Etik İhlal Kararına İtiraz ve Dava Süreci 2026

Etik ihlal kararına itiraz, akademik etik ihlal tespiti üzerine verilen kararlara karşı başvurulabilecek hukuki yollardır. Bu rehberde itiraz mekanizmalarını ve dava sürecini inceliyoruz.

İtiraz Hakkı

Daha öncesinde etik ihlal disiplin soruşturması usulü hakkında ayrıntılı bilgiyi buradaki makalemizde vermiştik. Tüm bu sürecin sonunda etik ihlal kararlarına karşı itiraz hakkı, hukuk devleti ilkesinin gereğidir. Her idari karara karşı başvuru yolu açıktır. Dolayısıyla etik ihlal itiraz hakkı vardır. Ancak etik ihlal itiraz hakkını kullanmadan da idari dava açılması mümkündür. Dolayısıyla etik ihlal kararlarına karşı itiraz ihtiyari yani isteğe bağlıdır. Doğrudan idare mahkemesinde iptal davası açabilmesi mümkündür.

Yasal Dayanak

Anayasa Madde 125: İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır
2577 sayılı İYUK
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu

İtiraz Aşamaları

1. Kurum İçi İtiraz

İlk aşama olarak kuruma itiraz:

Üniversite Etik Kurulu Kararına:

Rektörlük'e itiraz edilebilir.
Verilen kararın yeniden değerlendirilmesi talep edilebilir, soruşturma sırasındaki eksik veya hatalı hususlar vurgulanabilir.
Varsa lehte olan ek deliller arz edilebilir.

TÜBİTAK AYEK Kararına:

AYEK'e itiraz edilebilir.
Yeniden inceleme talebinde bulunabilir.
Varsa lehte olan ek deliller arz edilebilir.

ÜAK Kararına:

ÜAK'a itiraz edilebilir.
Yeniden inceleme ve değerlendirme talebinde bulunulabilir.
İtirazın kabulü ile işlemin geri alınması ve doçentlik başvurusu hakkında eser inceleme aşamasına geçilmesi talep edilebilir.

Dikkat:

Kurum içi itiraz, dava süresini durdurmayabilir. Paralel takip önemlidir.

İtiraz Dilekçesi

Etik ihlal kararına itiraz dilekçesi içinde somut gerekçelere yer verilmeli, deliller muhakkak sunulmalı ve talep sonucu net biçimde açıklanmalıdır.

İtiraz Dilekçesi İçeriği

Başlık: İtiraz edilen karar ve makam
Özet: Kararın özetlenmesi
İtiraz gerekçeleri: Usul hataları Esas değerlendirme hataları Delil yetersizliği Hukuka aykırılık halleri
Talep: Kararın kaldırılması/değiştirilmesi olabilir.
Ekler: Destekleyici belgeler ekte arz edilmelidir.

Dikkat Edilecekler

Süreye uyum
Somut gerekçeler
Delil sunumu
Net talep

2. İdari Dava

Etik ihlal itiraz yoluna hiç gidilmeden idari dava açılabildiğini yukarıda ifade etmiştik. Etik ihlal itiraz ile idari davanın birlikte açılabilmesi de mümkündür. Etik ihlal kararı veya etik ihlal cezaları (intihal, haksız yazarlık, dilimleme vb.), idari yargı denetimine tabidir. Danıştay içtihatlarına göre, bu cezaların hukuka uygunluğu denetlenirken sadece şekil unsurları değil, fiilin sübutu, teknik değerlendirme ve usul kuralları detaylıca incelenmektedir. İdari işlemin iptali davası ile ayrıntılı bilgi almak için makalemize ilgili linkten ulaşabilirsiniz. Bu davalarda yürütmenin durdurulması talep edilebilmesi de mümkündür.

Kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde idari dava açılmalıdır. Görevli mahkeme idare mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise etik ihlal kararını veren kurumun bulunduğu yer mahkemesidir. Buna göre üniversite tarafından verilen etik ihlal kararı için üniversitenin bulunduğu yer mahkemesi yetkili iken, TÜBİTAK veya ÜAK tarafından verilecek etik ihlal kararları için Ankara İdare Mahkemeleri yetkili olacaktır. İ

Etik İhlal Dava Dilekçesi

İdari işlemin iptali davası dilekçesi içeriğinde, taraflar, dava konusu karar, iptal gerekçeleri, -varsa- yürütmenin durdurulması talebi ve dayanılan delillere açık biçimde yer verilmelidir.

Emsal Kararlar

Danıştay İçtihatları

Açılacak iptal davasında, Danıştay kararlarında bozma sebebi sayılan aşağıdaki hususlara özellikle dikkat edilmelidir:

Etik İhlal Yetkili Kurul

Disiplin cezası verilmeden önce etik ihlalin tespiti zorunludur. Ancak bu tespitin doğru kurul tarafından yapılması şarttır.

Yetkili Kurul Zorunluluğu: Danıştay 8. Dairesi (E:2020/6140, K:2023/2779), soruşturma öncesinde üniversite bünyesindeki "Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu" tarafından inceleme yapılmasının zorunlu olduğunu belirtmiştir. Üniversitelerin genel "Etik İlkeleri ve Etik Kurulu" gibi farklı kurullarla yaptığı incelemeler yetki yönünden hukuka aykırı bulunmuştur.
Kurul Kararı Olmadan Ceza Verilemez: Danıştay İDDK, etik ihlal iddialarını incelemekle yetkili kurulun esasa ilişkin kararı olmadan veya yetkisiz kurullarca (örneğin Rektörlükçe doğrudan) yapılan incelemeye dayalı cezaların iptal edilmesi gerektiğini vurgulamıştır.

Etik İhlal Zamanaşımı

2547 sayılı Kanun'un 53/C maddesi uyarınca zamanaşımı süreleri kritik öneme sahiptir.

2 Yıllık Süre: Fiilin işlendiği tarihten itibaren 2 yıl içinde disiplin cezası verilmezse ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
Sürenin Başlangıcı (Öğrenme Tarihi): Zamanaşımı süresinin fiilin işlendiği tarihten değil, idarenin fiili öğrendiği tarihten itibaren başlayabileceği yönünde idare lehine yorumlar da mevcuttur.
Mütemadi Suç Riski: Eserin atama, yükselme veya CV'de kullanılmaya devam etmesi durumunda zamanaşımının yeniden başlayabileceği yönünde kararlar mevcuttur.

Etik İhlal İptal Davasında Bilirkişi İncelemesi

Mahkeme süreci, dosya üzerinden yapılan incelemeyle sınırlı kalmamaktadır.

Bilirkişi Zorunluluğu: Uyuşmazlık teknik bilgi gerektirdiğinden mahkemenin bilirkişi incelemesi yaptırması zorunludur. Danıştay 8. Dairesi'nin istikrar kazanan kararlarında bu husus vurgulanmaktadır.
Bilirkişi Seçimi: İdare mahkemesinin oluşturacağı bilirkişi heyetinin tarafsız olması gerektiğini, davacının daha önceki jüri üyelerinin veya husumetli olduğu kişilerin bilirkişi olamayacağını belirtmiştir.
Raporlar Arası Çelişki: Soruşturma aşamasındaki raporlar ile mahkeme bilirkişi raporları arasında çelişki varsa, bu çelişki giderilmeden karar verilemez.

Etik İhlal Soruşturmasında Savunma Hakkı ve Tarafsızlık İlkesi

Soruşturmacı ve Kurul Üyelerinin Ayrılığı: Soruşturmayı yürüten veya şikayetçi olan kişinin, cezayı veren Disiplin Kurulu'nda yer alması "objektiflik ve tarafsızlık" ilkesine aykırıdır ve iptal sebebi olarak görülmektedir.
Savunma Süresi: Savunma hakkının usulüne uygun (en az 7 gün süre verilerek, isnat edilen fiil açıkça belirtilerek) kullandırılması şarttır.

Etik İhlal Alt Ceza Uygulaması

2547 sayılı Kanun'un 53/D maddesi uyarınca, geçmiş çalışmaları olumlu olan veya ödül alan personele bir derece alt ceza uygulanabilir. İdare, alt ceza uygulamama gerekçesini somut olarak ortaya koymazsa işlem hukuka aykırı bulunabilir.

Sık Sorulan Sorular

Etik ihlal kararına nasıl itiraz edilir?

Önce kuruma yazılı itiraz, sonra gerekirse idari dava yolu izlenebileceği gibi doğrudan iptal davası açılması yoluna da gidilebilir. Kurum içi itiraz, dava süresini durdurmayabilir. Paralel takip önemlidir. Bu nedenle itiraz hakkının kullanılması ile iptal davası açılması yoluna aynı anda gidilmesi tavsiye edilmektedir.

İtiraz süresi kaç gün?

Kurum içi genellikle 7-15 gün, idari dava için 60 gündür.

İtiraz ederken dava da açmalı mıyım?

Kurum içi itiraz dava süresini durdurmayabilir; paralel takip önerilir.

Yürütmenin durdurulması alınabilir mi?

Şartları varsa (telafisi güç zarar + hukuka aykırılık hallerinin bir arada olması halinde) alınabilir.

İtiraz masrafı var mı?

Kurum içi itiraz ücretsizdir. İdari dava harç ve masrafları mevcuttur.

Profesyonel Hukuki Destek

Etik ihlal kararına itiraz için Büken Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.