Doçentlik Jüri Ret Kararına İtiraz 2026

Doçentlik jüri itirazı, jüri tarafından verilen başarısızlık kararına karşı ÜAK'a yapılan itiraz sürecidir. Bu rehberde itiraz şartlarını ve sürecini inceliyoruz.

İtiraz Sebepleri

Usule İlişkin İtirazlar

Yargı kararlarında, jüri değerlendirmelerinin hukuka uygunluğu denetlenirken usul kurallarına riayet edilip edilmediği öncelikli inceleme konusudur

• Jüri Oluşumundaki Hatalar: Doçentlik jüri itirazı için öncelikli sebeplerden biridir. Doçentlik jürilerinin 2547 sayılı Kanun uyarınca 5 asıl ve 2 yedek üyeden oluşması gerekmektedir. Yine jürilerin belirlenmesinde bilim/sanat alanı göz önünde bulundurulması zorunludur. Doçentlik değerlendirme jürisinde görev alabilmek için öğretim üyesinin Devlet veya vakıf yükseköğretim kurumlarında 2547 sayılı Kanunun 26 ncı maddesi hükümlerine göre profesör olarak atanmış olması şarttır.
• Değerlendirme Süresinin İhlali: Doçentlik Yönetmeliğine göre jüri üyelerine, değerlendirme raporunu hazırlamak üzere her aday için azami bir ay süre verilir. Doçentlik Komisyonu, gerekli hallerde bir aya kadar ek süre verebilir. Ancak maalesef ki uygulamada tanınan bu azami süre sıklıkla ihlal edilmektedir.
• Savunma Hakkının Verilmemesi: Anayasa Mahkemesi'ne göre, jüri raporlarının başvurucuya tebliğ edilmemesini "silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlali" anlamına gelir. Dolayısıyla örneğin doçentlik başvurusunda etik inceleme ile karşı karşıya kalan doçent adaylara jüri raporlarının verilmesi ve savunma hakkının tanınması gereklidir. Adaya savunma hakkının usule uygun biçimde kullandırılmaması halinde doçentlik jüri itirazı gündeme gelir. Doçentlik başvurusunda etik inceleme ile ilgili ayrıntılı bilgi için buradan ilgili makalemizi inceleyebilirsiniz.

Esasa İlişkin İtirazlar

• Gerekçesiz Ret Kararı: Doçentlik jürilerinin adayın akademik çalışmalarının niteliği ve bilim/sanat alanına katkısını esas almak suretiyle “başarılı” veya “başarısız” bulduğunu belirten ayrıntılı ve gerekçeli bir değerlendirme raporu hazırlaması zorunludur. Jüri üyelerinin "başarısız" yönündeki kanaatlerini somut ve denetlenebilir gerekçelere dayandırması zorunludur. Dolayısıyla gerekçesiz doçentlik ret kararı veya gerekçesiz doçentlik başarısız kararı verilmesi bir doçentlik jüri itiraz sebebidir. Danıştay ve Anasaya Mahkemesi kararlarında da, jüri raporlarının içeriğinin ve ret gerekçelerinin adaya bildirilmemesi hak ihlali kapsamında değerlendirilmektedir.

Emsal Karar: Danıştay 8. Daire 2016/14971 E.

Danıştay 8. Daire 2016/14971 E. sayılı kararda, jüri raporlarının "ayrıntılı ve gerekçeli" olması gerektiği, sadece "sınırda kaldı" gibi genel ifadelerin veya eserlere ilişkin yeterli analiz içermeyen özetlerin başarısızlık gerekçesi olamayacağı belirtilmiştir.

• Hatalı Değerlendirme: Doçentlik jürilerinin adayı değerlendirmede maddi bir hataya düşmesi veya eksik inceleme-araştırma ile inceleme yapması halinde hatalı değerlendirme yapıldığından bahsedilebilir. Örneğin uluslararası yayının ulusal yayın olarak değerlendirilmesi ya da derginin Q değeri hususunda (yağmacı/predator dergi olup olmadığı) hataya düşülmesi bu kapsamda değerlendirilir.
• Takdir Yetkisinin Kötüye Kullanımı: Doçentlik jüri üyelerinin adayı doçentlik kriterleri dışına çıkarak subjektif ve öznel yorumlarla eleştirmesi takdir yetkisinin kötüye kullanımı anlamına gelir ve güçlü bir doçentlik jüri itiraz sebebidir. Uygulamada sıklıkla görülen kriter dışı eleştiriler, adayın lisansüstü öğrenci yetiştirmemesi, proje yapmaması, Q1 dergide yayınının olmaması, akademik çalışmaya bir süre ara verilmiş olması vb.dir. Yine eser incelemede tutarsız beyan ve görüşler de bu kapsamda değerlendirilebilir.

Jüri Üyesine İlişkin İtirazlar

• Tarafsızlık Sorunu: Jürilerin bilimsel, tarafsız ve objektif bir inceleme yapması zorunludur. Hukukun genel ilkeleri gereği, tarafsızlığından şüphe duyulan üyenin reddi mümkündür. Ayrıca jürilerin de, tarafsızlıklarına gölge düşürecek durumları açıklama yükümlülüğü vardır. Bu bakımdan doçent adayı ile arasında husumet veya yakınlık bulunan jürinin raporu geçerli sayılamaz.

Emsal Karar: Danıştay 8. Dairesi’nin 1999/526 Kararı

Karar doğrudan ÜAK'a yapılan itirazın reddi işleminin iptaline ilişkindir. Kararda, davacı ile jüri üyesi arasında geçmişte yaşanan olaylar nedeniyle jüri üyesinin disiplin cezası almış olması "husumet" olarak kabul edilmiş ve bu üyenin bulunduğu jürinin verdiği başarısızlık kararı, tarafsızlık ilkesine aykırı bulunarak iptal edilmiştir.

• Alan Uyumsuzluğu: Doçentlik jürisi, doçent adayının başvurduğu bilim alanı esas alınarak oluşturulur. Dolayısıyla doçentlik jürisinin alanının aday ile uyumsuz olması önemli bir doçentlik jüri itiraz sebebidir.

Emsal Karar: Danıştay 8. Dairesi 1999/526 

"Tekstil Fiziği" doçentlik sınavında "Ziraat Mühendisi" bir üyenin jüride yer alması, alan uyumsuzluğu ve uzmanlık yetersizliği kapsamında hukuka aykırı bulunmuştur.

İtiraz Süreci

1. İtiraz Dilekçesi

Doçentlik eser inceleme itiraz dilekçesi örneğinden faydalanılabilir. Ancak dilekçe içeriğinde genel olarak şu hususlara ayrıntılı biçimde yer verilmelidir:

• Başvuru bilgileri: Başvurucu isim, soyisim, TC, adres bilgilerinin yanı sıra hangi dönemde hangi alanda doçentlik başvurusu yaptığı gibi bilgileri yazmalıdır.
• Jüri kararı: Hangi jüri raporlarına itiraz edildiği ve rapor içeriğine yer verilmelidir.
• İtiraz gerekçeleri: Yukarıda yer verdiğimiz gerekçelerden uygun olanları dilekçe içeriğinde ayrıntılı ve gerekçeli olarak yazılmalıdır.
• Deliller: Varsa itiraz gerekçelerine dair deliller itiraz dilekçesine mutlaka eklenmelidir.

2. ÜAK Değerlendirmesi

Doçentlik jüri itiraz dilekçesi uygun yollarda Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'na gönderilmelidir. Adayların ve jüri üyelerinin doçentlik sürecine ilişkin her türlü itirazları ile resen tespit edilecek hususlar Doçentlik Komisyonu tarafından incelenerek karara bağlanır.  İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir.

3. Sonuç

• İtirazın kabulü → Yeniden değerlendirme yapılır.
• İtirazın reddi → İdari dava açılır.

İtiraz Sonrası Dava

İdari Dava Açma

İtiraz ret kararına karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Ancak defaatle ifade etmek isteriz ki, doçentlik jüri itiraz prosedürüne başvurmak isteyen adayların başvurabileceği en etkili ve nihai yol bu işleme karşı iptal davası açmaktır. Nitekim yukarıda da belirttiğimiz üzere itiraz Doçentlik Komisyonu tarafından incelenmektedir. Bu bakımdan eser inceleme neticesinde başarısız sayılan adaylar tarafından yapılan itirazlar uygulamada çoğunlukla Komisyon tarafından reddedilmekte, doçent adayları iyi niyetli biçimde önce itiraz hakkını kullansalar da neticede dava yoluna gitmek zorunda kalmaktadır.

Süre: 60 gün

Yürütmenin Durdurulması

Dava ile birlikte talep edilebilir. Emsal doçentlik davasında yürütmenin durdurulması kararına buradan ulaşabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

İtiraz edilmeden dava açılabilir mi?

Doçentlik sürecinde itiraz zorunlu bir başvuru yolu değildir. Bu yol tüketilmeden dava açılması veya itiraz ile davanın aynı anda açılması mümkündür.

İtiraz ne kadar sürede sonuçlanır?

Genellikle 1-3 ay içinde sonuçlanır.

İtiraz kabul edilirse ne olur?

Yeni jüri oluşturulabilir veya yeniden değerlendirme yapılır.

Profesyonel Destek

Jüri itiraz süreçlerinde Büken Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.

İletişim: 0507 057 53 35

Son Güncelleme: Şubat 2026