak"), aday sayısını azaltsa bile hukuka uygun bulunabileceği belirtilmiştir.

Yürütmenin Durdurulması

İptal davası ile birlikte yürütmenin durdurulması talep edilebilir. Ayrıntılı bilgi için buradan "Yürütmenin Durdurulması Nedir?" başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.

Araştırma Görevlisi Değerlendirme Süreci

Bilim Sınavına İtiraz

Bilim sınavı, araştırma görevlisi seçiminde önemli bir aşamadır:

• Yazılı ve/veya sözlü sınav
• Jüri değerlendirmesi
• Puan hesaplaması

Bilim Sınavının İptali

Sınav sonucuna itiraz şartları:

• Sınav sorularının usulsüzlüğü
• Değerlendirmede keyfilik
• Jüri oluşumunda hata
• Puanlama tutarsızlığı

Sınav jürisinin objektifliğini yitirmesi, cevap anahtarının bulunmaması veya puanlama türlerinin (ALES) ilanda belirsiz bırakılması süreci sakatlamaktadır.

Görev Süresinin Uzatılmaması

Araştırma Görevlisi Görev Süresinin Uzatılmaması

50/d statüsündeki araştırma görevlilerinin sözleşmesi uzatılmayabilir:

Meşru sebepler:

• Lisansüstü eğitimde başarısızlık
• Disiplin cezası
• Performans yetersizliği

Hukuka aykırı sebepler:

• Keyfi, gerekçesiz biçimde karar alınması.
• Gerekçesiz işlem tesis edilmesi.
• Ayrımcılık yapılması.

İptal Davası

Uzatmama kararına karşı 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Konuyla ilgili daha önce başarıyla sonuçlandırdığımız araştırma görevlisinin görev süresinin uzatılmaması emsal kararına buradan ulaşabilirsiniz

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Araştırma görevlisi ilanına kimler başvurabilir?

İlanda belirtilen eğitim şartını, ALES puanını ve varsa yabancı dil şartını sağlayan herkes başvurabilir.

İlan şartlarına itiraz edilebilir mi?

Evet, kişiye özel veya hukuka aykırı şartlara karşı itiraz edilebilir ve iptal davası açılabilir.

Bilim sınavında başarısız olduysan ne yapılır?

Sonuca itiraz edilebilir veya idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.

Görev sürem uzatılmadı, ne yapabilirim?

60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açabilirsiniz.

Taahhüt senedini imzalamak zorunda mıyım?

Kadro kabul edildiğinde imzalanması beklenir ancak şartları hukuki denetimden geçirilebilir.

Profesyonel Hukuki Destek

Araştırma görevlisi kadro ilanı süreçlerinde veya davalarda uzman destek için Büken Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.

İletişim:

• Telefon: 0324 232 00 73
• WhatsApp: 0507 057 53 35

Yasal Uyarı: Bu makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her kadro süreci farklı koşullar içerebilir. Somut durumunuz için uzman bir avukata danışınız.