2026 vasiyetnamenin iptali davası nedir? İptal sebepleri, dava şartları ve zamanaşımı süreleri hakkında rehber.

Vasiyetnamenin İptali Davası 2026 - Şartları ve Süreci

4 dakika okuma

Vasiyetnamenin iptali davası, miras bırakanın vasiyetnamesinin geçersizliğinin tespiti için açılan davadır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 557-559. maddeleri arasında düzenlenen vasiyetnamenin iptali, miras hukukunun önemli davalarından biridir.

Vasiyetnamenin İptali Davası Nedir?

Vasiyetnamenin iptali davası, vasiyetnamenin kanunda belirtilen sebeplerden biri nedeniyle geçersiz olduğunun mahkemece tespitini ve hükümsüz kılınmasını amaçlayan davadır.

Yasal Dayanak: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu madde 557-559

Vasiyetnameyi İptal Sebepleri (TMK m. 557)

1. Ehliyetsizlik

Fiil Ehliyetinin Bulunmaması:

  • Vasiyetçinin ayırt etme gücüne sahip olmaması
  • 15 yaşını doldurmamış olması
  • Akıl hastalığı veya zayıflığı
  • Kısıtlılık (bazı durumlarda)

Dikkat: Vasiyetnamenin düzenlendiği andaki ehliyet durumu önemlidir.

2. İrade Sakatlıkları

Yanılma (Hata):

  • Vasiyetnamenin içeriğinde esaslı yanılma
  • Kişide yanılma
  • Konuda yanılma

Aldatma (Hile):

  • Vasiyetçinin aldatılması sonucu vasiyetname düzenlenmesi

Korkutma (İkrah):

  • Tehdit veya baskı sonucu vasiyetname düzenlenmesi

3. Hukuka ve Ahlaka Aykırılık

Hukuka Aykırı İçerik:

  • Yasak işlemleri içeren vasiyetname
  • Emredici hükümlere aykırı düzenlemeler

Ahlaka Aykırı İçerik:

  • Toplumun ahlak anlayışına aykırı koşullar
  • Kişilik haklarını zedeleyen düzenlemeler

4. Şekil Eksikliği

El Yazılı Vasiyetnamede:

  • Tamamının el yazısıyla yazılmamış olması
  • Tarih eksikliği
  • İmza eksikliği

Resmi Vasiyetnamede:

  • Noter/sulh hakimi huzurunda yapılmaması
  • Tanık eksikliği
  • Tanıkların yetersizliği (akraba, okuma yazma bilmeme vb.)

Sözlü Vasiyetnamede:

  • Olağanüstü durumun bulunmaması
  • Tanık eksikliği
  • Süresinde resmi şekle dönüştürülmemesi

Vasiyetnamenin İptali Davası Açma Hakkı

Davacı Olabilecekler (TMK m. 558):

Vasiyetnamenin iptalinde hukuki yararı olan herkes dava açabilir:

  • Yasal mirasçılar
  • Atanmış mirasçılar
  • Vasiyet alacaklıları
  • Diğer ilgililer

Davalılar:

  • Vasiyetnameden yararlananlar
  • Vasiyeti tenfiz eden kişiler

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Görevli Mahkeme: Asliye Hukuk Mahkemesi

Yetkili Mahkeme: Miras bırakanın son yerleşim yeri mahkemesi

Zamanaşımı Süreleri (TMK m. 559)

Hak Düşürücü Süreler:

1 yıl Davacının iptal sebebini ve hak sahibi olduğunu öğrendiği tarih

10 yıl Vasiyetnamenin açılma tarihinden itibaren

20 yıl |Miras bırakanın ölümünden itibaren

Dikkat: 20 yıllık süre, iyiniyetli kişilere karşı ileri sürülebilecek en uzun süredir.

Def'i Olarak İleri Sürme:

İptal sebepleri, zamanaşımına bakılmaksızın def'i olarak her zaman ileri sürülebilir.

Dava Süreci

1. Dava Dilekçesi

Dilekçede bulunması gerekenler:

  • Vasiyetnamenin özellikleri
  • İptal sebebi
  • Deliller
  • Talep

2. Delil Sunumu

Ehliyetsizlik İddiasında:

  • Hastane kayıtları
  • Adli Tıp Kurumu raporu
  • Tanık beyanları

Şekil Eksikliğinde:

  • Vasiyetnamenin incelenmesi
  • Grafoloji/bilirkişi raporu

İrade Sakatlığında:

  • Tanık beyanları
  • Yazışmalar
  • Diğer deliller

3. Bilirkişi İncelemesi

  • Adli Tıp Kurumu (ehliyetsizlik)
  • Grafoloji uzmanı (el yazısı incelemesi)
  • Hukuk bilirkişisi

4. Karar

Davanın Kabulü:

  • Vasiyetname iptal edilir
  • Sanki hiç yapılmamış gibi sonuç doğar
  • Yasal miras paylaşımına dönülür

Davanın Reddi:

  • Vasiyetname geçerliliğini korur
  • Vasiyetname hükümleri uygulanır

İptalin Sonuçları

Tam İptal:

  • Vasiyetnamenin tamamı geçersiz olur
  • Yasal mirasçılar hak sahibi olur

Kısmi İptal:

  • Sadece iptal edilen kısım geçersiz olur
  • Geçerli kısımlar uygulanır
  • Diğer mirasçıların hakları korunur

Vasiyetnamenin Tenfizi ve İptali İlişkisi

Tenfiz Davası:

Vasiyetnamenin uygulanmasını sağlayan dava.

Birlikte Açılabilir:

Tenfiz davasına karşı iptal talebi ileri sürülebilir.

Bekletici Mesele:

İptal davası, tenfiz davasında bekletici mesele yapılabilir.

Yargıtay Kararları Işığında Önemli Hususlar

Ehliyetsizlik İspatı:

Yargıtay, ehliyetsizlik iddiasında Adli Tıp Kurumu raporu alınmasını aramaktadır.

Şekil Şartları:

El yazılı vasiyetnamede küçük hatalar, özün bozulmaması halinde iptal sebebi sayılmayabilir.

İrade Sakatlığı:

İrade sakatlığı somut delillerle ispatlanmalıdır. Soyut iddialar yeterli değildir.

Sık Sorulan Sorular

Vasiyetname ne zaman iptal ettirilebilir?

Ölümden sonra, zamanaşımı süreleri içinde açılabilir.

Hangi sebeple iptal davası açılır?

Ehliyetsizlik, irade sakatlığı, şekil eksikliği veya hukuka/ahlaka aykırılık.

Zamanaşımı süresi ne kadar?

1 yıl (öğrenmeden itibaren), 10 yıl (açılmadan itibaren), 20 yıl (ölümden itibaren).

İptal edilirse ne olur?

Vasiyetname hükümsüz kalır, yasal miras paylaşımına dönülür.

Kısmi iptal mümkün mü?

Evet, sadece geçersiz kısım iptal edilebilir.

İlgili Yasal Düzenlemeler

  • 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu madde 531-544 (Vasiyetname)
  • 4721 sayılı TMK madde 557-559 (İptal)
  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu

Hukuki Destek

Vasiyetnamenin iptali davaları teknik bilgi gerektirmektedir. Miras hukuku alanında uzman bir avukattan destek almanızı öneririz.

İlgili Makaleler:


Yasal Uyarı: Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz.

Son Güncelleme: 2026