Müstafi Sayılma Nedir? 657 Kanun 94. Madde Rehberi 2026

Devlet memurluğundan çekilmiş sayılma (müstafi sayılma), 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 94. maddesinde düzenlenen ve memurun yazılı istifa beyanı olmaksızın memuriyetinin sona ermesi sonucunu doğuran önemli bir hukuki müessesedir. Bu makalede müstafi sayılma işleminin şartları, mazeret halinin değerlendirilmesi, 10 günlük sürenin hesaplanması ve iptal davası süreci Danıştay kararları doğrultusunda 2026 yılı için güncel bir değerlendirme yapılmıştır.

## Müstafi Sayılma Nedir?

Müstafi sayılma, Türk idare hukukunda memurun kendi iradesiyle istifa dilekçesi vermeksizin, kanunda öngörülen şartların gerçekleşmesiyle memuriyetinin kendiliğinden sona ermesidir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 94. maddesinin birinci fıkrasında bu durum şöyle düzenlenmiştir:

> *"Devlet memuru bağlı olduğu kuruma yazılı olarak müracaat etmek suretiyle memurluktan çekilme isteğinde bulunabilir. Mezuniyetsiz veya kurumlarınca kabul edilen mazereti olmaksızın görevin terk edilmesi ve bu terkin kesintisiz 10 gün devam etmesi halinde, yazılı müracaat şartı aranmaksızın, çekilme isteğinde bulunulmuş sayılır."*

**Danıştay 8. Dairesi'nin 09.02.2021 tarihli, E:2018/4741, K:2021/734 sayılı kararında** da belirtildiği üzere; maddenin lafzından ve ruhundan açıkça anlaşılacağı üzere, müstafi sayılma müessesesinin işletilebilmesi için ortada hukuken kabul edilebilir bir mazeretin bulunmaması gerekmektedir.

## Müstafi Sayılma Şartları Nelerdir?

657 sayılı Kanun'un 94. maddesi uyarınca müstafi sayılma işleminin uygulanabilmesi için iki temel şartın **kümülatif olarak** gerçekleşmesi zorunludur:

### 1. Devamsızlığın Kesintisiz Olması

Memurun göreve gelmeme durumunun **kesintisiz 10 gün** sürmesi gerekmektedir. Bu sürenin hesabında:

- Hafta sonu tatilleri dahil edilir

- Resmi tatil günleri dahil edilir

- Araya giren herhangi bir gün süreyi keser

Danıştay yerleşik içtihadında, hafta sonu ve resmi tatil günlerinin süre hesabına dahil edilmemesi halinde kesintisiz 10 günlük devamsızlığın fiilen mümkün olamayacağını vurgulamaktadır.

### 2. Devamsızlığın Mazeretsiz Olması

Memurun göreve gelmemesinin **izinsiz** veya **kurumca kabul edilebilir bir mazereti olmaksızın** gerçekleşmesi gerekmektedir. Bu şart, müstafi sayılma işleminin hukuka uygunluğu açısından kritik öneme sahiptir.

## Müstafi Sayılmada Mazeret Halleri

Sağlık mazereti, kurumca kabul edilebilir mazeret halleri, kurumun bilgisi dahilinde görev yerinde bulunulmayan haller, memurun iradesi dışındaki bir durumun veya resmi bir makamın varlığı halinde, 94. maddenin uygulanması hukuken mümkün değildir.

**Memurun işe gelmeme sebebi bir mazerete dayanıyorsa müstafi sayılma işlemi yapılamaz.** Bu bakımdan idarenin mazereti incelemesi ve değerlendirmesi gerekir.

### Mazeret İncelemesi Yapılmaması

**Danıştay 12. Dairesi'nin 2019/3023 E. ve 2023/991 K. sayılı kararında**, davacının işe gelmediği günlerde *"kabul edilebilir bir mazeretinin bulunup bulunmadığı konusunda yeterli inceleme yapılmayıp, bu husus hiç irdelenmeden"* tesis edilen müstafi sayılma işlemi hukuka aykırı bulunmuştur.

### Sağlık Mazereti ve İdarenin Bilgisi

İdarenin bilgisi dahilinde olan durumlar sebebiyle devamsızlık hali müstafi sayılma işlemine tabi tutulamaz. Örneğin sağlık sorunu yaşayan bir personelin durumu idareye bildirmesi halinde sonradan yapılan müstafi sayılma işlemi hukuki güvenlik ilkesini de sarsar.

**Danıştay 12. Dairesi'nin 2016/8815 E. ve 2017/95 K. sayılı kararında** belirtildiği üzere; *"yaşanılan bu sürecin ve davacının sağlık sorunlarının tamamının idarenin bilgisi dahilinde olduğu"* durumlarda, idarenin mazereti göz ardı ederek tesis ettiği müstafi sayılma işlemi hukuka aykırıdır.

### İdarenin Yönlendirmesi ile Devamsızlık

İdarenin yönlendirmesi ile memurun iş yerine gelmemesi halinde müstafi sayılmaya karar verilmesi mümkün değildir.

**Danıştay 12. Dairesi'nin 2018/2802 E. ve 2021/1387 K. sayılı kararında**, amirlerince davacıya aylıksız izin dilekçesi verilerek ayrılabileceği söylenen personelin müstafi sayılması işleminde:

> *"Davacının, görev yerini terk ederek kesintisiz olarak on gün görev yerine gelmediği hususu tutanaklarla sabit olsa da, amirlerince davacıya aylıksız izin dilekçesi verilerek ayrılabileceğinin şifahen söylenmiş olması ve davacının nisan ayı maaşının düzenlenmemesini izninin onaylandığı şeklinde düşünmesinin, öğrenim durumu da dikkate alındığında, makul bir beklenti olduğu"*

hususuna vurgu yapılmış, müstafi sayılma işleminin iptaline karar verilmiştir.

### Tutukluluk ve Gözaltı Hali

Memurun iradesi dışındaki bir durumun veya resmi bir makamın varlığı halinde müstafi sayılma işleminin yapılabilmesi mümkün değildir. Tutukluluk hali, bilirkişilik görevlendirmesi sebebiyle keşif işlemlerine katılma, kamu avukatlarının duruşma ve keşiflere katılımı gibi haller bu kapsamda değerlendirilebilir.

**Danıştay 12. Dairesi'nin 2018/7335 E. ve 2023/1087 K. sayılı kararında** bu husus çok net bir şekilde vurgulanmıştır:

> *"...Tutuklu bulunduğunun sabit olması ve bu durumu bildirir 09/12/2015 tarihli mazeret dilekçesini, tutuklu bulunduğu kapalı infaz kurumu marifeti ile davalı idareye bildirmesi karşısında davacının on gün süreyle mazeretsiz olarak görevine gelmediğinden bahisle çekilme talebinde bulunmuş sayılarak memuriyetine son verilmesine olanak bulunmadığı"*

## Müstafi Sayılmada 10 Günlük Sürenin Hesaplanması (Takvim Analizi)

Müstafi sayılma işlemi için aranan 10 günlük sürenin kesintisiz olması gerekmektedir. Bu doğrultuda memurun hangi günlerde tam olarak nerede olduğu, mazeretinin hangi günleri kapsadığı ve bu mazeretin kesintisiz 10 günlük süreyi bozup bozmadığına dair bir **takvim analizinin** yapılması gerekir.

**Danıştay 12. Dairesi'nin 2023/3526 E. ve 2025/488 K. sayılı kararında** belirtildiği üzere:

> *"onuncu günün bitimi tarihi itibarıyla işlem tesis edilmesi gerekmekte iken, davacının göreve gelmediği birinci gün olan ... tarihi itibarıyla görevden çekilmiş sayılmasına karar verildiğinden"*

işlemin usulden bozulması gerektiği vurgulanmıştır.

**Sürenin başlangıcı:** Memurun mazeretsiz olarak göreve gelmediği ilk gün

**Sürenin tamamlanması:** 10 günün dolması ile birlikte işlem tesis edilebilir

**İşlem tarihi:** Onuncu günün bitimi itibarıyla işlem tesis edilmesi gerekmektedir. İlk gün itibarıyla işlem tesis edilmesi usule aykırıdır.

## Müstafi Sayılma Disiplin Cezası mıdır?

Hayır. Çekilmiş sayılma bir **disiplin cezası değildir**. Bu işlem, memurun kendi davranışıyla memuriyetini sonlandırdığının kabulüne dayanan idari bir tasarruftur.

657 sayılı Kanun sistematiğinde:

- 10 güne kadar devamsızlık → Disiplin suçu olarak değerlendirilir

- 10 gün ve üzeri kesintisiz devamsızlık → Müstafi sayılma sonucu doğurur

Bu ayrım, müstafi sayılmanın cezai değil, statü sona erdirici bir işlem olduğunu göstermektedir.

## Müstafi Sayılma İşlemine Karşı İptal Davası

Her idari işlem gibi görevden çekilmiş sayılma (müstafi sayılma) işlemine karşı [idare mahkemesinde iptal davası](/mersin-idare-hukuku-avukati/) açılması mümkündür.

### Dava Açma Süresi

Müstafi sayılma kararının ilgiliye **tebliğinden itibaren 60 gün** içinde iptal davası açılmalıdır. Bu süre hak düşürücü nitelikte olup, sürenin kaçırılması halinde dava usulden reddedilir.

### Görevli ve Yetkili Mahkeme

- **Görevli mahkeme:** İdare mahkemesi

- **Yetkili mahkeme:** İşlemi tesis eden idarenin bulunduğu yer idare mahkemesi

### İptal Davasında Dikkat Edilmesi Gerekenler

Müstafi sayılma işlemine karşı iptal davasında, **devamsızlık halinin geçerli bir mazerete dayanıp dayanmadığı** önem arz eder. Yukarıda da ifade edildiği gibi:

- Sağlık sorunları

- İdarenin bilgisi dahilindeki mazeret halleri

- İdarenin bilgisi ve yönlendirmesi dahilindeki işe gelmeme halleri

- Tutukluluk gibi haller

müstafi sayılma işlemine konu edilemez.

Dikkat edilmesi gereken bir diğer husus da, kanunun lafzında yer alan **10 günlük sürenin hesabının doğru yapılıp yapılmadığıdır**. Müstafi sayılma işlemindeki 10 günlük süre kesintisiz olmalıdır. Ayrıca soruşturma sırasında bu 10 günlük sürenin hangi takvim aralığına denk geldiği, hangi günlerde memurun görev yerinde olmadığı da takvim analizi ile açıkça belirtilmelidir.

## Müstafi Sayılma Halinde Maaş İadesi

Müstafi sayılma işlemi ile birlikte, memurun devamsızlık yaptığı döneme ait maaş ödemelerinin iadesi gündeme gelebilmektedir. İdareler müstafi sayma kararı ile birlikte ödenen maaşların iadesini talep etmektedirler. Çoğu zaman maaş iadesi talebinde **faiz** de talep edilmektedir.

Müstafi sayılma işleminin iptali davasının kabul edilmesi halinde, maaş iadesi talebi de asıl işlemle birlikte ortadan kalkmaktadır. [Göreve iade edilen memurun maaş ve faiz hakları](/goreve-iade-edilen-memurun-maasi-ve-faizi/) konusunda detaylı bilgi alabilirsiniz.

## Müstafi Sayılan Memurun Yeniden Atanması

657 sayılı Kanun'un 97. maddesi uyarınca müstafi sayılan memurların yeniden devlet memurluğuna atanabilmesi için belirli bekleme süreleri öngörülmüştür:

| Durum | Bekleme Süresi |

|-------|----------------|

| Usulüne uygun çekilme (istifa) | 6 ay |

| Müstafi sayılma | 1 yıl |

| Olağanüstü hal döneminde çekilme | 3 yıl |

| Çekilme yasağı ihlali | Süresiz yasak |

## Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

### Müstafi sayılmak için kaç gün devamsızlık gerekir?

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 94. maddesine göre, mezuniyetsiz veya kurumca kabul edilen mazereti olmaksızın görevin **kesintisiz 10 gün** terk edilmesi halinde memur çekilmiş (müstafi) sayılır.

### Hafta sonu tatilleri müstafi sayılma süresine dahil midir?

Evet. Danıştay içtihatlarına göre, 10 günlük kesintisiz devamsızlık süresinin hesabında hafta sonu ve resmi tatil günleri de dahil edilmektedir. Aksi halde kesintisiz 10 günlük devamsızlık fiilen mümkün olamayacaktır.

### Sağlık raporu olan memur müstafi sayılabilir mi?

Hayır. Memurun sağlık sorunu nedeniyle rapor alması ve bu durumun kuruma bildirilmesi halinde, mazeret kabul edileceğinden müstafi sayılma işlemi yapılamaz. Danıştay 12. Dairesi'nin 2016/8815 E. ve 2017/95 K. sayılı kararında, sağlık sorunlarının idarenin bilgisi dahilinde olduğu durumlarda müstafi sayılma işleminin hukuka aykırı olduğu belirtilmiştir.

### Tutuklu memur müstafi sayılabilir mi?

Hayır. Tutukluluk hali, memurun göreve gelmesini fiilen imkansız kılan kabul edilebilir bir mazeret niteliğindedir. Danıştay 12. Dairesi'nin 2018/7335 E. ve 2023/1087 K. sayılı kararında, tutuklu memurun müstafi sayılmasının hukuka aykırı olduğu açıkça belirtilmiştir.

### Müstafi sayılma işlemine karşı nereye başvurulur?

Müstafi sayılma işleminin iptali için işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yer **idare mahkemesinde** iptal davası açılmalıdır. Dava açma süresi, kararın tebliğinden itibaren **60 gündür**. Ayrıntılı bilgi için buradan İdari İşlemin İptali Davaları ile ilgili genel bilgi edinebilirsiniz.

### Müstafi sayılan memur tekrar memur olabilir mi?

Evet. 657 sayılı Kanun'un 97. maddesine göre, müstafi sayılan memurlar **1 yıl** bekleme süresinin ardından yeniden devlet memurluğuna atanmak üzere başvurabilirler.

### Müstafi sayılma disiplin cezası mıdır?

Hayır. Müstafi sayılma bir disiplin cezası değil, memurun kendi davranışıyla memuriyetini sonlandırdığının kabulüne dayanan idari bir tasarruftur. Bu nedenle disiplin cezalarına ilişkin itiraz prosedürü değil, idari işlemin iptali davası söz konusudur.

### Müstafi sayılma kararı nasıl tebliğ edilir?

Müstafi sayılma kararı, 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre ilgilinin adresine tebliğ edilir. Dava açma süresi 60 gündür. Müstafi sayılma iptal davası için 60 günlük süre bu tebliğ tarihinden itibaren işlemeye başlar.

## Sonuç

Müstafi sayılma işlemi, memuriyetten çıkarma kadar ağır sonuçları olan bir hükümdür ve ancak hiçbir mazereti olmayan, görevini iradi olarak terk eden kişiler için uygulanabilir. Bu işlemin hukuka uygun olabilmesi için:

- 10 günlük devamsızlığın kesintisiz olması

- Kabul edilebilir bir mazeretin bulunmaması

- İdarenin mazeret değerlendirmesi yapması

- Usul kurallarına uyulması

gerekmektedir.

Bu şartların sağlanmadığı durumlarda müstafi sayılma işleminin iptali ve göreve geri dönüş mümkündür. [Disiplin soruşturmasında savunma](/disiplin-sorusturmasinda-savunma/) ve [memur atama iptali davası](/memur-atama-iptali-davasi-2025/) konularında da hukuki destek alabilirsiniz.

**Önemli Uyarı:** Her hukuki durum kendine özgü koşullar içerir. Müstafi sayılma işlemiyle karşılaşmanız halinde, sürelerin hak düşürücü niteliği nedeniyle vakit kaybetmeden bir [idare hukuku avukatı](/mersin-idare-hukuku-avukati/) ile görüşmeniz önerilir.

Diğer makalelerimize buradan ulaşabilirsiniz:

- https://buken.av.tr/goreve-iade-edilen-memurun-maasi-ve-faizi/

- https://buken.av.tr/disiplin-sorusturmasinda-savunma/

- https://buken.av.tr/memur-atama-iptali-davasi-2025/

- https://buken.av.tr/tam-yargi-davasi-nedir-2025/

- https://buken.av.tr/ivedi-yargilama-usulu-iyuk-20-a-ve-20-b/